Feeds:
Berichten
Reacties

Posts Tagged ‘populisme’

Handelaar in angst Geert Wilders maakte het opnieuw bont tijdens de laatste Algemene Beschouwingen. De islam vervuilt onze publieke ruimte, in de vorm van ‘hoofddoekjes, haatbaarden, boerka’s en mannen in rare lange witte jurken’. Het is daarom tijd voor een grote schoonmaak: we moeten ‘onze straten gaan terugveroveren, en zorgen dat Nederland er weer gaat uitzien als Nederland’. Vandaar zijn voorstel voor een hoofddoekjesbelasting van duizend euro per jaar, want ‘de vervuiler betaalt’. Dat was geen cabaret, zoals D66-leider Alexander Pechtold veronderstelde, maar bittere, fanatieke ernst.

Jan Marijnissen heeft gelijk: er is maar één ding waar je bij Wilders op moet focussen: hij discrimineert. (meer…)

Read Full Post »

Celebrities zijn vaak ‘thematische mensen’. Zij fascineren omdat zij zijn behangen met een bepaald moreel thema. Rondom Sylvia Millecam hangt het thema en het dilemma van de keuzevrijheid. Het Amsterdamse gerechtshof gelastte onlangs de vervolging van het medium Jomanda en andere alternatieve genezers, die haar ten onrechte hadden wijsgemaakt dat ze helemaal geen kanker had. Het Hof weersprak daarmee de eerdere opvatting van het OM dat voorrang had gegeven aan het zelfbeschikkingsrecht van de patiënt. Die vrije keuze, zo meende het Hof, hing af van een adequate diagnose en de volledige geïnformeerdheid van de patiënt. Daarom was het recht op zelfbeschikking begrensd: de wetgever diende mensen te beschermen tegen de verkopers van valse hoop.

Alle grote idealen hebben een zelfkant. Ze zijn vaak te mooi om waar te zijn. Dat geldt nadrukkelijk ook voor het ideaal van de keuzevrijheid, zeker in de context van de zorg. We gaan er vanuit dat mensen, gegeven de belemmeringen van hulpbehoevendheid, ziekte, ouderdom en andere handicaps, zo veel en zo lang mogelijk de regie moeten kunnen houden over hun eigen leven. Maar die keuzevrijheid kent zowel uitwendige als inwendige grenzen. De vrije keuze van de één kan leiden tot overlast voor de ander. Keuzemoeheid treedt op zodra we worden geprest om te kiezen tussen energieleveranciers, zorgverzekeraars of telecom-providers: we hebben ook graag de keuze om dergelijke keuzes aan anderen over te laten. Vrijheid betekent tenslotte ook zelfbegrenzing en matiging van behoeften, waardoor we ontsnappen aan pathologisch koopgedrag, hebzucht, seksbelustheid, overmatige eerzucht en andere verslavingen.

Maar de belangrijkste grens van de keuzevrijheid is wellicht dat de mate van autonomie, mondigheid en zelfredzaamheid van mensen geen simpele gegevenheden of uitgangspunten zijn. (meer…)

Read Full Post »

Een van de opvallendste interpretaties van de nazi-dictatuur in J.A.A. van Doorns veelbesproken boek Duits socialisme betreft het beruchte Führerprinzip. Zijn gedachtegang is niet helemaal nieuw – want eerder te vinden bij Hitlerbiograaf Ian Kershaw – maar belangwekkend genoeg om nog eens te onderstrepen. Zij leidt tot een zekere rehabilitatie en nuancering van het leidersbeginsel, dat ten onrechte wordt vereenzelvigd met een autoritaire bevelsstructuur, blinde gehoorzaamheid en een starre bureaucratie (Befehl ist Befehl). De kern ervan wordt echter beter weergegeven in de slogan ‘de Führer tegemoet werken (entgegen-arbeiten)’.

Men moest juist niet wachten op bevelen van hogerhand, maar eigen initiatieven ontplooien ‘in de geest van de Führer’. Conformisme werd zelfs afgekeurd. ‘Onderleiders’ waren politieke entrepreneurs die enerzijds loyaal opereerden binnen het nationaal-socialistische kader, maar tegelijkertijd initiatiefrijk en inventief moesten zijn. De top-down bevelshiërachie werd daarmee aangevuld door een ‘democratisch’ bottom-up mechanisme van lokale improvisaties. Deze geraffineerde combinatie van gehoorzaamheid en autonomie verklaart voor een deel de grote successen van het regime bij het aanboren van een nieuw soort meritocratisch leiderschap en van nieuwe politieke energieën in de massa. (meer…)

Read Full Post »