Feeds:
Berichten
Reacties

Archive for the ‘Literatuur’ Category

U en ik, we hebben iets gemeen, zei Ian Buruma tegen Willem Alexander, die zojuist de laudatio had uitgesproken en hem de versierselen behorende bij de Erasmusprijs had omgehangen. Wij zijn beide kinderen uit een gemengd huwelijk. ‘Switch off the zeurtoon’, zei zijn Nederlandse vader wanneer de kinderen Buruma het hun Engelse moeder weer eens lastig maakten. Die gemengde afkomst is tegenwoordig veel gebruikelijker, aldus Buruma, kijk maar naar Obama. Kinderen met zulke ouders zijn vaak behept met ‘een zekere gevoeligheid voor nationaal gedrag’. In Nederland voelt Buruma zich ‘min of meer’ Nederlander en in Engeland ‘min of meer’ Engelsman – met de klemtoon op ‘min of meer’.

Zo’n afkomst is natuurlijk geen bijzondere verdienste. En, waarschuwde Buruma, op grond ervan kun je ook een heel andere houding ontwikkelen. Keizer Wilhelm II, eveneens een telg uit een gemengd huwelijk, werd een super-Duitser, net als Adolf Hitler. Ook Napoleon liet zien dat juist de mixjes kunnen uitgroeien tot de meest fanatieke nationalisten. Maar het kan dus ook anders. Vele Europese vorsten in het verleden waren buitenlanders, en hun aristocratische habitus hield vaak in dat zij boven de nationaliteiten stonden. Koningen waren daarom vaak populair bij minderheden, omdat zij al hun onderdanen in principe als gelijken beschouwden.

De Oranjes (inclusief Máxima) op de eerste rij in de statige Rotterdamse St.Laurenskerk leken die vrijmoedige vergelijkingen wel te kunnen waarderen. Nu ligt het Oranjehuis de laatste tijd onder vuur van nationalistische politici en conservatieve publicisten, omdat hun kosmopolitische voorkeur en leefwijze arrogant en elitair zouden zijn. Ze zouden uit de pas lopen met de Heimatgevoelens van het Nederlandse volk, dat geen boodschap zou hebben aan ‘min of meer’: je bent Nederlander of je bent het niet. Denk aan de heftige protesten tegen Máxima’s opmerking dat ze ‘de’ Nederlandse identiteit niet had kunnen vinden (net zo min overigens als ‘de’ Argentijnse). Zo had de toekenning van de prijs die is vernoemd naar de ‘oude kosmopoliet’ Erasmus aan de ‘nieuwe kosmopoliet’ Buruma een onmiskenbaar politieke lading.  

In Trouw werd Buruma vorige week beschreven als iemand die eigenlijk een maatje te groot is voor Nederland. Dat goldt natuurlijk ook voor Erasmus, die zichzelf eerder als Europeaan dan als Nederlander beschouwde. Eigenlijk is dat een mooie definitie van de functie van de intellectuele kosmopoliet. Hij maakt een klein land iets groter, omdat hij er een maatje te groot voor is.

Advertenties

Read Full Post »

Heleen van Royen als tijdschriftHeleen van Royen is stoer. In het boek Stout dat zij samen met lingerie-ontwerpster Marlies Dekkers schreef definieert zij onder die naam een nieuwe levensfilosofie voor vrouwen. Vrouwen moeten beter nadenken over de mate waarin ze bevrijd zijn. Ze moeten zich niet schamen voor hun seksualiteit, hun verlangens en hun lust. Stout-zijn heeft veel te maken met vrouwelijke promiscuïteit en het delen van je erotische fantasieën met andere vrouwen.

Van Royen noemt zich ook een feminist. In haar recent uitgekomen eenmalige glossy Heleen interviewt ze Christie Hefner, dochter van Hugh en directrice van het Playboy concern. Hefner: ‘wie zichzelf geen feminist noemt, is in feite een racist.’ Ahum. Racist? In ieder geval geeft Van Royen samen met mede-powervrouw Hefner aan het woord feminist weer een stoere klank. In het magazine is verder een lijst opgenomen met de 100 Nederlandse vrouwen met het meeste aanzien en macht. De Top-3: Neelie Kroes, Rita Verdonk en Sonja Bakker. Wie wil daar nu niet tussen staan? (meer…)

Read Full Post »

spiegelen.jpg

Cartoon door Bas Köhler

Geen seks, geen drugs, religie in de politiek. De jaren vijftig? Nee hoor, Nederland anno 2007. Waterstof gaat op zoek naar vrijzinnigheid in een zee van dwangmatigheid. Hoe feministisch is de aanval op de bimbocultuur? Moeten progressieven preuts pornoficatie gaan bestrijden? Er is een derde weg, stellen Brechtje Paardekoper en Dylan van Rijsbergen. De eerste roept om een abrikozen-offensief, de ander om een nieuwe Jan Wolkers (had de oude dat nog maar kunnen meemaken!). De seksuele revolutie van de jaren zestig moet nieuwe betekenis krijgen in onze tijd. Volgens Elsbeth Etty en August Hans den Boef gaat de PvdA naar God als zij de Nederlandse traditie van vrijzinnigheid verloochent en er niet in slaagt om haar moslim-aanhang weg te slepen onder het juk van moskee en imam. Dick Pels vindt dat er een nieuw vrijzinnig kruispunt moet worden vrijgemaakt in de Nederlandse politiek. Wijnand Duyvendak vraagt zich af: kun je het milieu wereldwijd eerlijk verdelen of is het ‘eigen overstroming eerst’? Uit de Gordel van Smaragd leert Roy Voragen ons dat die edelstenen maar voor weinigen zijn weggelegd in een compromisloze meritocratie. Sjoerd Hauptmeijer kijkt in de glazen bol en ziet daar het spook van het ontspoorde hyperkapitalisme. Help! Wie redt ons? Bokito misschien?

Klik hier voor de Waterstof van deze maand

Read Full Post »