Feeds:
Berichten
Reacties

Posts Tagged ‘kapitalisme’

Zo luidde de beroemde strijdkreet voor het Plan van de Arbeid, dat de SDAP en de vakbonden middenin de kapitalistische crisis van de jaren dertig presenteerden. Het Nederlandse Plan was sterk beïnvloed door zijn Belgische voorganger, het geesteskind van de politieke denker Hendrik de Man, dat door de Belgische Werklieden Partij op haar Kerstcongres van 1933 met groot enthousiasme was aanvaard. ‘Omwenteling der produktieordening’ was het einddoel, en de eerste stap daartoe was ‘het overbrengen van het bank- en kredietwezen in gesocialiseerd gemeenschappelijk bezit’.

De Man trok vervolgens als een ware messias door het verpauperde land om de werklozen de blijde socialistische boodschap te brengen. Op een meeting in Luik in november 1934 zei hij: ‘De rollen moeten worden omgekeerd: in het vervolg moet de staat kunnen bevelen aan de banken, in plaats van door de banken bevolen te worden!’ Enkele weken later in Mechelen wees hij de zondebokken aan: ‘Iedereen mag meehelpen, behalve de heren bankiers. Die hebben afgedaan, die moeten op hun knieën!’

De tijden van het Plan lijken helemaal terug. (meer…)

Advertenties

Read Full Post »

Tik ‘salaris’ in op google en je kunt naar talloze sites klikken die je vertellen of je verdient wat je verdient. De meeste sites zijn keurig verzorgd, maar het resultaat wordt er niet doorzichtiger op. Van het onderzoek naar de redelijkheid van de hoogte van je salaris kan je een dagtaak maken. Het aantal variabelen die bepalen wat je verdient is enorm: opleiding, leeftijd, sekse, traditie, de grootte van het bedrijf, de status van het beroep, allemaal spelen ze een rol. “Opmerkelijk genoeg zijn deze bovenstaande items telkens in een andere combinatie, en andere ‘zwaarte’ van belang voor de hoogte van een salaris in een bepaalde beroepsgroep”, staat op één van de sites. Je kunt het ook anders zeggen: ons loonstelsel is in hoge mate willekeurig. Uitgerekend de productiefactor arbeid, naast kapitaal de belangrijkste spil van onze economie, valt eigenlijk nauwelijks economisch te verklaren. Want waarom zouden vrouwen economisch gesproken voor precies hetzelfde werk minder loon moeten verdienen? Waarom zijn er in de wijze van beloning in zo’n klein landje als Nederland zulke grote regionale verschillen? Hoe is het mogelijk dat commissarissen van bedrijven van het ene op het andere moment kunnen besluiten dat deze of gene ondernemer in hun dienst voor exact hetzelfde werk een ton meer of minder verdient? En hoe komt het dat in verpleeghuizen het slechtst opgeleide personeel voor de moeilijkste mensen zorgt? Is dat een effect van marktwerking of van de illusie van marktwerking? Wie het weet mag het zeggen. Uit het gekrakeel van de deskundigen blijkt in ieder geval hoe weinig de economie een exacte wetenschap is.

(meer…)

Read Full Post »