Feeds:
Berichten
Reacties

Posts Tagged ‘nationalisme’

De dood van Ted Kennedy gaf aanleiding tot veel commentaar over de nu uitstervende Kennedy-dynastie. Politieke dynastieën zijn in de VS net zo fascinerend en illegitiem als rock royalty of Hollywood blue blood. Je kunt niet vermijden om je beroemde naam erfelijk over te dragen, maar hoe moet dat met rijkdom en maatschappelijke positie? Het idee van dynastie, schreef de Amerikaanse correspondent van NRC Handelsblad, is eigenlijk on-Amerikaans: ‘In het zelfbeeld van het land draait alles om verdienste, en mag afkomst nooit een basis zijn om iemand te beoordelen.’ Daarom was Obama voor sommige conservatieven ook zo’n aantrekkelijke kandidaat. Beleggerskoning Warren Buffett schonk bijna zijn gehele vermogen aan goede doelen, onder het motto dat zijn familieleden net als hijzelf (zo beweerde hij althans) ‘een gloeiende hekel hadden aan het Europese idee dat kinderen kunnen profiteren van de prestaties van hun ouders’ (NRC Handelsblad 27.8.09).

In een individualiserende samenleving staat de ouderwetse familieband onder druk. (meer…)

Advertenties

Read Full Post »

Het gaat supergoed met Nederlandse voetbalcoaches in den vreemde. Op het WK van 2006 was ons land met maar liefst vier bondscoaches vertegenwoordigd, op het EK van 2008 met drie. Guus Hiddink loodste de Russen naar dat EK, waar zij Oranje spectaculair versloegen. Eerder vierde Hiddink klinkende successen met Zuid-Korea en Australië. Nu gaat hij behalve Rusland ook de Londense club Chelsea redden. Bij die club was eerder Ruud Gullitt actief, die later verhuisde naar Newcastle United. Leo Beenhakker, daarvoor onder meer succesvol bij Real Madrid en als bondscoach van Saoedi-Arabië en Trinidad & Tobago, bracht vorig jaar de Polen voor het eerst naar het EK.

Rinus Michels pionierde in 1974 met het veroveren van de Spaanse landstitel door FC Barcelona. Bij dezelfde club traden Johan Cruijff, Louis van Gaal, Ronald Koeman en Frank Rijkaard in zijn voetspoor. Martin Jol trainde Tottenham Hotspur, Ronald Koeman Benfica en Valencia, Co Adriaanse FC Porto. Huub Stevens hielp het Duitse HSV weer op de been. Dick Advocaat bezorgde Zenit St. Petersburg voor het eerst in vijfentwintig jaar de Russische landstitel. Internationaal zijn op dit moment rond de honderd Nederlandse oefenmeesters actief, van de VS tot en met landen als Bhutan, Namibië en Qatar.

Wat verklaart dit uitzonderlijke succes? Vaak roemt men de goede opleiding van de Nederlanders, hun talenkennis en hun tactische finesse. Maar het geheim ligt dieper. (meer…)

Read Full Post »

U en ik, we hebben iets gemeen, zei Ian Buruma tegen Willem Alexander, die zojuist de laudatio had uitgesproken en hem de versierselen behorende bij de Erasmusprijs had omgehangen. Wij zijn beide kinderen uit een gemengd huwelijk. ‘Switch off the zeurtoon’, zei zijn Nederlandse vader wanneer de kinderen Buruma het hun Engelse moeder weer eens lastig maakten. Die gemengde afkomst is tegenwoordig veel gebruikelijker, aldus Buruma, kijk maar naar Obama. Kinderen met zulke ouders zijn vaak behept met ‘een zekere gevoeligheid voor nationaal gedrag’. In Nederland voelt Buruma zich ‘min of meer’ Nederlander en in Engeland ‘min of meer’ Engelsman – met de klemtoon op ‘min of meer’.

Zo’n afkomst is natuurlijk geen bijzondere verdienste. En, waarschuwde Buruma, op grond ervan kun je ook een heel andere houding ontwikkelen. Keizer Wilhelm II, eveneens een telg uit een gemengd huwelijk, werd een super-Duitser, net als Adolf Hitler. Ook Napoleon liet zien dat juist de mixjes kunnen uitgroeien tot de meest fanatieke nationalisten. Maar het kan dus ook anders. Vele Europese vorsten in het verleden waren buitenlanders, en hun aristocratische habitus hield vaak in dat zij boven de nationaliteiten stonden. Koningen waren daarom vaak populair bij minderheden, omdat zij al hun onderdanen in principe als gelijken beschouwden.

De Oranjes (inclusief Máxima) op de eerste rij in de statige Rotterdamse St.Laurenskerk leken die vrijmoedige vergelijkingen wel te kunnen waarderen. Nu ligt het Oranjehuis de laatste tijd onder vuur van nationalistische politici en conservatieve publicisten, omdat hun kosmopolitische voorkeur en leefwijze arrogant en elitair zouden zijn. Ze zouden uit de pas lopen met de Heimatgevoelens van het Nederlandse volk, dat geen boodschap zou hebben aan ‘min of meer’: je bent Nederlander of je bent het niet. Denk aan de heftige protesten tegen Máxima’s opmerking dat ze ‘de’ Nederlandse identiteit niet had kunnen vinden (net zo min overigens als ‘de’ Argentijnse). Zo had de toekenning van de prijs die is vernoemd naar de ‘oude kosmopoliet’ Erasmus aan de ‘nieuwe kosmopoliet’ Buruma een onmiskenbaar politieke lading.  

In Trouw werd Buruma vorige week beschreven als iemand die eigenlijk een maatje te groot is voor Nederland. Dat goldt natuurlijk ook voor Erasmus, die zichzelf eerder als Europeaan dan als Nederlander beschouwde. Eigenlijk is dat een mooie definitie van de functie van de intellectuele kosmopoliet. Hij maakt een klein land iets groter, omdat hij er een maatje te groot voor is.

Read Full Post »