Feeds:
Berichten
Reacties

Posts Tagged ‘levenskunst’

Curriculum Illusione

Erik Wie‘Word wie je bent’ zei de filosoof met de hamer, Friedrich Nietzsche (1844-1900). Makkelijker gezegd dan gedaan. Die uitspraak betekent namelijk dat je bewust je leven vormgeeft, dat je alle talenten die in jezelf verstopt zitten, naar buiten brengt. Het impliceert ook een soort ethiek: je bent het ook een beetje verplicht aan jezelf om datgene wat je aan talenten hebt, in wat voor opzicht dan ook, naar buiten te brengen. Je moet je niet laten leven, beter is het om zelf midden in je leven te staan en te doen wat je moet doen. Een mooi individualistisch ideaal.

Een andere wijsgeer, Michel Foucault (1926-1984) vond ook dat we ons leven bewust moesten gaan vormgeven en liet zich daarbij inspireren door de oude Grieken en Romeinen. Die gebruikten allerlei technieken om zich ethisch te oefenen. Ze maakten plannen over wat ze wilden doen en hielden in een soort dagboek bij in hoeverre ze dat ook daadwerkelijk hadden gedaan. De Nederlandse denker Joep Dohmen liet zich weer door Foucault inspireren in zijn boeken over levenskunst.Allemaal leuk en aardig, dat gefilosofeer, maar hoe doe je dat nu, praktisch gezien: worden wie je bent?

(meer…)

Advertenties

Read Full Post »

Stel je een leven voor waarin alles van tevoren bepaald is. Waarin je levensloop bestaat uit een lineaire hoeveelheid fases met elk hun eigen doel en ontwikkeling. Begin bij de kindertijd, de kleuter-en basisschool, waarin je veel speelt en veel leert. Dan de middelbare school: eveneens veel leren, maar ook je eerste ervaringen in de liefde. Dan ga je studeren: veel lol, drankgelagen en experimenten met seks. Dan ontmoet je aan het einde van je studententijd ‘de ware’, waar je een paar jaar later mee gaat samenwonen en misschien zelfs trouwt. Je gaat werken, je verantwoordelijker gedragen; geen wilde drinkgelagen meer en zeker geen romantisch geflierefluit. Dan krijg je kinderen, die je opvoedt in een harmonische gezinssituatie. Die gaan op een gegeven moment op kamers, waarna je nog een decennium doorwerkt en toe bent aan je pensioen, waar je heel fatsoenlijk met je partner van gaat genieten, temidden van al je lieve kinderen en kleinkinderen.

Bovenstaand statische model is voor velen nog steeds het ideaal: het leven begrepen als een aantal consecutieve, zich niet herhalende fases (of het moet dan in de dementie zijn, waarin je jammergenoeg de kindertijd zich herhaalt). Hoewel de tegenbewegingen van de jaren ’60 en ’70 de aanval hebben geopend op regulerende instituties, zoals het huwelijk, is vaak ook zonder dit huwelijk het statische ideaal min of meer blijven bestaan. Ook mensen die gaan samenwonen zien dat vaak als een stap naar een leven met toenemende verantwoordelijkheid. Daarnaast vindt er een re-institutionalisering plaats van samenlevingsvormen die vroeger in het traditionele model niet geaccepteerd werden: zoals het homohuwelijk. Hierbij worden nieuwe vormen opgenomen in een ouderwets, statisch fasenmodel.

Op zich zijn dat prachtige idealen. Wie zou dat niet willen, zo’n transparant leven waarin het geluk voor het grijpen ligt? Waarin je de ware tegenkomt op je 23ste en daar vervolgens de rest van je leven gelukkig mee bent? Het nadeel van mooie idealen is echter dat ze een straf worden zodra je leven minder aan dat perfecte idee voldoet. De idee dat je de boot gemist hebt als je op je 30ste nog niet die partner hebt gevonden waarmee je kinderen wil krijgen. Of dat je het grandioos verpest hebt als je op je 50ste na twee scheidingen je weer op het liefdespad moet begeven. Als dat je overkomt, is leven dan mislukt? De idee van een statische opeenvolging van fasen kan enorme stress opleveren. Het is een loodzware last op je schouders als je vindt dat je de ware nú moet vinden en het maar niet lukt. (meer…)

Read Full Post »