Had jij zondagavond niet beter nuchter kunnen blijven en wat vroeger naar je bed kunnen gaan, als je de volgende ochtend weer vroeg bij de baas moet beginnen?

Allemaal mensen met nostalgische hang naar het communisme, mensen zoals jullie maken me ziek, allemaal gestudeerd op kosten belastingbetaler, vinden het gewoon dat iemand productief moet zijn voor een Dick Pels met zijn kutboot,
lult over het ideaal van de ontspannen arbeidssamenleving, Jonge? waar leef jij van?

Een paar feiten uit de kranten van de laatste weken, in vrij willekeurige volgorde:
1. Door de gestegen brandstofprijzen stijgt het forensenverkeer per openbaar vervoer in de grote steden in de USA met 16%, het openbaar vervoer kan de toevloed niet aan. Maar ook op de langere afstanden geldt hetzelfde: Amtrak is overbelast.
2. Vrijwel iedere dag wordt een nieuw hoogtepunt bereikt in de olieprijs. Dat staat nu op $ 145, veel deskundigen verwachten nog dit jaar $ 200. Opvallend is het feit dat voor het eerst de prijzen ook in de zomer van het Noordelijk halfrond blijven stijgen, een periode waarin voorheen de prijzen daalden wegens het verminderde gebruik.
3. De verkoop van Pick-up trucks, Hummers en andere grote auto’s is gedaald met 36% t.o.v. vorig jaar. De koers van General Motors, met voornamelijk grotere auto’s in het assortiment daalt op één dag met 20%.
4. Onderzoek in Nederland, lopend tot 2005, toont aan dat 40% van het wegverkeer recreatief is. Uitjes, familiebezoekjes etc. Een groot deel van het zakelijke transport is ook nutteloos (Frans mineraalwater, varkens naar Italië als hammen weer terug etc.). In totaal is dus meer dan 50% van het wegtransport zakelijk gezien nutteloos.
5. De autoverkopen in Nederland zijn gedaald met 8%.
6. De periode van goedkope brandstoffen (en dus transport) is definitief voorbij. Steden in de USA vertonen tekenen van implosie. Verhuizen van de suburbs naar de binnensteden, dichterbij de werkplek. Leegstand in de buitenwijken. Grote zorgen over het voortbestaan van dorpen en steden op het uitgebreide platteland.
7. Honderden vluchten worden in de USA geschrapt, kleinere luchtvaartmaatschappijen gaan bij bosjes failliet, regionale luchthavens sluiten wegens gebrek aan activiteit.
8. In Nederlandse werkgeverskringen gaan voorstellen rond voor verhuispremies voor werknemers die dichter bij hun werk gaan wonen.
9. De Energieraad verwacht een energiecrisis binnen vijf a tien jaar.
10. Elektrische auto’s bieden schijnbaar een oplossing, valse schijn als de energiebalans wordt opgemaakt vanaf de energie die de elektrische centrale verbruikt tot en met de geleverde voortbewegingenergie, inclusief de energie en grondstoffen die nodig zijn voor de accu’s etc.
11. De vrijkomende voorraden fossiele brandstoffen onder de smeltende ijskappen kunnen slechts een tijdelijke korte adempauze bieden.
12. Een stijgende olieprijs stimuleert de exploratie van mogelijk winbare fossiele brandstoffen tot het punt waarbij de prijs geen rol meer speelt maar de winning domweg meer energie kost dan het oplevert. Om die reden zijn bewezen olie en gasvoorraden toch niet-winbaar.

Ik nodig het Waterland forum uit om deze punten mee te nemen in een visie op de maatschappij over vijf a tien jaar. En daarin mee te nemen:
• De digitale globalisering zal doorgaan, de materiële globalisering zal echter worden omgebogen in regionalisering in een mate en snelheid die afhangt van de stijging van de transportkosten. Welke effecten zal dat hebben op omvang en karakter van werkgelegenheid in Nederland, in Europa?
• Welke verhoudingen tussen staten onderling, tussen groepen en tussen individuen zullen ontstaan bij schaarste van energie en verschuivingen in eigendom?
• Keert het vijftigerjarenbeeld weer terug? Een kachel alleen in de woonkamer, ijsbloemen op de ruiten van de slaapkamers? Vlees eens per twee dagen? Vakantie op de fiets? Schaarse straatverlichting? Autobezit is kostbare luxe?
• Het file probleem wordt vanzelf opgelost (fijnstof ook), de energiecrisis is er op hetzelfde moment dat Eurlings de tienbaansweg tussen Amsterdam en Utrecht opent.

Paul Jansen,
Terborg, 4 juli 2008

Nog even en we moeten ervoor gaan betalen!