Feeds:
Berichten
Reacties

Posts Tagged ‘neoliberalisme’

Het is grappig te lezen hoe economen vrijwel blind een groot deel van de schuld van de financiële crisis bij de publieke sector leggen. Zo ontstaat in economenland bijvoorbeeld langzaam eensgezindheid over het feit dat ‘ze’ Lehman hadden moeten redden. ‘Ze’, dat is de Amerikaanse overheid. Als de Amerikaanse overheid Lehman gered had, was er geen vuiltje aan de lucht geweest. Dan hadden we slechts één van die vele kleine crises gehad die de markt verdragen kan. Men vergeet voor het gemak dat elke republikeinse stem in de VS een stem vóór belastingverlaging en tegen de regering is geweest. Men ziet over het hoofd dat de neoliberale ideologie er in de VS toe geleid heeft dat de publieke sector jarenlang systematisch is afgebouwd en uitjouwd. Met het gevolg dat die sector – armlastig, gedeprofessionaliseerd en gedemoraliseerd – nu van de grond af aan moet worden opgebouwd en een hernieuwd gevoel van trots moet krijgen. Het is in dat kader opvallend dat bladen als de Financial Times en de Economist behoorlijk schamper doen over het feit dat overheden zo lang ‘blunderden’ en weken wachtten voor ze de juiste maatregelen namen. Ze waren weer eens veel te laat! Een complimentje voor Brown en het Engelse reddingsplan, oké, maar dat is het dan. (meer…)

Read Full Post »

Voorafgaand aan de Reformatie in Europa werden vele gelovigen bijkans gek van de welvaart en corruptie aan de top van het religieuze establishment. De welvaartsverschillen tussen de leden van de rijke kloosterorden en de rest van de bevolking waren zo groot dat monniken uit deze kloosterorden dikwijls een hoofd groter waren dan de rest van de bevolking. Legio waren de spotprenten over de wijze waarop de aanbidding van het hogere voor de religieuze machthebbers een vrijkaart was geworden om zich over te geven aan zelfverrijking, machtswellust en vuile spelletjes. De grootste bron van woede was over de aflaat, waarin elke zonde die je als gelovige beging kon worden afgekocht. Met het gevolg dat zelfs de zonde voor de zondige toch nog in winst en innerlijke gemoedsrust eindigde.

Alles was legaal, alles leek acceptabel en redelijk, en geen lid van het religieuze establishment had tijd om naar de donkere wolken te kijken die zich aan de horizon samentrokken. Je had toen geen economen als Milton Friedman, Eugene Fama of Robert Lucas die leerden dat de markt de best mogelijke (of minst slechte) van alle werelden vormde en zichzelf automatisch corrigeerde. Zelfs crises, zo leerden deze economen nog maar een paar jaar geleden, kwamen uiteindelijk het geheel ten goede. (meer…)

Read Full Post »

Economen zijn net kinderen. Ze zijn gek op computerspelletjes en ze willen de hele tijd winnen. Gevolg: Wall Street werd een markt waarin zelfs de verliezers met gouden handdrukken naar huis werden gestuurd. De financiële markt was een markt zonder de spreekwoordelijke tucht waar elke neoliberaal zo graag macho over doet. Perverse prikkels heet dat volgens het jargon. Het systeem zat er vol mee.

Wie een voorbeeld wil van hoe dat in zijn werk ging moet nodig ‘Behind Insurer’s Crisis, Blind Eye to a Web of Risk’ in de New York Times van 28 september lezen. Dat gaat over Joseph J. Cassano, de man die AIG in z’n eentje de grond in dreef door op de markt voor derivaten – waar geen enkel toezicht was – ontzaglijk risicovol te handelen. Hij maakte een tijd lang miljoenen, verdiende zelf miljoenen en verzekerde z’n bazen dat wat hij deed volgens de computerspelletjes geheel in orde was. Volgens de berekeningen, aldus Cassano, “It is hard for us, without being flippant, to even see a scenario within any kind of realm of reason that would see us losing one dollar in any of those transactions.” Dat was in Augustus 2007.

Helaas, alle computerberekeningen rusten op vertrouwen en toen dat begon te wankelen klapte het piramidespel van Casano als een kaartenhuis in elkaar en stond zijn afdeling plots 25 miljard in de min. Toen hij viel sleepte hij heel AIG (hij werd overigens gesteund door zijn bazen) in zijn kielzog mee. Ooit genoemd als de nieuwe leider van de bank droop hij met zijn staart tussen de benen af. Nu zit hij werkeloos thuis en weigert hij ieder interview.

Read Full Post »

Het is ronduit verbijsterend wat op dit moment in de VS gebeurt. Maar zeg niet dat de crisis geheel uit de lucht komt vallen. Als er één regering is geweest die werkelijk op alle fronten de inhaligheid en hebzucht van de rijkere klassen heeft beloond, dan is het wel de regering Bush. Het is een trend die natuurlijk al langer aan de gang is. Vanaf 1979, aldus de New York Times van 10 juni 2007, steeg het aandeel van het onbelaste inkomen van de rijkste 1 % huishoudens in de VS met 7 %, van 9 naar 16 %. In diezelfde periode viel het onbelaste inkomensaandeel van de laagste 80 % van de huishoudens met 7 % terug. Het is, aldus de New York Times, alsof elk huishouden in de onderste 80 % sindsdien jaarlijks een check van $7000 overmaakt aan de top 1 % huishoudens. (meer…)

Read Full Post »

Banken vallen om in Amerika. De overheid schiet schijnbaar lukraak te hulp. De neoconservatieve overheid zeg ik er nog maar even bij, die een heilig geloof in de vrije markt aanhangt. Ergens in een van de stukken die ik deze week las over De Crisis, merkte iemand op dat nog geen enkele politicus het heeft aangedurfd om ‘het systeem’ ter discussie te stellen. Daarmee zal (of zullen elementen van) het neoliberale fundament bedoeld worden waarop de westerse samenlevingen bouwen. Elementen als de teruggetreden overheid en het vertrouwen op marktwerking als automatische leverancier van welvaart en welzijn.

Daar ben ik nu ook benieuwd naar. Een visie horen over hoe het verder moet op de lange termijn. De branden worden steeds geblust, maar niemand lijkt de pyromaan achter slot en grendel te krijgen. In dit stukje zal ik het niet aandurven. De wereld van de haute finance gaat mijn pet te boven. Het enige wat ik kan constateren is dat er miljarden belastinggeld gepompt wordt in de private sector. Om erger te voorkomen! Dat verzekeringen, pensioenen en hypotheken ineens lucht blijken te zijn. Hoe heeft het zover kunnen komen? Het nationaliseren van een prestigieuze Wall Street gigant spoort niet met het economisch liberalisme. (meer…)

Read Full Post »

‘Ghb is belangrijker dan zon, zand en zee’. Zo luidde de suggestieve kop van een al even suggestieve reportage in de liberale krant NRC Handelsblad. Het stuk handelde over de partycultuur op de stranden van Bloemendaal aan Zee. Daar wordt –volgens het artikel- veel drugs gebruikt en is vooral het narcoticum ghb populair. Aangezien je bij ghb snel overdoseringen krijgt en het middel slecht combineert met alcohol had Bloemendaal de afgelopen zomer te maken met 18 gevallen van comateuze bezoekers die per ziekenauto moesten worden afgevoerd. Daarom denkt de burgemeester van Bloemendaal over het invoeren van een zerotolerancebeleid.

Over zerotolerancebeleid had een paar dagen daarvoor ook al een ander artikel in NRC gestaan. Op een aantal dansfeesten is de politie sinds een paar jaar zo streng dat zelfs marihuana wordt afgepakt. Voorheen was het zo dat op dit soort feesten hasj en wiet werden gedoogd. Andersoortige drugs werden altijd al afgenomen, als ze tenminste gevonden werden bij het fouilleren bij de ingang. Het is een wonderlijke redenering: er zijn ongelukken met ghb en om die reden moeten hasj en wiet worden verboden op feesten.

Maar zerotolerance behelst meer. Al bij een aantal Amsterdamse housefeesten werd zelfs met drugshonden gewerkt. De toegang tot dit soort party’s begint dan een beetje te lijken op een Oost-Europese grensovergang uit de tijd van het ijzeren gordijn. De vraag is nu wat precies de reden is voor dit grimmige beleid. In het artikel over Bloemendaal worden de problemen rond ghb genoemd als aanleiding voor een strengere aanpak. Bij dancefestivals is er verder niet een echte aanleiding: de medische problematiek rond drugs is erg klein en alcohol is vaker een groter probleem. Terwijl drank op deze feesten vrij verkrijgbaar is.

De reden die vaak wordt aangevoerd is dat men de bezoeker van feesten wil ‘beschermen’. Een klassiek paternalistische redenering dus: wij weten wat goed voor je is en daarom nemen we je alle illegale roesmiddelen af. (meer…)

Read Full Post »