Feeds:
Berichten
Reacties

Posts Tagged ‘kredietcrisis’

Het is fascinerend om te zien hoe snel de tijdgeest in het spoor van de kredietcrisis omslaat. Francis Fukuyama omarmt ineens het Keynesianisme, en ook andere neoliberale economen en ideologen hangen hun jasje naar de wind. Niet zo lang geleden ging je nog door voor een jaloerse socialist als je kritiek leverde op de exhibitionistische zelfverrijking. Nu bestaat er ineens een brede consensus over de belangrijkste oorzaken van de kredietcrisis: het economische kortetermijndenken, de perverse bonussencultuur, de ongebreidelde hebzucht van aandeelhouders en bestuurders.

Eerder dit jaar schreef CPB-directeur en PvdA-econoom Coen Teulings samen met Lans Bovenberg, Balkenendes belangrijkste economische adviseur, een triomfantelijk stuk met de titel ‘Rhineland Exit’, waarin de Angelsaksische focus op maximale aandeelhouderswaarde als onvermijdelijk werd gezien. Nu ziet hij in dat die focus zo zijn nadelen heeft. De banken hebben teveel risico genomen: ‘Het is in zekere zin gokken met andermans geld. Het toezicht op financiële markten is nooit af. Banken bedenken altijd trucs om het te omzeilen, op zoek naar nieuwe winstgevende producten. Ook de beloningsstructuren zijn pervers, veel breder dan alleen in de top’ (de Volkskrant 9.12.08).

Voortschrijdend inzicht is hiervoor wel een erg vriendelijke term. Dat geldt ook voor het jongste advies van de cie.-Frijns, die jaarlijks de Corporate Governance Code (de Code-Tabaksblat) evalueert en aanpast. (meer…)

Advertenties

Read Full Post »

Zo luidde de beroemde strijdkreet voor het Plan van de Arbeid, dat de SDAP en de vakbonden middenin de kapitalistische crisis van de jaren dertig presenteerden. Het Nederlandse Plan was sterk beïnvloed door zijn Belgische voorganger, het geesteskind van de politieke denker Hendrik de Man, dat door de Belgische Werklieden Partij op haar Kerstcongres van 1933 met groot enthousiasme was aanvaard. ‘Omwenteling der produktieordening’ was het einddoel, en de eerste stap daartoe was ‘het overbrengen van het bank- en kredietwezen in gesocialiseerd gemeenschappelijk bezit’.

De Man trok vervolgens als een ware messias door het verpauperde land om de werklozen de blijde socialistische boodschap te brengen. Op een meeting in Luik in november 1934 zei hij: ‘De rollen moeten worden omgekeerd: in het vervolg moet de staat kunnen bevelen aan de banken, in plaats van door de banken bevolen te worden!’ Enkele weken later in Mechelen wees hij de zondebokken aan: ‘Iedereen mag meehelpen, behalve de heren bankiers. Die hebben afgedaan, die moeten op hun knieën!’

De tijden van het Plan lijken helemaal terug. (meer…)

Read Full Post »

In een interview in de NRC van zaterdag 25 & zondag 26 oktober met econoom Willem Buiter over de kredietcrisis vatte deze haarfijn de verbijstering samen die velen bevangt wanneer ze het over de crisis hebben: “het fysieke en het menselijke kapitaal is er immers nog allemaal. Alle wegen liggen er nog, alle gebouwen, alle computers zijn er nog, alle fabrieken. De werknemers kunnen nog precies even goed werken.” Waaraan hij toevoegde: “maar het coördinerend vermogen van de markt om van dit alles een welvarende samenleving te maken is aangetast op een manier die ik nooit eerder had gezien of verwacht”. (meer…)

Read Full Post »

Het is grappig te lezen hoe economen vrijwel blind een groot deel van de schuld van de financiële crisis bij de publieke sector leggen. Zo ontstaat in economenland bijvoorbeeld langzaam eensgezindheid over het feit dat ‘ze’ Lehman hadden moeten redden. ‘Ze’, dat is de Amerikaanse overheid. Als de Amerikaanse overheid Lehman gered had, was er geen vuiltje aan de lucht geweest. Dan hadden we slechts één van die vele kleine crises gehad die de markt verdragen kan. Men vergeet voor het gemak dat elke republikeinse stem in de VS een stem vóór belastingverlaging en tegen de regering is geweest. Men ziet over het hoofd dat de neoliberale ideologie er in de VS toe geleid heeft dat de publieke sector jarenlang systematisch is afgebouwd en uitjouwd. Met het gevolg dat die sector – armlastig, gedeprofessionaliseerd en gedemoraliseerd – nu van de grond af aan moet worden opgebouwd en een hernieuwd gevoel van trots moet krijgen. Het is in dat kader opvallend dat bladen als de Financial Times en de Economist behoorlijk schamper doen over het feit dat overheden zo lang ‘blunderden’ en weken wachtten voor ze de juiste maatregelen namen. Ze waren weer eens veel te laat! Een complimentje voor Brown en het Engelse reddingsplan, oké, maar dat is het dan. (meer…)

Read Full Post »

Voorafgaand aan de Reformatie in Europa werden vele gelovigen bijkans gek van de welvaart en corruptie aan de top van het religieuze establishment. De welvaartsverschillen tussen de leden van de rijke kloosterorden en de rest van de bevolking waren zo groot dat monniken uit deze kloosterorden dikwijls een hoofd groter waren dan de rest van de bevolking. Legio waren de spotprenten over de wijze waarop de aanbidding van het hogere voor de religieuze machthebbers een vrijkaart was geworden om zich over te geven aan zelfverrijking, machtswellust en vuile spelletjes. De grootste bron van woede was over de aflaat, waarin elke zonde die je als gelovige beging kon worden afgekocht. Met het gevolg dat zelfs de zonde voor de zondige toch nog in winst en innerlijke gemoedsrust eindigde.

Alles was legaal, alles leek acceptabel en redelijk, en geen lid van het religieuze establishment had tijd om naar de donkere wolken te kijken die zich aan de horizon samentrokken. Je had toen geen economen als Milton Friedman, Eugene Fama of Robert Lucas die leerden dat de markt de best mogelijke (of minst slechte) van alle werelden vormde en zichzelf automatisch corrigeerde. Zelfs crises, zo leerden deze economen nog maar een paar jaar geleden, kwamen uiteindelijk het geheel ten goede. (meer…)

Read Full Post »

Het is bekend dat in Wall Street de absolute top van de financiële sector zit. Net zoals elke econoom je vertellen kan dat in een regering voornamelijk economen van de tweede garnituur werken. Want welke econoom gaat nu voor een armzalig loon bij de overheid werken als hij het viervoudige in de particuliere sector kan verdienen? Het eerste dat je als econoom in de collegebanken leert is dat je nooit een dief van je eigen portemonnee moet zijn.

Volgens het nieuwe plan van aanpak moeten de mislukkelingen in de regering de toppers uit Wall Street te hulp schieten. Het is alsof je een amateurelftal van vandaag op morgen vraagt in de eredivisie uit te komen. Nogal wiedes dat dit geen goed idee is. Aan wie zal het beheer over het plan worden toevertrouwd? Aan de toppers van de grote zakenbanken natuurlijk, degenen die er zo’n puinhoop van hebben gemaakt. Zij zijn waarschijnlijk de enigen die de boel uit het slop kunnen halen. (meer…)

Read Full Post »

Bankiers hebben het tegenwoordig niet gemakkelijk. Als gevolg van de kredietcrisis moeten allerlei gerenommerde banken niet alleen astronomische geldbedragen ‘afschrijven’ (een eufemisme voor ‘storten in de bodemloze put’) maar schrijven zij ook mensen af, in niet eerder vertoonde aantallen. Het onderzoek Banking Banana Skins van het Britse Centre for Financial Innovation laat zien dat de crisis bij de bankiers dubbel hard is aangekomen.

In de VS zijn gedurende de laatste maanden in de financiële sector al een kwart miljoen banen geschrapt. Vele duizenden ontslagen vielen bij Bear Stearns, die door de Fed moest worden gestut om niet om te vallen, en bij Citibank, Merill Lynch, Bank of America en Goldman Sachs. Europese banken als HSBC, Credit Suisse, Deutsche Bank en UBS werden minder zwaar getroffen. Toch schreef UBS al € 12 miljard af en kijkt de bank aan tegen een nieuw verlies van € 7,1 miljard in het eerste kwartaal. In totaal is de bank al 24 miljard kwijt aan de ingestorte subprime-hypotheekmarkt in Amerika (terwijl hedgefund-operator Paulsen er tegelijkertijd miljarden aan verdient). De bank gaat wereldwijd 5500 banen schrappen, na vorig jaar al 1500 mensen te hebben ontslagen.

Toen ik dit las moest ik denken aan een brief die ik onlangs kreeg van een jonge UBS-bankier over zijn motivatie om veel geld (beduidend meer dan Balkenende) te verdienen. (meer…)

Read Full Post »

« Newer Posts