Een waterlog: instrument om de snelheid van een schip mee te bepalen in een tijd dat er nog geen GPS bestond.
Waterland is een progressieve denktank die de linkse leegte te lijf gaat en antwoorden wil formuleren op de nieuwe uitdagingen van deze tijd. Waterland werkt aan een nieuw links verhaal over vrijheid, gelijkheid en solidariteit, daartoe geïnspireerd door de rijke tradities van het progressieve denken. Waterland onttrekt zich bewust aan bestaande politieke scheidslijnen en neemt een onafhankelijke positie in tegenover de progressieve politieke partijen. Ons doel is een nieuwe intellectuele doorbraak te bewerkstelligen, middels een verzoening tussen socialisme en liberalisme die past bij de problemen van deze tijd. De signatuur die wij daarvoor kiezen is het sociaal-individualisme : iedereen moet zich in vrijheid en bestaanszekerheid kunnen ontplooien, in zelf gekozen gemeenschappen, zonder anderen te schaden (‘gelijkheid in keuzevrijheid’).
Waterland Blogt!
Met behulp van het Waterlog willen we als denktank meer op de actualiteit inspelen. Bovendien geeft het log onze bezoekers de mogelijkheid om direct op artikelen te reageren. Verwacht op het Waterlog niet alleen politieke essays: het is een echte blog, waarin serieuze stukken worden afgewisseld met luchtiger en persoonlijker beschouwingen.
Het is mogelijk waardering voor het werk van Waterland te laten blijken door uw wisselgeld achter te laten:
Waterlog wordt geschreven door:
Remko van Broekhoven (1967) e-mail
Politiek filosoof. Docent op de School voor Journalistiek in Utrecht. Auteur van Staat van Tederheid (2007).
Tamira Combrink
Marina Lacroix (1985)
Politicoloog, speechschrijver, redacteur van Waterstof.
Marcia Luyten (1971)
Econoom, cultuurwetenschapper.
Journalist voor onder meer De Volkskrant en NRC Handelsblad.
Vanaf november 2006 woont en werkt Marcia voor enkele jaren in Kampala, Uganda.
(www.marcialuyten.nl)
Brechtje Paardekooper (1964) e-mail
Politiek weblogger, psycholoog,
schreef met Thomas Schillemans “Verhalen uit het Vooronder, ambtenaren over de overheid” (2004). Werkzaam bij het Ministerie van Buitenlandse Zaken.
Redacteur van Waterstof.
(www.brechtje.nl)
Dick Pels: Dick Pels (1948) e-mail
Socioloog,
freelance publicist.
O.a. auteur van het Progressief Manifest (2004) en
Een zwak voor Nederland. Ideeën voor een nieuwe politiek (2005).
Voorzitter van de Stichting Waterland en redacteur van Waterstof . (www.dickpels.nl)
Duncan van Rijsbergen
Dylan van Rijsbergen (1975) e-mail
Politiek-filosofisch weblogger. (Cultuur-)historicus.
Werkzaam bij de publieke omroep.
Secretaris van de Stichting Waterland
redacteur van Waterstof. (nemodroomt.web-log.nl)
Els Veenis. Sociaal pedagoog. Al 50 jaar links en feminist, maar toch vrolijk. Beleidsmedewerker emancipatie bij OCW. Een beetje actief in GroenLinks. LAT met de buurman, samenwonend met 2 katten, Piet & Bul. Speelt toetsen in een cover soulband.
geachte waterloggers,
rondsurfend op het web op zoek naar “geesteseverwanten” kwam ik op de site en deze blog. De achtergrond van deze zoektocht is het ophanden zijn van de oprichting van een nieuwe politieke partij die een grote gelijkenis vertoont met het waterland gedachten goed. Zou het niet mooi zijn als we onze politiek ook in de praktijk (niet alleen op het web) met waterlanders konden vullen?
Ik nodig u graag uit eens op de voorlopige site te gaan kijken: http://venv.wordpress.com/ (de oorspronkelijke site was mijn persoonlijke site http://www.binnenenbuitennederland.nl). Is het toegestaan om met bronvermelding publikaties over te nemen?
groeten
Francois
Beste Francois,
Je kunt artikelen van Waterlog altijd met bron- en auteursvermelding, link naar Waterlog en trackback-URI overnemen in je eigen site.
Succes met je onderneming!
bedankt!
Vredesideaal.
Zestig jaar na de proclamatie van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, lijkt het vredesideaal verder weg dan ooit. Een misverstand, omdat langzamerhand alom het besef begint te rijpen dat mondiale democratie (als exponent van het VN-ideaal) niet afgedwongen kan worden met wapens. Om dat besef in praktijk te brengen, zal het onze partijpolitieke kopstukken slechts duidelijk moeten worden dat socialisme en liberalisme niet conflicteren, omdat zij de twee integrerende delen zijn van het alomvattende begrip DEMOCRATIE. In wezen zijn liberalen en socialisten dan ook geen concurrenten, maar zijn ze geroepen tot vreedzame coëxistentie, hoe ongrijpbaar het ‘power tot the people’ ideaal desondanks zal blijven.
Als grondslag voor die vreedzame coëxistentie, leent zich bij uitstek de Gaia-hypothese. De gedachte van onze aarde als één groot levend giga-organisme. Een reusachtige organische eenheid die zich door de tijd heen heeft geëvolueerd van een eencellig (n)iets tot zijn huidige omvang.
Wat het functioneren van dat alomvattende geheel betreft kunnen we het beste te rade gaan bij ons eigen lichaam. Zoals bekend vertegenwoordigt elk orgaan daarin een unieke, onvervangbare functie. De levenskracht van ons hele lichaam hangt echter niet alleen af van de gezondheid van elk orgaan afzonderlijk, maar ook van de harmonieuze samenwerking tussen alle organen. Een samenwerking die als puur democratisch bestempeld moet worden, omdat zij een levensnoodzakelijkheid is en geen concessie die wordt afgedwongen. Ook kan niet van tolerantie gesproken worden. Tenslotte hoeven de longen het hart niet te verdragen. Het enige wat hen gevraagd wordt is ‘goede longen’ te zijn, zoveel mogelijk ‘long’ te zijn, en naar de mate waarin zij daarin slagen zullen zij het hart helpen een goed hart te zijn, waardoor onze hersenen (als coördinerend orgaan) in staat zijn alle levensprocessen effectief op elkaar af te stemmen, ten bate van de levenskracht en de gezondheid van het gehele lichaam.
Deze vorm van vrijwillige organische samenwerking is als ‘democratie in optima forma’ te betitelen. Je zou het ook zelforganisatie kunnen noemen. Een intelligente orde zònder baas. In ons lichaam is immers ook geen baas of leider te bekennen, maar werken alle organen – van links naar rechtst en van boven naar onder – op vrijwillige basis samen in het belang van het algemeen!
Voor de maatschappelijke vertaling van dit organisch functioneren zal het verdelend partijpolitieke bestel omgebouwd moeten worden tot een helend organische bestel, waarin links en rechts op natuurlijke of ongedwongen wijze vruchtbaar samenwerken in het belang van het algemeen, hoe ondefinieerbaar dat ook in wezen is. Het algemeen belang dat anno 2008/’09 simpelweg neerkomt op de effectuering van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Het gemeenschappelijk door alle volkeren en alle naties te bereiken (vredes-)ideaal, zoals in de preambule vermeld staat.
Daarvoor zal onze volkerenorganisatie wel eerst grondig verbouwd moeten worden. Gelukkig biedt artikel 109 van het Handvest daartoe alle mogelijkheid. Wat die reorganisatie betreft moet met name worden gedacht aan de opheffing van de dictatoriale (vetorecht!) Veiligheidsraad. Zijn primaire verantwoordelijkheid – de handhaving van de internationale vrede en veiligheid – zal daarbij overgeheveld moeten worden naar de Algemene Vergadering. Daardoor zal dit orgaan zich eindelijk kunnen ontwikkelen van een ongeloofwaardig mondiaal praatcollege, waarin de VS de scepter zwaait, tot een daadkrachtig mondiaal daadcollege met bovennationale bevoegdheden. Een gezaghebbend multicultureel wereldforum, dat op basis van de wereldwijd onderschreven Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en onze ongeëvenaarde ‘know how’ op elk terrein een duurzaam wereldbeleid van de grond weet te tillen, waarmee de wereldproblemen op rechtvaardige en effectieve wijze het hoofd geboden kunnen worden. Het ultieme politieke doel waar met name ons nageslacht, toch onze eerste! zorg, de vruchten van plukken zal.
Reactie op – GeenStijl en de grenzen van het linkse emancipatie-ideaal – Daniël Broersma
Vandaag las ik dat “dankbaar naar je negatieve gevoelens kijken, je helpt de beperkingen van je utopische gedachten te ontdekken.” Daar moest ike rg aandenken toen ik dit artikel las.
Ik zal bekennen dat ik wel de humor van “Geen Stijl” op het web kan inzien. “Geen Stijl” is politiek en journalistiek incorrect. Het is de onbeschaafde pispaal en je reinste opportuisme. Maar door die humor komt “Geen Stijl” boven de ruis uit. Monty Python komt deze keer van rechts denk ik dan.
Mijn probleem met het artikel is dat onduidelijk blijft welk “Links” problemen heeft met “Geen Stijl”. Oké Geen Stijl zeikt Links graag af, maar dat doen ze met bijna iedereen (behalve hun eigen ego’s). Waar is dat Links dat niet tegen een grapje kan: Is dat het Links van Vogelaar? (die toch echt niet alleen een probleem met GS, maar ook et de Tweede Kamer had). Van eeuwige dolende schoolhervormers wier betere de vijand van het goede is? Het links van de zcihzelf te serieus nemende carrierepolitici. Verheffen begint met zelfkennis (en zelfspot). Als je stil staat in je ontwikkeling mag daar best tegen aangetrapt worden. Vind ik, maar ja, ik hou wel van een beetje bitse humor. Hadden ze in middeleeuwen niet ook een nar?
Schepping én Evolutie.
Om grip te krijgen op de diverse crisissen (economisch/milieu/armoede/grondstoffen/klimaat/….) die ons ‘als mensheid’ treffen, is het zaak oog te krijgen voor de tijd waarin wij leven. In zijn algemeenheid gesproken is deze te bestempelen als ‘mondialisering’. Persoonlijk ervaar ik dat als een autonoom proces dat gericht is op wereldomvattende eenwording, zowel rationeel als moreel. Wat de rationele kant van dat mondiale eenwordingsproces betreft wijs ik graag naar onze ongeëvenaarde ‘know how’ op elk terrein, waar we dagelijks wereldwijd de vruchten van plukken, hoe wrang deze soms ook zijn. Voor de morele kant wijs ik graag op de mensenrechten, waar onze tijd nagenoeg geheel van doortrokken is. Anno 2009 bestaat er daardoor bijna geen mens meer die er geen weet van heeft. Bovendien blijkt het geloof daarin onuitroeibaar te zijn, hoe sceptisch vaak over het mensenrechten- of vredesideaal wordt gedacht en gesproken. Zonder idealen kunnen wij kennelijk niet leven.
Kort samengevat; de geest die uit dat wereldomvattende autonome wordingsproces opborrelt (hoe mystiek of ongrijpbaar het ook klinkt) verwijst niet naar verdeeldheid maar naar zowel rationele als morele eenheid, als de twee zijden van een en dezelfde medaille. Tot een maatschappelijke vertaling daarvan zal het echter niet komen, zolang niet wordt ingezien dat de vraag ‘Schepping (irrationaliteit) of Evolutie (rationaliteit)?’ als achterhaald moet worden bestempeld. In feite verdoen wij onze kostbare(!) tijd met dit vraagstuk. In het belang van het algemeen wordt het dan ook tijd het woordje ‘of’ in de vraag te vervangen door het woordje ‘en’. Alleen zo kan de eenheid gestalte krijgen en de daaraan verbonden samenwerking van de grond komen, zonder dat iemand gezichtsverlies lijdt. Daardoor zijn wij (als mensheid) in staat de diverse crisissen de baas te worden en het alom onderschreven mensenrechten- of vredesideaal handen en voeten te geven. Hoewel ik mij realiseer dat ik grote woorden gebruik, hoop ik dat het duidelijk is waarom ik ze gebruik, hoe ongeloofwaardig (dus irrelevant) zij ook aandoen op het eerste gezicht.
Taak van onze tijd.
Hoewel ik niet geloof in de kernwapenvrije wereld waar Obama naar streeft, omdat de kernwapenkennis nu eenmaal bestaat, denk ik wel dat het recht bevrijd te worden van de angst voor totale vernietiging realiseerbaar is in 2009. Het kenmerk van onze tijd is namelijk dat er niets meer fundamenteels te ontdekken valt, materieel noch immaterieel. De taak van onze tijd is dan ook te karakteriseren als het te gelde maken de overweldigende kennis die wij ‘als mensheid’ door de eeuwen heen hebben verworven, ten behoeve van het ‘algemeen belang’ wereldwijd. Daarvoor zal onze planeet omgebouwd moeten worden van een partijpolitiek en economisch strijdtoneel, waar het recht de sterkste koning kraait, naar een leefbare en rechtvaardige verblijfplaats voor een ieder. Het ultieme politieke doel dat realiteit moet kunnen worden door ons niet te focussen op een kernwapenvrije wereld, maar op de ombouw van de VN van een organisatie van regeringen naar een volkerenorganisatie met bovennationale bevoegdheden, die de wereldproblemen en het daarmee gepaard gaande onrecht adequaat weet aan te pakken. Voor die broodnodige ombouw biedt artikel 109 van het VN-Handvest alle mogelijkheid. Hoewel het niet in het regeerakkoord staat, zou onze regering daar – als VN-lid – het initiatief toe kunnen nemen, op aandrang van Eerste en Tweede Kamer in gezamenlijkheid. Kortom, wat de effectuering van het door de VN uitgeroepen ‘Internationaal Jaar van de Verzoening’ betreft, zou Balkenende IV een mondiale voortrekkersrol ‘kunnen’ spelen, waar zelfs Barack Obama I (met alle respect) niet aan tippen kan.
Fitna-2, een geschenk uit de hemel.
PVV-leider Geert Wilders komt ‘ergens in 2010’ met een vervolg op zijn anti-Koranfilm Fitna, waarmee hij wederom zijn primaire taak verzaakt. Met deze tweede film maakt hij namelijk opnieuw duidelijk dat van de PVV geen enkele positieve bijdrage te verwachten is wat het realiseren van het ultieme politieke doel, de alom beoogde vrede, betreft. Het proces van conflict naar vrede, draait immers om het overwinnen van verdeeldheid, veroorzaakt door religieuze, etnische, culturele of materiële verschillen! Wat de bijdrage aan díe (eind-)overwinning betreft, komt de PVV niet verder dan het produceren van oorverdovend ketelmuziek. Op termijn graaft ze daarmee automatisch haar eigen graf, omdat ze daarmee eigenhandig de vertrouwensbasis ondermijnt waarop haar bestaan is gestoeld. Redelijkerwijs gesproken is de val van de PVV dan ook een kwestie van tijd, waar gelukkig niemand enige invloed op heeft. Slechts is te voorzien dat die val, hoe dramatisch voor de betrokkenen ook, een positieve invloed zal hebben op het vredes- of verzoeningsproces, dus op het algemeen belang. Het gunstige effect dat de val van de PVV uiteindelijk zal hebben, maatschappelijk gesproken, is dan ook het beste te typeren als ‘een geluk bij een ongeluk’. In dat kader kan Fitna-2 worden gezien als ‘een geschenk uit de hemel’.
PVV prijst zichzelf uit de markt.
Uit een enquête van het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) blijkt dat steeds meer mensen de aanwezigheid van verschillende culturen een aanwinst voor Nederland vinden. Een uitkomst die moeilijk valt te rijmen met de groei van de PVV die volgens de wekelijkse opiniepeiling van Maurice de Hond nu (27 april) op 33 zetels staat. Een ontwikkeling die in feite in strijd is met het wezen van onze democratie, die altijd rekening houdt met minderheden. Er kan dan ook geen twijfel over bestaan dat de opkomst van de PVV niet ten goede komt aan het democratisch gehalte van onze samenleving. Vandaar dat een samenleving waarin solidariteit en saamhorigheid op de eerste plaats staan, voor de PVV geen prioriteit heeft.
In feite prijzen Wilders en de zijnen zich daarmee uit de markt, omdat volgens een rapport van het SCP uit 2004, het overgrote deel van de Nederlanders verlangt naar een solidaire en saamhorige samenleving, waarin plaats is voor alle culturen. Het mag duidelijk zijn dat voor de politieke vertaling van dat meerderheidsverlangen de PVV niet de aangewezen partij is. Geen enkele partij trouwens, omdat dat meerderheidsverlangen partijpolitieke belangen verre overstijgt. Dit impliceert dat voor de maatschappelijke vertaling van het SCP-rapport uit 2004, ons partijpolitiek bestel fundamenteel tekortschiet. In het belang van het algemeen wordt het dan ook tijd het openlijk ter discussie te stellen. Wat dat betreft ligt hier voor de media, in het bijzonder de publieke omroep, een uitgelezen taak weggelegd. De vraag is alleen welke vertegenwoordiger van ons publiek bestel de capaciteiten/kwaliteiten in huis heeft die voortrekkersrol op zich te nemen.
Democratie behoeft geen dragers maar dragend beginsel.
Hoewel de dragers van de vertegenwoordigende democratie, de traditionele politieke partijen, op sterven na dood zijn (nog maar 2,5% van de kiesgerechtigden is lid van een politieke partij en slechts 15% daarvan is actief), vindt de Raad voor het openbaar bestuur (ROB) niet dat de democratie kan functioneren zonder politieke partijen, getuige het rapport ‘Democratie vereist partijdigheid’. Een misverstand, ervan uitgaande dat het universele begrip democratie geen plaats- en tijdgebonden dragers maar een alomvattend dragend beginsel vereist, waar ‘het algemeen belang’ op drijft.
Voor dat dragend beginsel leent zich bij uitstek de Gaia-hypothese. De gedachte van onze aarde als één grote organische eenheid, waar wij – als mensheid – niet boven staan maar deel van uitmaken. Een levende totaliteit die constant in beweging is en op een dito wijze bestuurd dient te worden. Wat dat betreft ben ik wel gecharmeerd van de bewegingsgedachte die Geert Wilders en Rita Verdonk aanhangen. Om deze gedachte maatschappelijk bruikbaar te maken, verdient zij het om door alle partijen in gezamenlijkheid (met in het achterhoofd de Gaia-hypothese) uitgewerkt worden. Begrijpelijkerwijs zal daarvoor de gevestigde orde, inclusief Wilders en Verdonk, bereid moeten zijn om overstag (van vertegenwoordigende naar organische democratie) te gaan.
Hoe pijnlijk deze manoeuvre voor de betrokkenen ook is, democratisch gesproken is zij voor 100% te verdedigen. Het algemeen belang (dat ver uitstijgt boven partijpolitieke belangen) zal er namelijk zonder meer wel bij varen, hoe ongrijpbaar (want constant in beweging!) het desondanks blijft. Die ongrijpbaarheid vereist dan ook een democratie zonder dragers, dus zonder partijdigheid, hoe wereldvreemd en daarmee onbespreekbaar dat de dames en heren van de ROB (en de gevestigde Haagse orde die zij representeren) ook in de oren zal klinken.
Kneedbaar kapitalisme.
Volgens hoogleraar politieke economie Dani Rodrik werkt het kapitalisme omdat het bijna(!) onuitputtelijk kneedbaar is (Het Financieele Dagblad 2 mei). Het woordje ‘bijna’ getuigt van realiteitszin, omdat de kneedbaarheid van het kapitalisme staat of valt met het geloof in het kapitalistische gedachtegoed. Op het moment dat dát instort, is het dan ook gedaan met het kapitalisme en het asociale hebzuchtige menstype dat het promoot. Wat dat betreft zie ik de toekomst met vertrouwen tegemoet.
Uit talrijke onderzoeken van gedragseconomen (zoals Herbert Gintis) blijkt namelijk dat ‘de mens’ (op een enkele uitzondering na) zich meer laat leiden door morele dan door financiële overwegingen, dus meer een altruïst dan een egoïst is. Voor de politieke vertaling daarvan zal het beleid dan ook meer oor moeten hebben voor gedrags- dan voor traditionele economen, die er van uitgaan dat de mens een geldwolf is, dus alles doet voor materieel gewin. Een visie waarin de huidige mens (die dagelijks geconfronteerd wordt met het mensenrechtenideaal, dat ver uitstijgt boven materiële en partijpolitieke belangen) zich in meerderheid niet meer herkent, hoewel het beleid er nog steeds op gestoeld is. Dat laat zich immers primair niet leiden door morele, maar door financiële belangen! Het schrijnend gebrek aan vertrouwen in de politiek kan dan ook geen verwondering wekken.
Klimaat van vrede.
Hoewel het denkbaar is dat de klimaatcrisis zal leiden tot meer geweld in de wereld, bv. door overstromingen of een gebrek aan schoon drinkwater, denk ik niet dat het ooit tot klimaatoorlogen zal komen. Ik ga er namelijk van uit dat de crisis beheersbaar te maken is, omdat zij deels onze eigen schuld is. Afgezien van de CO2-uitstoot, denk ik daarbij vooral aan de voortschrijdende verwoestijning, als gevolg van menselijk handelen. Deze aanslag op de leefbaarheid van grote delen van onze planeet, met alle negatieve (zowel emotionele als rationele) gevolgen van dien, moeten we in staat zijn terug te draaien met behulp van onze fenomenale kennis, die wij aan de Verlichting te danken hebben.
Wat de rationele kant van die verlichtingskennis betreft, moeten we ‘als mensheid’ technisch gesproken in staat zijn de door ons gecreëerde woestijnen weer volledig in cultuur te brengen. Daarvoor zal wel eerst de morele verworvenheid die de Verlichting ons gebracht heeft, de democratie, op mondiale leest geschoeid moeten worden. Geen onmogelijke opgave, omdat daarvoor de VN omgebouwd dient te worden van een ongeloofwaardige organisatie van kibbelende regeringen tot een mondiaal beleidsorgaan met bovennationale bevoegdheden. Een gezaghebbend wereldforum waar een klimaat van vrede of gezamenlijke verantwoordelijkheid heerst, voor het totale aardse wel en wee. Voor de verwerkelijking daarvan biedt artikel 109 van het Handvest alle mogelijkheid.
Publieke Omroep behoeft cultuuromslag.
Tijdens een persbijeenkomst in Hilversum afgelopen maandag (25 mei), stak NPO-voorzitter Henk Hagoort zijn bewondering voor Paul de Leeuw niet onder stoelen of banken. Bij de aanstaande salarisbesprekingen heeft de VARA-presentator dan ook niets te vrezen. Daarmee geeft de bestuursvoorzitter van de Nederlandse Publieke Omroep (NPO) blijk van een gemankeerde kijk op het anker waar de publieke omroep aan hangt. Dit bestaat namelijk niet alleen uit informatie en verstrooiing maar (last but not least) óók uit opvoeding. Door dit over het hoofd te zien is het niet verwonderlijk dat de NPO meewaait met de heersende wind van het materialisme, van het gegraai en de hebzucht. Daarmee verzaakt de NPO zijn opvoedende taak voor wat betreft het bevorderen van een cultuur gestoeld op normen en waarden die uitstijgen boven het materiële, het geld verdienen, de waan van de dag. Om dit maatschappelijk ideaal in het vizier te krijgen is dan ook een cultuuromslag en de daarbij horende wisseling van de wacht noodzakelijk. Uiteraard niet alleen bij de NPO.
Stemmen op 4 juni? Kom nou!
De verwachting is dat zeker zes van de tien stemgerechtigden geen gebruik zullen maken van hun stemrecht, omdat Brussel de Nederlandse kiezer niet in het hart weet te raken. Volgens mij is dat het logisch gevolg van het feit dat het in Europa momenteel schort aan leiders met visie, die het ideaal van de Europese droom (gelijk Obama dat doet met de Amerikaanse droom) gloedvol weten uit te dragen.
Dit is echter niet verwonderlijk, omdat de Europese droom veel meer omvat dan Europese economische samenwerking alleen. De Europese dromers van het eerste uur, Robert Schuman en Jean Monnet, beschouwden de Gemeenschap namelijk niet als een doel op zich, maar slechts als een fase op de weg naar de realisatie van het ‘nooit meer oorlog ideaal’. In hun visie was een verenigd Europa dan ook enkel de voorloper van de ware wereldgemeenschap, de rechtvaardige mondiale samenleving van morgen.
Helaas speelt deze bezielende visie geen enkele rol bij de komende verkiezingen, omdat op ons continent de grote verhalen politiek hebben afgedaan. Anno 2009 wordt daardoor geen politiek meer bedreven op basis van wenkende wereldomvattende perspectieven, als ‘de nieuwe hemel en de nieuwe aarde’, de ‘socialistische heilstaat’ of de ‘Universele Verklaring van de Rechten van de Mens’. Een jammerlijke vergissing, omdat onze tijd er zich juist bij uitstek voor leent om ‘als mensheid’ dit soort perspectieven gezamenlijk gestalte te geven. Daarbij zou de EU een voortrekkersrol kunnen vervullen.
Om dat waar te maken zal Brussel wel eerst oog moeten krijgen voor de geest van onze tijd, die (zoals het een goede geest betaamt) boven de partijen staat, dus niet als links/progressief of rechts/conservatief te bestempelen is en daarnaast niet te koop of te vermaterialiseren is. Vervolgens zal op de Brusselse burelen het besef moeten doordringen dat de tijdgeest niet verwijst naar europeanisering maar naar mondialisering. Dáárop, in plaats van op de creatie van een Europees economisch machtsblok, zal het Brusselse vizier dan ook gericht moeten worden. Daarbij ga ik er van uit dat deze ideële koerswijziging bij het gros van de Europeanen zal aanslaan. Van de nodige steun voor die koerswijziging kan Brussel dan ook verzekerd zijn, waarvan de maatschappelijke vertaling simpelweg neerkomt op de creatie van een mondiaal centrum van eendrachtige wereldpolitiek. Gelukkig is dat geen onmogelijke opgave, omdat het vereiste mondiale beleidscentrum al sinds 1945 bestaat, te weten de Verenigde Naties.
Om conform de tijdgeest te functioneren zal onze volkerenorganisatie echter rigoureus omgebouwd moeten worden van een sterk verouderde organisatie van regeringen, waarin het recht van de (economisch en militair) sterkste heerst, tot een bijdetijds mondiaal beleidscentrum met bovennationale bevoegdheden, gestoeld op het universele mensenrechtenideaal. Een gezaghebbend wereldforum dat met behulp van onze ongekende know how op elk terrein en de alom onderschreven rechten van de mens, een duurzaam wereldbeleid van de grond weet te tillen, waarmee de wereldproblemen en het daarmee gepaard gaande onrecht adequaat kunnen worden aangepakt. Voor die broodnodige ombouw van onze volkerenorganisatie, waar de tijd meer dan rijp voor is, biedt artikel 109 van het VN-Handvest alle mogelijkheid. De effectuering daarvan zal helaas nooit het resultaat kunnen zij van de komende Europese verkiezingen. De hervorming van de VN speelt daar immers een enkele rol in!
Stemmen op 4 juni? Kom nou!
Democratie in optima forma.
Hoewel de winst van rechts bij de Europese verkiezingen weinig goeds belooft voor de behartiging van het algemeen belang, is het de schijn die hier bedriegt. De gestaag voortschrijdende individualisering waar de winst grotendeels aan te danken is, staat namelijk niet op zich maar gaat gepaard met een steeds groter wordende individuele bewustwording over het mondiale karakter van het algemeen belang. Met de dag wordt daardoor alom duidelijker dat het algemeen belang ver uitstijgt boven eigen, partij- en nationale belangen. De duidelijkheid die ook de politiek niet kan ontgaan en tot een politieke vertaling noopt. De moeilijkheid daarvan is alleen dat dáárvoor ons dualistisch op strijd gestoeld bestel omgebouwd dient te worden tot een monistisch op consensus gestoeld bestel. De democratie in optima forma, ofwel het enig denkbare beleidsmodel waarmee de wereldproblemen, die ons allen! raken, adequaat aangepakt kunnen worden. In feite komt dit neer op de verwerkelijking van het ultieme politieke doel: “Vrede”. Van het partijpolitieke bestel en zijn kapitalistische evenknie zal dit nooit het resultaat kunnen zijn, hoe zeer beide ook de hemel in worden geprezen door de gevestigde orde.
Lodewijk houdt het netjes
Lodewijk is een goede naam voor mij, dacht hij. Een ex-collega van mij, helaas overleden, de XIV genoemd, zei: “L’état, c’est moi.” Ik voel dat precies zo: Amsterdam, dat ben ik eigenlijk. Het is bijzonder, ik denk dat Louis, de voetbalcoach, soortgelijks ervaart. Hij zal het met al zijn reserves nooit zeggen. Maar ik vermoed dat de zinsnede ‘Het voetbal, dat ben ik’ precies bij hem past. Ons grootste manco, van de genoemde Lodewijken, is onze bescheidenheid.
Ik wil van Amsterdam een schone stad maken. Ik hou van netjes. Ik hou van een driedelig pak met stropdas. Zonder dat voel ik me naakt, als een fundamentalistische moslima zonder hijab. Maar opofferingen horen erbij, dus in Amsterdam onder de arbeiders en de vrijgevochtenen loop ik als het ware met een lendendoek, zonder m’n stropdas en vest.
Een rosse buurt in het centrum, is dat zoals het hoort? Amsterdam is weliswaar bekend in de wereld om de schitterende ligging van de hoeren, maar dat was iets van het oude millennium. In een nieuwe era moeten we met een schone lei beginnen. De term zegt het al: schoon. De Wallenbuurt dient hoogwaardige kwaliteit uit te stralen. Wat dat behelst, bedenken we nog wel, maar het heeft in ieder geval met netjes te maken, met een schone loper uitgerold voor de kapitaalkrachtige bezoeker van Amsterdam. En ik ben zo goed op weg. Met het 1012-project is zowat de helft van mijn doelstelling al gerealiseerd.
Wat gebeurt er echter tijdens de Europese verkiezingen? De sociaal-democratie wordt weggevaagd. Bon, dat interesseert mij niet. Maar volgend jaar zijn er gemeentelijke verkiezingen. Minder dan een jaar nog om niet sinds bijna een eeuw de oppositie in te gaan. Wouter moet ik afschudden. Wouter, kabouter, dat zegt toch al genoeg. Lodewijken gaan over lijken, die instelling moet je hebben.
‘Lodewijk ruimt op’ wakkert mijn eigen uitverkoop misschien aan. Een pakkende slogan is in ieder geval punt één. Hmm, iets met schoon wellicht. ‘Schoon genoeg van … ‘, tsja, maar van wat? Geen associatie met de PvdA, dat is belangrijk. ‘Amsterdam wordt L.A. met Lodewijk’. Een allusie op het zonnige Los Angeles, Hollywood, stardom, lijkt me wel wat; c’est moi, n’est-ce pas? Is het daar overigens wel schoon genoeg? Zoeken we nog uit. Als Lodewijk de Schone streven we ernaar de geschiedenis in te gaan.
Poker: tientallen miljoenen als inzet
“Ik wil aandacht, aandacht, aandacht. Édes (snoepje), wat doe je? Dat is lief, maar nu heb ik het even niet over mijn andere ikje, mijn pikje. Help me even. Ik heb gewonnen in de Europese verkiezingen. Maar ik moet het initiatief blijven behouden.”
“Wat wil je, mijn mézimozi (honingachtige Mozartje)? Je won, iedereen heeft schrik van jou. Jij wordt de volgende president van Nederland.”
“Premier, édes, in Nederland hebben we een koningin. Nederland is archaïscher dan Hongarije. Wat ik zeggen wilde: ik heb keihard gewerkt en ben daarvoor terecht beloond. Maar nu komt die vreselijke vrouw weer.”
“Wie, Fleur?”
“Nee, ik heb het niet over onze bloem, maar over Rita.”
“Rita, ken ik die? Je doet toch niks met vreemde vrouwen, hè?”
“Je weet wel, die wat forse vrouw, die voortdurend glimlachend stupiditeiten uit haar mouw schudt en die vorig jaar hoog in de polls stond. Ik heb dus de verkiezingen gewonnen. En nu wil zij weer een graantje meepikken. Zij wil meeliften op mijn populariteit. Ze beweert echter dat er gematigde moslims bestaan, dat is gevaarlijk.”
“O, die Rita, hartstikke vergeten. De koran is een terroristisch boek, dat bedoel je. Het was toch geweldig van je om de koran te reduceren tot een een Donald Duck, als je alle haatzaaiende passages schrapt. Je bent genialer dan Ernö Rubik.
“Goed was dat hè.”
“Ja, je hebt de meeste Nederlanders in hypnose. Zij geloven in wat je zegt. Je bent de Jomanda van de politiek. Als je zegt dat je de koran wil verbieden in Nederland, dan kan dat ondanks anderhalf miljard moslims die het als een heilig boek beschouwen. Je kunt het zeggen. Zeg het gewoon nog eens.”
“Nee, ik moet wat nieuws brengen. Hetzelfde natuurlijk, maar anders. Ik denk aan iets over hun criminele inborst.”
“Duizenden moslims zijn crimineel!”
“Duizenden is niet genoeg. Impact moet het hebben. Ik zeg gewoon: miljoenen moeten weg.”
“Maak er tientallen miljoenen van. Jij kunt het. De linkse kerk zal je uitlachen. Maar dat moet je hebben. De ware gelovigen in jou zullen het accepteren.”
Een soepele geest
Oef … puf … kreun. Even rustig, José, rustig ademhalen. Oem, oem, oem. Iedere dag yoga-oefeningen is goed voor geest en lichaam. Spiritus flexibilis in corpore flexibile (Een soepele geest in een soepel lichaam). Mijn motto. Een rubberen ruggegraat is absoluut noodzaak. Na de grote Jacques Delors word ik de tweede voorzitter met een tweede termijn. Dat kostte souplesse, kan ik verzekeren. Steeds buigen naar degene met schijnbaar de meeste invloed op een bepaald moment, zonder dat evenwel te opzichtig en public te doen.
Neem die Bush met zijn waanzinnige Irak-oorlog. In maart 2003 op de Azoren, als premier van Portugal, op een ‘top van de schande’ zegde ik er samen met de Spaanse premier José Maria Aznar en Tony Blair aan Bush steun toe voor de net begonnen invasie van Irak. Blair heeft het geweten, net als Aznar. Die zijn politiek dood. Maar José is nog springlevend.
Nu wat eka pada rajakapotasana, oefening voor soepele heupen. Snel en schijnbaar makkelijk kunnen bewegen is onmisbaar.
Of neem mijn politieke partij: de Partido Social Democrata. Een sociaal-democratisch uithangbord als aperitief. Maar dan voer je als hoofdgerecht een regelrechte neo-liberale politiek als premier van Portugal. Dat dient vervolgens wel geblust te worden met een Europees lidmaatschap van de christen-democratische EVP. Kortom, van alles wat in een onbegrijpelijke mix en toch wordt het smakelijk geslikt.
Zo’n eeuwig knulletje als Daniel Cohn-Bendit denkt een coalitie te kunnen vormen van Groenen, sociaal-democraten, liberalen en wat loslopend links grut om de grote Barroso te kunnen dwarsbomen. Maar wat is zijn alternatief? De sociaal-democraten vechten elkaar de tent uit tussen voornamelijk Britse eurosceptici en vooral Zuid-Europese euroadepten. Prima toch? De liberalen hebben de grote eurofederalist Verhofstadt in de aanbieding. Wisselgeld is het, wie gelooft in het federalistische sprookje?
Dat de groepering van EVP-ED (christen-democraten en conservatieven) scheurt, gaat langs mij heen. Mijn positie is daar niet van belang. Ik ben – gods wegen zijn ondoorgrondelijk – lid van de EVP. Dat volstaat, dat past mij. God is er voor ons allen, voor iedere zondaar, en dus zeker voor José Manuel.
Verheffing in plaats van vernedering
“Fijn, Lilianne, om snel een overleg te plegen.”
“Tussen een paar happen van de lunch door lukt het altijd, Wouter.”
“Het gaat om de Europese verkiezingen. Die zijn voor de PvdA verlopen als verwacht, maar niet zoals gehoopt. Maar de buitenwacht ziet het misschien als een nederlaag. Daar moeten we iets aan doen.”
“We moeten een diepgaande analyse maken.”
“Precies. Daarvoor hebben we een commissie nodig, een geschikte commissievoorzitter en conclusies.”
“Conclusies? Hoe bedoel je?”
“Daar kom ik zo op. Eerst de commissie. Die moet snel aan de slag. Dat getuigt van daadkracht. En ze moet snel met conclusies komen. Dat getuigt van werkkracht. Uitstraling van kracht gaat boven alles. Jij moet voor de samenstelling van de commissie zorgen.”
“Ik?”
“Ik help je, Lili, We beginnen met de commissievoorzitter. Het profiel moet van iemand zijn die hard werkt, zelfstandig kunnen denken is voor een voorzitter van weinig belang, maar wel iemand van gewicht is nodig. Ik dacht aan Erika Terpstra, al is die van de VVD. Hou die in gedachten, dan vind je wel een geschikt persoon.”
“Dat lukt wel.”
“Dan moet de commissie snel werken. Daarom beginnen we met de conclusies. Vervolgens kunnen zij de argumentatie erbij zoeken.”
“We zouden toch diepgaand onderzoek doen? Bijvoorbeeld zouden we de resultaten van andere sociaal-democratische partijen in Europa erbij kunnen betrekken.”
“Dat doen we ook. Het zit even tegen voor de sociaal-democratie. Na regen komt zonneschijn. En nog wat van dat soort dingen.”
“Hmm, dus eigenlijk geen Europabrede afstemming?”
“Nee, Lilianne, hebben we daar al niet vaker een babbel over gehad? De Europese verkiezingen komen neer op een populariteitspoll. Het Europees Parlement is een adviesclub. De echte beslissingen nemen wij, de regeringsleiders.”
“Met alle respect, boss … euh Wouter, Jan-Peter is er toch ook nog.”
“Balkenende? Ja, hij mag de diners afstruinen. Maar als het op het echte werk aankomt, zoals bij de redding van de Nederlandse banken, doe ik de zaken.
Bon, we vervolgen met de conclusies. Er zijn fouten gemaakt. Dat volstaat, daar hoeven we verder niet te veel op in te gaan. Verder moeten we collectieve schuld bekennen. Niemand hoeft voor Zwarte Piet te spelen. En we benadrukken de verheffing. Verheffing staat tegenover de ondergane vernedering.”
“Welke inhoud geven we aan verheffing?”
“Verheffing sec. Zie het als een soort van ‘Yes, we can’. De inhoud is onbelangrijk als het aanslaat. Mijn suggestie voor de titel van het verslag: ‘Yes, we’ll lift’.”
Seks en de City
Dr. Sid Joy, psychiatrist, vertelde het gouden naambordje in passende letters.
“How do you do, Gordon?”
“How are you, Sid?”
“Druk gehad de laatste tijd?”
“Nou, druk, wij regeringsleiders kunnen grotendeels zelf onze tijd indelen. Dat is het probleem niet. Tegenwoordig moeten we zelfs zo weinig mogelijk doen, ons low-profile houden. Wat we ook doen, het is altijd fout volgens het volk.”
“Klinkt zwaar defaitistisch.”
“Ja en nee, misschien. Daarom kom ik naar je toe.”
“Ga verder.”
“Ik heb de laatste tijd last van een droom. Steeds dezelfde.”
“Ach, Traumdeutung, dan ben je aan het goede adres.”
“Geen flauwe grapjes, Sid. Ik word uitgeput door die nachtmerrie.
Ik droom dat ik een hond ben, een waakhond. Op een bepaald moment komt er een loops teefje langs kuieren. Ik spring er meteen op. Geweldig gaat ie. Ik kom bijna klaar. Dan komt er een bulldog aan. Heel vals. Ik krimp in elkaar. En ik wordt wakker.”
“Interesting. Deze droom heeft geen seksuele betekenis. Alle dromen hebben een seksuele betekenis, tenzij er expliciet seks in voorkomt. Dat is mijn theorie. Joy’s interpretatie van seksdromen.”
“Klopt dat wel, dokter?”
“Ik zal het aantonen. Die bulldog staat voor Engeland. Dat is klontjesklaar. Doe je iets speciaals in het belang van Engeland?”
“Ja, dat doe ik toch sowieso.”
“Ik bedoel extra inspanning, meer dan er van je verwacht wordt.”
“Ja, ik bescherm de City, het belangrijke zakencentrum. In Europa willen ze meer toezicht op de bankensector. Maar dat blokkeer ik. De City is belangrijker.”
“Je was van de Labour Party, als ik me herinner. Ja, ik let altijd op wat mensen doen, niet op welk labeltje ze op zichzelf plakken.”
“Indeed.”
“Dan zou je vanuit je socialistische overtuiging moeten waken over de gewone mensen, ze beschermen tegen inhalige bankiers. Vandaar je optreden als waakhond. Je ging eerst geweldig, volgens je droom.”
“Ja, ik had aan Sarkozy beloofd mee te doen aan beter toezicht op de banken.”
“Plotseling ben je veranderd, steun je de financiële belangen, omdat je denkt dat dat beter is voor het UK. Maar je twijfelt. Daarom schrompel je ineen. Je weet het niet meer.”
“Okay, dokter. Thnx. Het is mijn oude socialistische demon die weer opspeelt. Ik bel Blair op. Die weet precies hoe je jezelf politiek transformeert. Hij kon precies zo keffen als Bush’ schoothondjes.”
Caritas in veritate.
Het is een illusie te denken dat de weg die de paus wijst om uit de economische crisis te komen zal leiden naar een wereld van gerechtigheid en solidariteit. Daarvoor zal er eerst een einde moeten komen aan de symbiose tussen God en Geld, waar het Vaticaan al eeuwenlang model voor staat, getuige de uitgestalde kunstschatten in Vaticaanstad. Imponerend roofgoed waar de kerk grotendeels haar aanzien en gezag aan ontleent, maar dat ver afstaat van het visioen van een nieuw Jeruzalem.
Het ware dan ook eerlijker geweest als de paus zijn encycliek de titel ‘Caritas in pecunia’, Liefde in geld, had meegegeven. Mocht het Vaticaan op zeker moment ook tot dit inzicht komen, dan is de volgende encycliek – waarin korte metten wordt gemaakt met de Roomse liefde voor het aardse slijk ten gunste van het vredesvisioen dat niet te vermaterialiseren is – een kwestie van tijd. Een baanbrekende encycliek met verstrekkende maatschappelijke gevolgen wereldwijd, die de titel ‘Caritas in veritate’, Liefde in waarheid, met ere toekomt. De Vaticaanse waarheidsliefde die daaruit spreekt zal het zicht op de geprofeteerde nieuwe hemel en nieuwe aarde (Jes. 65: 17-18) zonder meer ten goede zal komen, zo waag ik te voorspellen.
G8 zet Groen in de wacht
De jonge ambitieuze Groene politicus lag op het bed van zijn hotelkamer, pafte nadenkend een slof sigaretten weg en zuchtte.
“Op de G8-top was weer slechts schamele progressie geboekt met betrekking tot afspraken over reductie van CO2-uitstoot. Het wordt tijd voor actie. Pak het een keer, anders lukt het niet meer.
Het IPCC verricht uitstekend werk, doet meer dan ze kan. Het opstellen van scenario’s was gewoon een briljante zet. In het gunstigste scenario blijft het klimaat quasi onveranderd, terwijl in het slechtste geval allerlei rampen optreden. De focus ligt natuurlijk op de rampen, dat is nieuws, niet op de kans dat het allemaal meevalt.
Is het Al Gore die het verpest heeft? Heeft hij de rampen overdone voorgesteld in zijn ‘Inconvenient Truth’? Hij liet Nederland dramatisch overstromen. Dat gaf misschien iets te veel schrik. Daardoor zijn mensen zich gaan afvragen wanneer die overstromingen zich zouden voordoen. Volgens een bevriende klimaatwetenschapper zal het bij vier graden stijging van de temperatuur nog duizenden jaren duren voordat de ijskap op Groenland grotendeels is afgesmolten. Duizenden jaren, dat schiet niet op. Daarvoor stemmen de mensen niet Groen.
Afsmelten van de Noordpool doet niets voor zeespiegelstijging. Kon Archimedes geen andere wet bedenken?
Smelt mijn carrière ook weg?
Ik heb aan die vriend al eens gevraagd of het op aarde al eerder flink warm was geweest. Gedurende het grootste deel van de geschiedenis was het veel warmer dan heden. Zelfs na de laatste ijstijd, aan het begin van het Holoceen, de huidige geologische periode, steeg de temperatuur tot waarden van zo’n drie graden boven het huidige niveau. Dat vond ik aanvankelijk prachtig. Daarmee kon je wellicht aantonen welke rampen, overstromingen, stormen, droogtes er toentertijd hadden plaatsgevonden. Maar dat bleek niet zo’n goed idee. De Sahara was toen bijvoorbeeld groen als gevolg van een moessonklimaat dat zich daar bij toenemende warmte ontwikkelde. De tekeningen van jagers op wild in grotten van het Tassili-gebergte getuigen daarvan.
En dan die Bjørn Lomborg. Hij is vrolijk aan het vertellen dat we het hoofd koel moeten houden. Paniekreacties op de klimaatverandering zijn prematuur. Het geld dat we voor klimaatmaatregelen uittrekken, zouden we beter besteden aan de bestrijding van armoede, het tegengaan van ziekten als malaria en aids. En vooral aan wetenschap, opdat we effectief tegen eventuele problemen in de verdere toekomst kunnen optreden. Kon hij dat niet wat eerder vertellen? Groen ben ik, en zal ik blijven.”
Hij pakte de telefoon.
“Roomservice, breng me een fles Pisang Ambon”
Jan-Peter op visite bij Obama
Jan-Peter is op reis geweest. Waar ging die dan naar toe? Hij is op visite bij Obama geweest en zegt nu voortdurend: ‘yes’.
Onze reporter had een fictief interview met Jan-Peter.
“Wat is uw indruk van Obama?”
“Yes, laat ik er dit van zeggen, ja, Obama maakt veel indruk.”
“Waaruit blijkt dat voor u?”
“Dat blijkt uit zijn houding. Yes, Obama heeft een positieve houding. Anders dan bij Bush. Bij Bush voelde je je …, hoe zal ik het formuleren, was je als het ware een uit de klei getrokken boerenpummel. En dat is pijnlijk, dat begrijpt u wel.”
“Is de situatie in Oeroezgan aan de orde geweest?”
“Yes, daar bedoel ik mee: nee, niet in de zin dat we specifiek over Oeroezgan hebben gesproken, maar meer algemeen over Afghanistan in zijn geheel.”
“Bedoelt u daarmee dat de Nederlandse troepen Oeroezgan verlaten en ze elders in Afghanistan worden ingezet?”
“Yes, Nederland heeft altijd een positieve grondhouding ten opzichte van vragen die aan ons worden gesteld. Vragen worden niet zondermeer genegeerd. We zullen vragen altijd serieus overwegen.”
“Daarmee ontkent u de gestelde vraag niet.”
“Ik zou het kunnen ontkennen, maar ontkennen is niet positief. We moeten positief blijven denken. We kunnen het wel. Ik zou zeggen: yes.”
“Met alle respect, maar ik begrijp uw laatste opmerking niet.”
“Meneer, ik ben in het Oval Office geweest. Daar heb ik positieve indrukken opgedaan. Ik wil zeggen dat we niet weer in het Nederlandse negativisme moeten verzeilen. Nederland zeilde vroeger anders. Ik zal niet nog eens over de VOC beginnen. Dat is gepasseerd. Maar we moeten gewoon durf hebben ons elders op de wereld in te zetten voor de goede zaak.”
“U vindt blijkbaar de strijd in Afghanistan nog steeds een goede zaak. Osama is of dood of weg naar Weet-ik-veel-stan. Nu wil men daar democratie brengen. Riekt dat niet naar het goede ouwe imperialisme, waar de westerse christelijke waarheid overal verspreid moest worden?”
“Ho, ho, dat zijn uw woorden. Yes, uw woorden. U wilt toch niet zeggen dat u democratie afkeurt?”
“Ik bedoel, moeten de mensen daar zelf niet uitvinden wat democratie waard is? Wij streden toch tegen nazisme, hoe goed de Duitsers dat ook vonden. Kunnen wij de Afghanen wel iets opdringen van buitenaf, wat hen misschien alleen tegenstaat, omdat het niet van hen zelf uitgaat, dat ingaat tegen het wezen van hun huidige cultuur?”
“U speculeert, democratie is goed. Daar is geen discussie over mogelijk. Met Obama heb ik evenmin gediscussieerd over democratie. Yes, we zijn het daarover eens, trouwens ook over christendom. Ik vind uw vragen beneden peil. Tot niet spoedig ziens. Yes, ik vind u niet kunnen. Bye”
PVV-vragen.
De morele discussie die de PVV oproept door het hangen van een prijskaartje aan allochtonen, is weliswaar begrijpelijk, maar lost niets op. Dáárvoor zal de vraag wat allochtonen uit niet-westerse landen kosten en wat ze opbrengen, in het licht van het algemeen belang geplaatst moeten worden. Dáár draait het immers om in een democratie! Aangezien het algemeen belang nooit in klinkende munt omgezet kan worden, omdat het met de dag verandert, moet de PVV-vraag naar de kosten-batenanalyse dan ook als niet ter zake doende terzijde worden geschoven, alle goede bedoelingen van kamerlid Sietse Fritsma ten spijt.
Kwade genius.
Om de PVV de wind uit de zeilen te nemen zal het besef moeten doordringen dat de kwade genius achter de PVV-vragen naar de kosten en baten van allochtonen níet de heer Wilders is, was het maar zo simpel(!), mààr het heersende financieel-economische en partijpolitieke gedachtegoed. Dát staat namelijk machteloos tegenover de PVV-vragen, omdat het daar zelf de polariserende bron van is.
Desondanks gaat de problematiek die de PVV signaleert ons allemaal, los levensbeschouwelijke gezindte en/of politieke gezindheid, wel degelijk aan. Dit houdt in dat deze gemeenschappelijke problematiek geen verdeeldheid zaaiende of polariserende dictatoriale aanpak behoeft, maar een gezamenlijke of samenbundelende democratische. Daarmee bedoel ik een aanpak die voor de volle 100% draait om het algemeen belang, de leefbaarheid van onze planeet. Niet alleen in ons eigen belang, maar bovenal in dat van onze eerste zorg, ons nageslacht. Hèt belang dat persoonlijk gekleurde financiële en/of partijpolitieke belangen verre overstijgt en om een dito politieke vertaling vraagt. Kortweg een zuiver democratische die een ieder, man én vrouw/arm én rijk/autochtoon én allochtoon/jong én ………/….., ten goede komt. Zowel letterlijk als figuurlijk.
Voor de totstandkoming van dat ultieme politieke doel, de democratie in optima forma, wordt het tijd dat Den Haag het gekunstelde financieel-economische en partijpolitieke gedachtegoed, waarvan de verwerpelijke PVV-vragen de weerslag vormen, publiekelijk ter discussie stelt. Voor minister Plasterk, als baas van de publieke omroep, ligt hier een uitgelezen taak weggelegd.
Oud zweet moet ook
Hij transpireerde teveel, want hij trapte weer sneller dan de bedoeling was. Een rijwiel is een uitstekend vervoermiddel, maar het moet geen trainingsapparaat worden. Tenminste niet voor zover je geen sporter bent, doch heer van stand.
Hij wilde doorduwen. Het was nu de tijd om door te duwen. Langer uitstel zou het project van de AOW-leeftijdsverhoging alleen maar bemoeilijken. Onaanvaardbaar.
Zijn daden bennen groot, hij heeft overwonnen de verzilveringsvloot. Om die daden groot te maken, moet je wel doorduwen. Vervelend is dat het op je hele ingesteldheid doorwerkt, ook op je omgang met je rijwiel.
Grote werkloosheid ligt in het verschiet. Vooral jongeren zullen de klos zijn. Dan is het natuurlijk absurd om ze buiten het arbeidsproces te houden en de 65-plussers te verplichten extra lang door te werken. In de jaren negentig van de vorige eeuw werd zelfs een 36-urige werkweek ingevoerd om het beschikbare werk eerlijker te verdelen. Voordat de burgers zich die situatie zullen realiseren, moeten er wetten doorgedrukt zijn om de AOW-leeftijd te verhogen.
Verdorie in g-mineur, nu hij daarover dacht, duwde hij toch weer te hard op de trappers.
Het verhaal over de doem van de vergrijzingsgolf moeten we volhouden. Richard Nixon beloofde weliswaar in 1956 als presidentskandidaat de vierdaagse werkweek. Toen met een onvergelijkbaar mindere welvaart leek het wel te kunnen. Dat was een gevaarlijke gedachte van die anders zo weloverwogen reagerende man. Geen frivoliteiten over een flierefluitend leven zijn toelaatbaar. ‘In het zweet uws aanschijns zult gij brood eten’, aldus Genesis 3:19.
De PvdA is dood. Bernard-Henri Lévy zei het al over de PS. Van die zombies daar valt geen gevaar te duchten. Maar wat wil die vakbondsman Van der Kolk nu weer met zijn tegenwerking? De frase ‘Willen we naar de Dam, dan gaan we naar de Dam’ is oudbakken. Maar je moet wel voorkomen dat zulke oude koeien uit de sloot komen en verwarring kunnen stichten. Mede daarom is haast geboden met de wetgeving. Wachten op het SER-advies is puur tijdverlies.
Pfff, hij kreeg het er behoorlijk warm van in zijn driedelig pak. Zou hij een keertje gek doen en zijn vest uitlaten? Het is tenslotte zomer. Nee, verman je, gedenk Genesis 3:19, zweten zal je.
Een ijskoud veto
Een veto is toch de kroon op je macht. Wanneer je een veto kunt uitspreken, heb je de anderen te grazen. Een orgastisch gevoel is dat. ‘Met macht meer mans’, is mijn maxime.
De eerste keer durfde ik nog niet zo goed. Gelukkig waren onze zuiderburen (in ruil voor snelle uitdieping van de Westerschelde, maar ssst …) zo vriendelijk ons te ondersteunen. Servië mocht geen lid van de EU worden, althans niet vooraleer het Mladic uitleverde.
Een geweldige bevrediging was dat veto. Hoho, ik ontwaar kritiek. Moet de Servische bevolking nog in de put blijven voor daden gepleegd door een regime waar ze middels verkiezingen al lang afstand van hebben genomen, terwijl niemand weet waar Mladic zich ophoudt? Die kritiek is totaal irrelevant. Het gaat erom wat wij willen. Wij willen wraak voor Srebrenica. Wij wilden derhalve een veto.
Nu is er dan onze dreiging met een veto tegen IJslands toetreding tot de EU. Een njet bij een luttel bedrag van €3 miljard schuld volstaat voor ons. Boter hoort bij de vis; betalen zullen ze. Misschien vinden de IJslanders dat bedrag niet zo gering. Voor een land met minder inwoners dan onze kleinste provincie, Zeeland, kan ik me zelfs daarbij wel iets voorstellen. Maar god straft de onrechtvaardigen. Ik ben zeker en vast uitverkoren om gods vonnis te voltrekken bij onrechtvaardige wanbetaling. Als christen-democraat voel ik dat aan.
De gangbare procedure is dat ieder Europees land lid kan worden van de EU als het aan een aantal voorwaarden voldoet, de zogenoemde Kopenhagen criteria. Kan … maar niets belet Nederland haar eigen criteria op te voeren. Nederland gidsland toch?
Sommigen menen dat een veto niet democratisch is. Hoezo niet? Het is juist de democratie ten top. Een democratie is niet de dictatuur van de meerderheid. Geenszins. Het veto geeft je rechten als minderheid. Ik droom regelmatig over mijn lidmaatschap van de Poolse landdag, het liberum veto fungerend als ultieme uitdrukking van het eigen gelijk. Wat zou ik vaak gelijk hebben. Heerlijk.
De Poolse landdag zou exemplarisch zijn voor chaotisch bestuur. Onzin. Daar gaat het toch helemaal niet om. Het gaat om mijn maxime. Chaotisch bestuur is ook bestuur. Tenslotte is de EU niet voor niets gecreëerd. Bovendien compenseren rijkelijke buffetten daar armoedige besluiten. Leve het veto!
Gidsland Nederland.
Met Jort Kelder ben ik het eens dat Nederland toe is aan een meritocratie waarin alleen de besten voor de publieke zaak mogen werken (NRC Handelsblad 8 augustus). Wat de smaakmakende journalist en tv-presentator ontgaat is dat het dienen van de publieke zaak veel meer omvat dan geld verdienen alleen. In wezen is het immers een erezaak, die met geen mogelijkheid te kapitaliseren is! Aan volksverheffing hangt nu eenmaal geen prijskaartje. Kelder’s ingenomenheid met de wijze woorden van Paul de Leeuw om de Balkenendenorm van 180.000 euro te vervangen door de Beatrixnorm van 2 miljoen euro heeft dan ook niets met een verheven doelstelling te maken, maar alles met eigenbelang en de waan van de dag. Om dat te doorbreken zullen wij dan ook niet bij deze vorstelijk betaalde tv-persoonlijkheden te rade moeten gaan, maar oog moeten krijgen voor de politieke implicaties van de tijd waarin wij leven.
Wat dat betreft valt niet alleen het mondiale karakter daarvan op, maar ook het feit dat onze tijd doortrokken is van het mensenrechten- of vredesideaal. Dit impliceert dat het waarmaken daarvan om politici vraagt die niet alleen kosmopolitisch denken, maar ook gebroken hebben met het gangbare economische en partijpolitieke gedachtegoed. Het universele mensenrechten- of vredesideaal is namelijk monistisch van aard en zal daardoor nooit van de grond komen via een denken waarin het dualisme (arm-rijk, links-rechts) koning kraait. In het op de schop nemen van het kapitalisme en het parlementarisme moet dan ook de oplossing gezocht worden voor de totstandkoming van een mondiale rechtsstaat, waarin de mensenrechten geen holle frase zijn maar dagelijkse praktijk.
Waarbij aangetekend dat de Verenigde Naties in wezen de representant zijn van die alom beoogde rechtvaardige mondiale samenleving. Uiteraard zal onze volkerenorganisatie daarvoor eerst grondig verbouwd moeten worden van een organisatie van regeringen waarin de VS de scepter zwaait, dus het recht van sterkste heerst, tot een mondiaal beleidsorgaan met bovennationale bevoegdheden, die het algemeen belang (de alom onderschreven mensenrechten) gestalte weet te geven. Voor die metamorfose van mondiale dictatuur onder de Stars and Stripes in mondiale democratie onder het blauwe dundoek van de VN, biedt artikel 109 van het VN-Handvest alle mogelijkheid. Als VN-lid zou onze regering daartoe het voortouw kunnen nemen, waarmee Balkenende-IV ons land zal promoveren tot richtinggevend gidsland met betrekking tot de effectuering van de mensenrechten, ofwel de mondiale concretisering van het ideële democratische gedachtegoed.
Het stevige gesprek
“Heren Kattouss en Bouzrou, ik zal maar met de deur in huis vallen. Het wordt een stevig gesprek.”
“Maar Achmed, je overlegt ook nooit met ons. Je moet niet zo boos zijn.”
“Jullie zijn achterlijke geitenneukers. Dat moet eerst in jullie botte hersens doordringen. Begrijpen jullie dat?”
“Maar daarom zijn we toch juist in de raad gekomen, om ons soort mensen te representeren.”
“Oké, representeren wil niet zeggen dat jullie dan ook een eigen mening te berde moeten brengen. Het plaatje moet mooi zijn, daar gaat het om. Voldoende allochtonen, evenredige vertegenwoordiging door vrouwen, dat soort dingen. Jullie zitten nu lang genoeg in de politiek om te weten waar Mohammed de mosterd haalt.”
“Je maakt het ons veel te moeilijk. Je praat sinds onze installatie nooit met ons. Toch moeten we allerlei dingen begrijpen. Je hebt bijvoorbeeld nooit uitgelegd dat de PvdA ergens voor staat. Je vertelde dat ze geen visie had, dat ruim tien jaar geleden alle ideologische veren zijn afgeschud.”
“Astagfir-allah, wat een dombo’s. Geen visie wil niet zeggen geen standpunten. Of die standpunten elkaar tegenspreken, doet er niet toe. Maar de PvdA heeft wel standpunten. Ik bepaal hier in het stadsdeel welke standpunten er toe doen.”
“Maar de imam zei dat er hier in Nederland dualisme bestaat. Dat het college bestuurt en dat de raad kritiek mag geven.”
“Zo, zo, de imam? En wat had die wijsneus nog verder te vertellen?”
“Hij zei dat moslims geen homo’s zijn. Zelfs als iemand moslim meent te zijn, maar hij ontdekt dat hij homo is, dan is hij op dat moment geen ware moslim meer. Door homoseksualiteit te bespreken met moslims beledig je hen, want dat zijn ze dus nooit.”
“Goed, goed, moslims zouden dus geen homo’s zijn. Maar daar gaat het hier helemaal niet om. Het gaat om de PvdA. De partij denkt dat er onder de moslims wel homo’s zijn. Waarom denk je dat ik met de gay-parade heb meegedaan? Toch om dat standpunt van de PvdA te tonen. Niet voor de moslims, die stemmen sowieso wel op ons.
Jullie zijn goede gelovige mannen, maar jullie moeten niet goedgelovig zijn. Jullie moeten geloof en politiek niet met elkaar verwarren. De imam preekt in de moskee, dat is zijn terrein, die spreek je daar toch niet tegen. Hier preek ik, hier bepaal ik.”
De NAVO na de hoop
Jaap de Hoop Scheffer zeeg ineen in zijn laatste werkweek als secretaris-generaal van de NAVO. Dat gaf schrik ten aanzien van zijn welbevinden. Ik hoop voor De Hoop op een goede gezondheid en een rustige pensionering.
Ondanks alle persoonlijke dramatiek lijkt het gebeuren met Jaap symbolisch te zijn voor de NAVO.
Ooit werd ze opgericht als een militaire organisatie van democratische landen tegenover vijandelijke totalitaire regimes. Dat was niet zo’n gekke gedachte na WO-II. De keuze voor de rol van rijk van het kwaad was snel gemaakt: de Sovjet-Unie.
Na de val van de Muur viel ook de USSR. En de NAVO? Waar was haar opponent? Zonder een tegenstander kun je moeilijk een wedstrijd continueren. Wat te doen?
De eerste optie is doorgaan. Wie weet of het GOS de plek van de vergane communistische grootmacht inneemt? Nee dus. Wie weet of Rusland zich alsnog niet herstelt? Jammer, maar helaas, die illusie bleek eveneens van korte duur. Een sterk Rusland was na de actie ‘Help de Russen de winter door’ in 1990-1991 toch een moeilijk verkoopbaar product geworden. Jeltsin werkte ook al niet mee, in al zijn nuchterheid deed hij zijn best de democratie wortel te laten schieten.
Daarna komt de mogelijkheid van inkrimpen in het vizier. De legersterktes van de NAVO-landen verminderden. De NAVO raakte vet kwijt.
Maar dan plots, als een duveltje uit een doosje verscheen Osama als reddende engel. De door hem geïnspireerde terreuracties creëerden een nieuwe vijand. Het internationale moslimterrorisme is een bedreiging voor de Westerse democratieën. De moslims, die het volkseigen zionisme al lang niet zagen zitten en met Israël een langdurig conflict hebben, werden van een lokaal ineens een globaal issue. Het arme Afghanistan, schuilplaats van Bin Laden, kreeg de volle laag. De NAVO kon haar nut bewijzen. Sloeberige Afghaanse opiumboeren die hun nering verdedigden tegen de invasie, kregen het etiket van potentiële internationale terroristen.
Toch dreigt de noodgreep van de NAVO langzamerhand ineen te zijgen. Van mensen die eerder ontwikkelingshulp verdienen dan militaire bezetting valt hun potentiële verstoring van de wereldorde niet vol te houden. Bedenk een list, Tom Poes! De Deen Rasmussen, nieuw NAVO-hoofd, bedacht dat Jeroen van der Veer, als voormalig CEO van Shell, wel een geschikte Tom Poes zou zijn. Vice-voorzitter van een advieswerkgroep over de toekomst van de NAVO is echt een wijsneusfunctie bij uitstek. Totdat het advies verschijnt vormt een allegaartje van terroristen, computerhackers, energievoorziening en klimaatverandering de voorlopige dreiging. De NAVO breidt vermoedelijk zolang haar activiteiten op Groenland – Deens grondgebied – uit. Alle afbrokkelende gletsjers moeten op hun plaats blijven.
Das Nichts macht’s
“Was het verstandig om niet mee te doen aan de gemeentelijke verkiezingen, Geert? Er kwam veel kritiek op dat besluit”
“Er hoort altijd kritiek op mij te komen. Jullie begrijpen het niet.”
“Maar deze keer komt het ook van onze aanhangers. Die zijn teleurgesteld.”
“De PVV heeft nog nooit meegedaan aan gemeentelijke verkiezingen. Een ieder heeft het recht om mee te doen, er bestaat geen plicht. Na de aanvankelijk mogelijke teleurstelling zullen ze het begrijpen.”
“Femke Halsema sprak zelfs over het in de kou laten staan van kiezers”
“Geweldig toch, die uitspraak. Als ze zich zo bekommert om de kiezers, maakt ze toch een programma dat de kiezers aantrekt die in grote getale op mij zouden willen stemmen.”
“Maar waarom doet de PVV dan wel mee in Den Haag in Almere?”
“Dat is het mooie. De PVV doet wel mee aan de gemeentelijke verkiezingen. Onze tegenstanders zijn fout als ze ons ervan betichten niet mee te doen. Alleen doen we niet overal mee.”
“Wie heeft dat besloten?”
“Dat is democratisch besloten”
“Maar er is toch maar één persoon die de koers van de PVV bepaalt. De rest is toch gewoon aanhang.”
“Democratie heeft niets met aantal te maken. Als een beweging uit weinig mensen bestaat, kunnen die weinige mensen nog wel democratisch besluiten nemen. In het extreme geval neemt één persoon een democratisch besluit. Dat is de logische consequentie.”
“Daar heb je gelijk in, Geert”
“Ja, Jezus nam ook besluiten in zijn eentje. Hij overlegde hoogstens met god, die hij natuurlijk ook weer zelf was. Vertel mij niet dat Jezus niet succesvol was.”
“Vergelijk je jezelf met Jezus?”
“Dat zijn jouw woorden. Ik vertel gewoon dat er meerdere manieren zijn om tot een goed oordeel te komen. Ik geef toe dat ik mij regelmatig tot god richt en niet tot die bedrieger allah. Allah is de duivel die de koran heeft opgesteld en de moslims misleidt.”
“Het lijkt me beter om in dit geval de islam er niet bij te betrekken; het staat ver af van het besluit om te participeren in de komende verkiezingen. Beter is om niets te zeggen.”
“Inderdaad, dat is onze kern. Met die twee gemeenten zeggen we eigenlijk niets. Dat is de kracht van ons niets. Niets houdt het spannend. Met een variatie op Heidegger: het niets doet het. Voor ons in ieder geval.”
Het Westerscheldeconflict bis
Kan je je voorstellen dat er ergens een belangrijke haven is, maar dat voordat je die haven binnenvaart je eerst een natuurgebied moet doorkruisen? Help je daar de haven mee? Help je daar het natuurbehoud mee? Het zijn retorische vragen.
Toch slaagt Jan-Peter erin het onmogelijke met het onwenselijke te verzoenen. Op papier althans. Natuurbehoud voor de Westerschelde? Jan-Peter tekent ervoor. Uitdieping van de Westerschelde? Jan-Peter tekent ervoor. Is Jan-Peter een kluns of een stoethaspel? Geen van beiden. Hij hangt de domme August uit en krijgt dat imago ook nog, terwijl hij premier van Nederland is. Welke premier voor hem is het ooit gelukt om zulke tegenstrijdige zaken met elkaar te verbinden. Verdraaid gehaaid. Het kan niet anders zijn dan de vermomming van een uiterst geslepen politicus. Daar past slechts bewondering voor als incarnatie van de polderpolitiek.
Natuurlijk zorgen uiteindelijk de belangentegenstellingen voor een conflict. Had Jan-Peter dat niet moeten zien aankomen? Eigenlijk wel en waarschijnlijk had hij daarover wel nagedacht. Maar hij is niet gekozen als belangenbehartiger van de Vlamingen. Als de Vlamingen zich gepasseerd voelen, moeten ze maar protesteren. Het ligt niet op zijn weg daar van tevoren al rekening mee te houden. Hij deed iets wat in Nederland op instemming kan rekenen: de Westerschelde tot Natura 2000 gebied bestempelen. Als er hommeles van komt, zijn er zat kandidaten om de schuld op af te schuiven: de natuurbeweging, de boeren, de Vlamingen, de Zeeuwen. Iedereen heeft een beetje schuld en de beste Jan-Peter gaf een ieder een beetje van zijn gading. Daar is hij tenslotte koning van het poldercompromis voor. Als er een oplossing komt, dan zal dat dankzij Jan-Peter zijn, die alle belanghebbenden tot het uiterste heeft gedreven, en zodoende niet op basis van half uitgedachte rapporten werkt.
En van dit soort endorfine producerende zaken houdt Jan-Peter. Voor het trucje met de Antwerpse haven heeft hij zelfs al een zuiver Nederlandse pendant gevonden. De haven van Delfzijl breidt uit. Iedereen blij. De Groningers zien de economische activiteit toenemen in een achtergebleven gebied, terwijl ze tot voor kort nauwelijks profiteerden van de enorme aardgasvoorraden in hun bodem. De overige Nederlanders houden met een kruimel de Noorderlingen stil. Maar er bestaan plannen voor een kolencentrale nabij Delfzijl. Die zal bevoorrading vragen. Dat gaat niet zonder enorme kolenvrachtschepen. En die schepen moeten zowat door het schitterende natuurgebied van de Waddenzee varen. Stof genoeg voor conflict. Het Westerscheldegebeuren is een prima opmaat voor de toekomstige beroering. De natuur zal de dupe worden; die uitkomst ligt voor de hand.
Over gezonde Amerikanen en gezonde Afghanen
“Kom, Hillary, we gaan een biertje drinken. Net als met de politieagent, de professor en Joe Biden.”
“Ik drink liever wijn, als je het niet erg vindt.”
“Deze keer is het wel erg. We drinken bier. Niet van die pilsener troep, maar Bier met een grote B. Ik heb namelijk zware problemen te bespreken en daar hoort zwaar bier bij. Belgisch bier bijvoorbeeld, dat past uitstekend bij het onderwerp.”
“If you say so, mr. President.”
“Maar to the point, waar het om gaat is de gezondheidsverzekering voor alle Amerikanen. Die ligt jou ook na aan het hart.”
“Zeker.”
Schuimend zwaar bier arriveert.
“Ik zei in mijn rede over de gezondheidszorg dat ik niet de eerste was die het probleem probeerde op te lossen, maar wel dat ik vastbesloten ben de laatste te zijn. Het was geen sneer naar jou. Jij was tenslotte bij de vorige poging niet in command, maar je liefhebbende echtgenoot Bill.”
“Och Bill. Je moet hem ook alles voorzeggen, anders gaat het mis. Hij heeft zijn hoofd maar bij één ding, waar het bij de meeste mannen om draait.”
“Heerlijk eerlijk bier, niet? Maar goed. Ik doe mijn deel om te zorgen voor de zorg van de gezondheid. Mijn rede was weer uitstekend geslaagd. Maar jij hebt ook een deel te doen.”
“Ik? Ik behartig toch buitenlandse zaken en ik zie het verband niet helemaal.”
“Ik zie het wel, daarom heb ik ook van je gewonnen, haha.”
Hillary neemt nog maar een zware slok.
“Ons tweesporenbeleid ontspoort. Aan de ene kant strijden we voor invoering van de algemene gezondheidszorg. Dat wordt door onze vijanden – ik gebruik met opzet het woord vijand en niet opponent – als socialistisch bestempeld. Ze zijn des duivels. Eentje riep tijdens mijn speech zelfs dat ik loog. Onbestaand zoiets.”
“En het andere spoor?”
“Daar kom jij in the picture. Tegenover dat ’socialistische’ geweld stellen we ons patriottistisch op. Hoe doe je dat? Wel, door een oorlog te voeren. Een beperkte oorlog weliswaar. Het moet geen drama als Vietnam worden. Uit Irak vertrekken we al. Maar in Afghanistan blijven we, en dat moet meer succes opleveren. Karzai lijkt een corrupte bandiet met zijn verkiezingsfraude. Jij gaat een oplossing bedenken voor succes.”
“Moet Karzai weg?”
“Met of zonder Karzai, dat doet er niet toe. In ieder geval moet de oorlog doorgaan en die moet succesverhalen opleveren. Denk aan Orwells 1984. De gezondheid van de Amerikanen hangt samen met het leven van de Afghanen.”
Miljoenennota.
Hoewel de kritiek op de Miljoenennota alleszins begrijpelijk, lost deze niets op, omdat voorbijgegaan wordt aan de kern van het probleem. Deze is namelijk niet van financieel-economische aard, maar heeft alles te maken heeft met ons partijpolitieke bestel. De mondiale omvang van de kredietcrisis overstijgt namelijk ruimschoots het vermogen daarvan en vereist zodoende een dito aanpak. Voor de realisatie daarvan zullen wij, als stemgerechtigden, wel eerst tot het besef moeten komen dat anno 2009 de houdbaarheidsdatum van ons 19e eeuwse partijpolitieke bestel is verstreken. Voor de totstandkoming van dat besef bij het electoraat ligt hier voor de opiniërende media een uitgesproken taak weggelegd. Enkel onder druk van ons, de publieke opinie, zijn onze parlementariërs namelijk te bewegen tot een discussie die hout snijdt. Een inhoudelijk debat waarin het niet draait om partijbelangen en euro’s, maar om de totstandkoming van een beleid waarin het de behartiging van het algemeen belang centraal staat. Daarvoor schiet het partijpolitieke én financieel-economische gedachtegoed simpelweg tekort, omdat het algemeen belang nu eenmaal partijpolitiek noch financieel-economisch vertaald kan worden. Nu niet en nooit niet.
Liefde als geldige reden voor een huwelijk
Integratie is een mooi ding. Als we nou nog zouden weten wat het inhield, was het nog mooier. Maar laat het betere niet de vijand van het goede zijn. Dus nogmaals: integratie is een mooi ding.
Doch voortdurende instroom van laag opgeleide allochtonen bevordert de integratie niet. Dat vormt dan een probleem. Een oplossing is vanzelfsprekend de toevloed van buitenlanders – mensen van buiten de EU – te beperken. Dat is legitiem. We kunnen niet een miljard Chinezen toelaten in Nederland, omdat de situatie in China niet helemaal conform de mensenrechten is zoals we dat als wenselijk zien.
Dan doemt er echter een nieuw probleem op. Als de immigrant een huwelijkskandidaat is, kunnen we daar dan beperkingen aan opleggen? Jawel, volgens de Nederlandse politiek. Huwelijkspartners kunnen slechts worden toegelaten indien de partner in Nederland aan bepaalde sociaal-economische criteria voldoet. Dat kan leiden tot een afstandshuwelijk waarbij de ene partner in Nederland woont en werkt en de andere in het buitenland dient te blijven. En wat is het lot van de eventueel verwekte kindjes? Moeten die zonder een voor de opvoeding zorgdragende ouder (meestal de vader) opgroeien?
Wat verklaart de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens? Die stelt in artikel 16.3: “Het gezin is de natuurlijke en fundamentele groepseenheid van de maatschappij en heeft recht op bescherming door de maatschappij en de Staat.” Houdt die bescherming voor Nederland in dat een laag opgeleide minvermogende slechts recht heeft op een afstandshuwelijk?
Zet je toch maar de huwelijksbeperkingen door? Het hemd is tenslotte nader dan de rok. Een toenemende toestroom van allochtonen is koren op de molen van Wilders. Balkenende doet er in ieder geval nog een schepje bovenop. Neven en nichten mogen niet langer met elkaar trouwen. Het is niet aanbevelenswaardig, maar zijn er sterke belemmerende medische redenen? Nou nee, dan zou je eerder vrouwen van boven de vijfendertig moeten verbieden nog kinderen te baren.
Wat wil je? Wil je dat huwelijksredenen slechts gebaseerd mogen zijn op materiële gronden? Is het doel van het huwelijk niet primair dat mensen erin gelukkig worden, maar gelden slechts sociaal-economische overwegingen? In dat geval kan je als maatschappij huwelijken tegenhouden die leiden tot een slechte sociaal-economische situatie van minstens één van de partners of van een te grote sociaal-economische belasting voor de gemeenschap.
Als je daarentegen ‘houden van’ de legitieme reden vindt, dan valt juridisch geen uitzondering te maken. Het is aan niemand anders dan de huwelijkskandidaten zelf te bepalen of ze van elkaar houden.
Met de nieuwe kabinetsvoorstellen kan Wilders een taart aansnijden. Hij heeft invloed. Discriminatie vindt nog krachtiger haar weg in de huwelijksvoorwaarden.
Na de bonuscultuur
“Goedemorgen, chef, je kijkt somber, weer niks gewonnen in de lotto? Grapje.”
“Goedemorgen, Sjaak, ik zal maar met de deur in huis vallen. Ik heb goed en slecht nieuws voor je.
Het slechte nieuws is dat je bent ontslagen, het goede nieuws is dat je een behoorlijk bedrag aan ontslagvergoeding zult ontvangen.”
“Mixed feelings past als goede verwoording inderdaad. Maar mag ik weten wat de reden voor dat besluit is?”
“Simpel, je hebt te weinig winst gemaakt, je hebt te weinig risico genomen.”
“Maar dat mindere risico was toch de bedoeling van het afschaffen van de hoge bonussen?”
“Het was misschien de bedoeling van de politici, maar we zitten hier in een bankbedrijf en daar telt winst.
Neem nou je collega D’Angers, hij heeft 2x zoveel winst behaald als jij met hetzelfde budget. Dan is de som simpel, daar heb je geen computer voor nodig.”
(Zal ik vertellen dat die D’Angers gokverslaafd is? Dat hij op een avond zelfs gokte met als inzet een nacht doorbrengen met zijn te jonge vrouw. Maar nee, daar komen ze vanzelf nog wel eens achter.)
“Als je me iets meer bonus had gegeven. Er zijn toch altijd wel gaatjes te vinden.”
“Nee, voorlopig is het Schluss met de bonussen.
Bovendien zijn politici net mensen. Ze hebben macht. Wat zou jij doen als je macht had en relatief weinig verdiende en een ander had weinig macht maar verdiende stukken meer? Dan zou je toch ook proberen die ander pootje te lichten?”
“Andersom kan ik niet verhelen enig ressentiment te koesteren jegens die slecht betaalde, doch op machtsposities zittende sukkelige politici. Als je capaciteiten hebt, verdien je veel. Zo simpel is het.”
“Het ligt niet zo eenvoudig. Daarom ben je ook ontslagen. Je denkt te simpel in termen van slechts geld. Macht is ook een vorm van inkomen. Sommige mensen geilen daar meer op dan zuiver op pecunia. Maar ze kennen ook wrok. Ze willen niet dat anderen meer verdienen. Daarom is de Balkenende-norm de hoogste norm die ze toelaatbaar achten.
En we moeten er als banken in meegaan. We ontslaan met genoegen medewerkers die menen dat de mores zijn veranderd of die nog teveel dromen over hun hoge bonussen en een tekort aan risicobereidheid tonen.”
“Politici zijn kortzichtig.”
“Je hebt het weer mis, Sjaak. Ze weten heus wel dat de bonuscultuur niet de oorzaak was van de economische crisis. Maar het is ze gelukt dat wel als zodanig aan het grote publiek te verkopen. Om goed verkopen gaat het, dat moest jij weten.”
Ierland revitaliseert dromen
Ierland is nog steeds een eiland. Dat wel. Maar het voelt anders. Ierland zit opnieuw vast aan Europa.
Europa heeft weer een stapje gezet op weg naar zichzelf. Jezelf uitvinden is best lastig. In dat proces kwamen de Ieren als perifere buitenbeentjes tot inkeer, gingen bij zichzelf te biecht. Wat eenvoudige logica en horse trading (koehandel) hielpen daarbij. Als we geen abortus toestaan, dan willen we zelf ook niet geaborteerd worden uit Europa. Is abortus toegestaan in Afghanistan? Nee, dat is mooi, dan willen we garantie op militaire neutraliteit. En is er kans op verlies van een eurocommissaris? Och, is dat wel te regelen? Prima. Tenslotte, van belastingharmonisatie kan geen sprake zijn. Dat was toch al nooit de bedoeling? Mooi, maar zet het nog maar eens extra zwart op wit. Deze toegiften moeten volstaan.
Na dat alles komt er nog een extra impuls door een zware economische crisis waarbij Europa de Ieren weer uit de brand moet redden; het kon niet meer misgaan.
Hoe de Ieren Lissabon binnenhaalden is na gisteren eigenlijk al niet meer van belang. We kunnen verder met nieuwe dromen over Europa.
Wat is het grootste bezwaar, of in ieder geval één van de grootste ergernissen van de Europeanen? Ongetwijfeld het circus. Niet dat met olifanten, acrobaten en clowns, hoewel …, maar het reizende circus tussen Brussel en Straatsburg. De Europeanen kunnen dromen over het burgerinitiatief dat werkt. Slechts een miljoen handtekeningen volstaan dan om een onderwerp op de agenda van het Europees Parlement te krijgen. Die één miljoen kan geen obstakel vormen. Het one seat initiatief van Cecilia Malmström lukte het binnen een mum van tijd dat aantal te bereiken. Alleen besliste indertijd de Europese Commissie dat een dergelijk volksinitiatief niet in de regels voorkwam en dus het best genegeerd kon worden. Democratie is prachtig, zolang het volk zich er maar niet mee bemoeit.
En wellicht komt in de opvolger van het Verdrag van Lissabon een heuse ‘presidentsverkiezing’ in zicht. De verkiezing van Obama hield de hele wereld in een greep. Overal, zelfs in gehuchten in Afrika die nog nooit konden stemmen, werden mensen gefascineerd door het proces: genuine democracy at work. De voorzitter van de Europese Commissie zou in navolging democratisch gekozen kunnen worden. Hoe dat precies gebeurt, valt te onderhandelen. Gaat het rechtstreeks of via kiesmannen zoals in de VSA? Dat doet er eigenlijk wat minder toe. Zolang het maar spannend is en vrijwel alle burgers zich betrokken voelen in het proces.
Zonder dromen geen vooruitgang. “I have a dream,” speechte Martin Luther King ooit. Ik ook, over een democratisch Europa.
Globaliseringsangsten.
Voor het bestrijden van de angsten die de globalisering met zich meebrengen, zullen we er oog voor moeten krijgen dat de oorzaak daarvan niet ligt bij partijen of politici, maar bij het bestel. De partijpolitieke of dualistische grondslag daarvan schiet namelijk tekort om de boven de partijen uitstijgende globaliseringsproblemen en de angsten die deze oproepen het hoofd te bieden. Daarvoor zullen wij ons gezamenlijk sterk moeten maken voor een monistisch bestel met als grondslag eensgezindheid. Een neutrale grondslag die iedereen in zijn waarde laat, dus geen gevaar vormt voor welke levens- en wereldbeschouwelijke overtuiging dan ook.
Uiteraard komt zo’n bestel niet zomaar uit de lucht vallen, maar zullen wij dat zelf waar moeten maken door in alle openheid en zonder vooringenomenheid met elkaar in discussie te gaan. Dus zonder dat op voorhand het monisme en het dualisme als strijdig aan elkaar worden bestempeld. Daardoor namelijk zal de broodnodige eensgezinde aanpak nooit realiteit worden, waardoor niet alleen de globaliseringsangsten blijven bestaan, maar er ook geen eind komt aan de uitzichtloze dualisme-monisme-controverse. Leuk voor de borreltafel en het wetenschappelijk discours, maar dodelijk voor het maatschappelijk reilen en zeilen.
Aanpak globaliseringsproblemen.
Om de problemen van de globalisering het hoofd te bieden, zal allereerst de partijpolitieke grondslag van ons bestel openlijk ter discussie gesteld moeten worden, omdat de globaliseringsproblemen geen verdeeldheid zaaiende partijpolitieke maar een eensgezinde neutrale aanpak behoeven. Een boven de partijen uitstijgende aanpak die een ieder in zijn/haar waarde laat, dus geen gevaar vormt voor welke levens- en wereldbeschouwelijke overtuiging dan ook. Dé voorwaarde om gezamenlijk de schouders te zetten onder de gemeenschappelijke problemen.
De moeilijkheid is alleen dat voor de realisatie van dat neutrale ‘eendracht-maakt-macht-bestel’ de medewerking van onze partijpolitici onontbeerlijk is. Zolang die ontbreekt blijft het dweilen met de kraan open en kan de strijd tégen de globaliseringsproblemen en het daarmee gepaard gaande onrecht, ofwel die vóór het algemeen belang, gevoeglijk als verloren worden beschouwd.
Oranje vervaalt
In het laatste deel van de 16e eeuw begonnen de Nederlanden hun onafhankelijkheidsstrijd. De hertog van Alva kwam uit een ver land (Spanje) met een overweldigende legermacht een afvallig gewest een lesje leren. Dat bekwam hem slecht. Een bende rovers, ook wel watergeuzen genoemd of in tegenwoordige termen Taliban, maakte het het reguliere leger ongelooflijk lastig. Bovendien kregen de geuzen ook nog eens de plaatselijke bevolking achter zich, omdat ze hun ketterse geloofsovertuiging steunden en niet het ware geloof van de kerk. Ondanks zeker schandalige optredens van die geuzen met plunderingen van steden en dorpen, o.a. Monnickendam en Schellingwoude, met het beroven van historisch erfgoed in de vorm van kloosters en het afslachten van vrome onschuldige geestelijken, wonnen de geuzen steeds meer terrein.
De van educatie verstoken geuzen hadden echter een leider nodig die geletterd was. Een avonturierende edelman, Willem de Zwijger, nam de kans te baat. De allochtone prins en het Nederlandse volk konden het goed met elkaar vinden. Zijn laatste woorden schenen te zijn: “Non de dieu, ayez pitié de ce pauvre peuple.” Als blijk van vertrouwen kregen de Oranjes als dynastie het legeraanvoerderschap.
Na de oorlog, na tachtig jaar continueerde de verhouding tussen de Oranjes en de Nederlanden. De Nederlanders wilden zich na hun jarenlange strijd onder geen beding nog eens laten ringeloren door een vorst. De Nederlanden waren jarenlang een trotse republiek.
Maar zoals dat gaat in de geschiedenis, principes verwateren. Nadat door toedoen van Napoleon in Nederland een koning werd geïnstalleerd en daarna in Europa de Restauratie zijn intrede deed, bleef Nederland een koninkrijk. De Oranjes zouden de Oranjes niet zijn als ze niet profiteerden. De volgende koning na de Fransman Lodewijk Napoleon werd een Oranje. Aldus kreeg Nederland zijn koningshuis. Nederlands trots was vernietigd; het systeem dat een inspiratie bood aan de vorming van Verenigde Staten van Amerika.
Na tweehonderd jaar royalty schijnt het Nederlandse volk iets van zijn trots terug te winnen. Het stelt steeds meer vragen bij het optreden van de Oranjes. Enkele decennia geleden slechts ‘redde’ de zich sociaal-democraat noemende premier Joop den Uyl de monarchie zonder aarzelen. En nog steeds houden politici, zoals een andere sociaal-democraat, zich socialist noemende Ronald van Raak in het tv-programma Pauw en Witteman, een pleidooi voor een constitutioneel goed functionerende monarchie. Maar ondanks deze dubieuze reddings- annex vergoeilijkingspogingen wint het democratische gevoel steeds meer terrein. Wanneer het koninklijk werkpaleis wordt gebruikt voor duistere financiële transacties, passeert dat niet meer achteloos. Wanneer Willem-Alexander een vakantiehutje wil kopen in Mozambique, moet hij met de billen bloot om te bezien of dat wel democratisch ethisch verantwoord genoeg gaat.
Ondanks de democratiseringsgolf, die de Oranjegloed steeds valer maakt, vraag ik me af wanneer er een invloedrijke politicus opstaat en zegt: “Genoeg is genoeg. We willen onze trots terug.”
Agnes Faust
“Wat hoor ik daar toch? Het lijkt net of ik een stemmetje in mijn hoofd hoor. Het is meer dan gewoon gedachten die door mijn hoofd spoken.”
“Niet schrikken, Agnes, ik ben een geest die je voorspoed zal brengen. Ik heb dr. Faust in het verleden ook al goed geholpen.”
“Wie is Faust? Word ik geacht die te kennen?”
“Dat doet er eigenlijk niet toe. Faust kreeg wat hij wenste en dat kun jij ook krijgen als je naar mij luistert.”
“Oké, ik luister, maar ik beloof niets.”
“Je maakt je zorgen over de verhoging van de AOW-leeftijd, met name over de gevolgen ervan voor de zware beroepen.”
“Zorgen? Ben je wel een geest? Ik ben witheet. Ik zou met de duivel en z’n oude moer in zee willen gaan om de asociale verhoging tegen te houden.”
“De duvel en z’n ouwe moer hè, ga door Agnes.”
“Indruisend tegen de democratische beginselen is die verhoging. De democratie is niet slechts de dictatuur van de meerderheid, maar zij hoort oog te hebben voor de belangen van de minderheid.”
“Ja, en die minderheid zijn natuurlijk de mensen met zware beroepen.”
“Precies, die mensen leven aanzienlijk korter dan het gemiddelde. Bovendien zijn minimaal hun laatste tien à vijftien levensjaren van beduidend mindere kwaliteit wegens hun fysieke ongemakken. Die mensen halen meestal de vijfenzestig niet werkend.”
“En nu wil de meerderheid, met meer scholing, op latere leeftijd begonnen met werken, met hogere inkomens er nog een paar jaartjes bovenop doen. Nog meer achterstand voor de achtergestelden.”
“Exact, men wil zelfs niet praten over flexibilisering van de AOW. Een maximum stellen aan het aantal jaar zwaar werk houdt een afrit naar de bijstand voor een groot deel van hen in.”
“Goed, vraag jezelf af wie de duivel zou zijn in Nederland als dat een mens was.”
“Dat is niet moeilijk.”
“Je zei eerder dat je zou willen samenwerken met de duivel, dus de keuze ligt voor de hand.”
“En, wat moet ik doen?”
“Dat vertel ik je, maar eerst moet je een contract tekenen met je eigen bloed.”
“Dat nooit, ik ben toevallig vreselijk ongesteld en vind je verzoek erger dan duivels.”
De rest is historie. Agnes dacht later dat het stemmetje in haar hoofd toch wel enige grond had. Maar ze had niets ondertekend en haar suggestie tot samenwerking faalde stuntelig.
Vreedzame samenleving.
Het streven van GroenLinks en de SP om bijzondere scholen te verbieden een gericht toelatingsbeleid te voeren, vormt volgens de directeur van het Landelijk Verband voor Gereformeerde Schoolverenigingen (LVGS), drs. Harry Lamberink, een bedreiging voor een vreedzame samenleving. Daarmee maakt hij duidelijk geen enkel heil te zien in de leus ‘Onverdeeld naar de openbare school’. Jammer, omdat het openbaar onderwijs bij uitstek geschikt is om onze kinderen klaar te stomen voor de vreedzame samenleving. Dit type onderwijs zet zich namelijk niet af tegen welke geloofs- of levensovertuiging dan ook. Integendeel, het biedt daar alle ruimte aan, als logisch van het feit dat in het openbaar onderwijs godsdienst- of levensbeschouwelijk onderwijs niet moet, maar mag. Deze vrijheid vormt de ideale voedingsbodem voor de verwerkelijking van de vredelievende wereld waarin het lam bij de leeuw ligt, beren en koeien samen weiden en kinderen zonder problemen bij het hol van een adder spelen. Dit oudtestamentische (vredes-)visioen zal immer een luchtspiegeling blijven zolang de LVGS niet inziet dat de linkse initiatiefwet geen enkele bedreiging vormt voor het vreedzaam samenleven van burgers en minderheden, maar juist de voorwaarde is voor het verwerkelijken van dat hoge maatschappelijke ideaal. Er is dan ook geen sprake van dat door deze wet een peiler onder het grondrecht op vrijheid van onderwijs wordt weggeslagen of dat daardoor een rangorde van grondrechten ontstaat, zoals drs. Harry Lamberink suggereert.
Voorwaarde voor vrede.
De directeur van het wetenschappelijk instituut van de ChristenUnie, Gert-Jan Segers, is zeer bezorgd over de komst en integratie van moslims en vreest dat de samenleving uiteenvalt. In zijn islamstudie ‘Voorwaarden voor vrede’ legt hij daarbij de vinger op de zere plek: “Gebrek aan een gedeelde levensbeschouwing”. Voor het oplossen van dat fundamentele gebrek leent zich geen enkele religie of ideologie, maar wel de gaia-hypothese. De opvatting van onze aarde als één groot levend oerorganisme waar wij – als mensheid in verscheidenheid – niet boven staat maar een integraal deel van uitmaken. Dit houdt in dat wij – als mensheid – gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor de instandhouding van die levende totaliteit. Niet alleen in ons eigenbelang, maar met name in dat van onze eerste zorg: “Ons nageslacht”. Een gezamenlijk verantwoordelijkheid die vraagt om een gemeenschappelijke aanpak, ofwel een ‘eendracht-maakt-macht-bestel’, als vervanger van het verdeeldheid zaaiende partijpolitieke bestel.
De moeilijkheid is alleen dat voor deze radicale breuk met het huidige bestel de medewerking van onze overheid, politiek Den Haag, onontbeerlijk is. Zolang deze ‘voorwaarde voor vrede’ achterwege blijft, blijft het dweilen met de kraan open, waardoor het vredesideaal zo zal verwateren dat het op termijn geheel uit het zicht zal verdwijnen, de welgemeende oproep van de heer Segers dat ‘het roer echt om moet’ ten spijt.
Multi-o-nal NV
Mijne heren,
Welkom wederom bij de bestuursvergadering van Multi-o-nal. Het belangrijkste punt op de agenda zijn de vestigingsplaatsen van ons bedrijf. Of we met onze hoofdzetel in Zwitserland blijven zitten is nog maar de vraag. Het is goed om eens alternatieven op een rijtje te zetten.
Er treden serieuze veranderingen in de financiële wereld op. Dan bedoel ik niet het stormpje van de subprime crisis en zijn gevolgen. Ik heb het over de geleidelijke opheffing van het bankgeheim. U bent bekend met de smokkel in 2008 van een disk met gegevens van geheime rekeningen van een Liechtensteinse bank naar de Duitse fiscus. Ik vermoed dat het een geheim agent van de EU was die dat deed. Ik kan me niet voorstellen dat een onzer Liechtensteinse vrienden zijn land willens en wetens naar de afgrond wilde duwen. Temeer verdenk ik de EU van een opzetje daar de nodige vervolgstappen snel zijn gezet. Achtereenvolgens worden de bankgeheimen in ons omringende landen als Oostenrijk, België, Luxemburg, Monaco, enzovoorts ontmanteld. Zelfs de wat verder gelegen plekken als de Antillen en de Kaaimaneilanden in het bijzonder zijn niet veilig meer.
Ik zal de EU niet kapittelen om het vele goede dat ze tot stand heeft gebracht. Ze heeft gezorgd voor een grote open markt in Europa, waar gemakkelijk handel is te drijven en grote winsten te behalen zijn. Maar ze dreigt langzamerhand te ver te gaan. Hoewel Zwitserland nog steeds buiten de EU is kunnen blijven, werkt de unie meer en meer als een enorme octopus. Haar tentakels grijpen op veel zaken in. Zwitserland is zowat haar zelfbestuur kwijt. En nu wordt geraakt aan de kern van de Zwitserse welvaart: de veiligheid van het geld voor de buitenlandse belastinghaaien.
Goed, voor zover de achtergronden. Ik stel voor onze hoofdzetel te verplaatsen naar een Arabisch ministaatje, waar ze oliegeld zat hebben en niet moeilijk wordt gedaan over een slordige persoonlijke belastingaangifte. En er bestaat daar een aardige infrastructuur met een goed functionerende medische sector. Nadeel van dergelijke landen zijn mogelijk de vrouwen, toch een niet onbelangrijk deel van het leven. Eerlijk gezegd heb ik nog geen onderzoek gedaan naar de mogelijkheid van een netwerk van vriendinnen dat ons mentaal en sensueel ondersteunt in onze zware werkzaamheden.
Als ons financiële centrum stel ik Nederland voor. Bedrijven als Multi-o-nal hoeven er nauwelijks vennootschapsbelasting te betalen. Als onze financiële medewerkers niet meer gebruik kunnen maken van de Zwitserse bankzekerheid, kunnen we ze net zo goed daar stallen tussen de tulpen, bloeien ze vast op.
Ik merk onrust op. Wie mag ik het woord geven? Aan de heer Scheringa? Uw broer in Nederland – het spijt me van zijn recente ongelukkige val – maakte zich ook al bezorgd om de veiligheid van Zwitserland en had reeds plannen klaarliggen? Prima.
De zelfdestructie van de sociaal-democratie
Thanatos is de personificatie van de dood in de Griekse mythologie. Hij is de tweelingbroer van Hypnos (de slaap). Sigmund Freud gebruikte de mythe om de doodsdrift aan te geven. Thanatos staat bij hem tegenover Eros, de vitale levensdrift.
Die achtergrond kwam onvermijdelijk bij de oude krijger op tijdens de voorbije worstelingen van de PvdA met de verhoging van de AOW-leeftijd. Het komt gevoelsmatig vreemd over, een sociaal-democratie die lijkt te hunkeren naar haar einde. Maar hij kon er niets anders van maken. Wie meent dat Bos de barricaden opgaat? Strijdend voor de hardwerkende proletariër. Hoogstens kon hij zich Bos voorstellen als een capabele crisismanager die het financiële kapitalisme voor de totale ineenstorting behoedde. Uitstekend gedaan jochie, maar wat heeft dat met sociaal-democratie te maken? Wie zag voor wat betreft de aloude sociaal-democratische idealen, voorkoming van relatieve achteruitgang van de minstbedeelden, meer dan apathie tot nog toe? Anders gezegd: verkeerde de sociaal-democratie niet slechts in de ban van Hypnos?
Komt na Hypnos Thanatos? Misschien moet het zo zijn. Waar is de vitaliteit, waar is het gevecht om het beste eruit te slepen voor de zwakkeren?
Het optreden van Samson lijkt exemplarisch. Vermoedt dit grote licht zelfs wel het bestaan van het buskruit? Als harde werker die met grote inzet van nut kan zijn voor het team, staat hij in een voetbalelftal hij met open mond te gapen naar de sterspeler. Met een lichaam bol van de coke kon Maradona nog iets bijzonders kon doen, de buffelaar Samson is al blij de bal zo snel mogelijk te kunnen afspelen.
Deze Diederik moet het vuile werk opknappen. “Schouders eronder jongens, de gemaakte afspraken zijn het beste wat we kunnen bereiken”, luidt zijn boodschap. Maar zelfs als de AOW-leeftijdsverhoging onontkoombaar wordt geacht, dan nog is het duidelijk dat de gevolgen aanzienlijk verschillen voor groepen mensen. Wie komt er beter van af: de advocaat die €200 per uur vraagt of de vuilnisman die een fractie ervan verdient. De eerste die makkelijk rustig kan afbouwen om toch nog genoeg over te houden of de laatste die moet doorwerken op straffe van onder het minimumloon te komen. Klinken deze overwegingen zwaar door in de verkooppraatjes van de sociaal-democraten? Lijken de sterke schouders van de vuilnisman beter in staat de zwaarste lasten te dragen?
Als het vuur ontbreekt, daarentegen zich scheef verhoudende verslechteringen als evenredig worden gepresenteerd, dan lijkt de sociaal-democratie in zijn Thanatos-fase. “Met enige weemoed zal ik aan haar graf staan”, treurde de militant.
Beproeving.
Of je de PVV nu het etiket extreemrechts opplakt, zoals Harry de Winter doet, of modern conservatief, waar Paul Schnabel voor opteert, het zal Geert Wilders allemaal een worst zijn. Op de opmars van de PVV zal die etikettering namelijk geen enkele invloed hebben. Daarvoor zullen we te rade moeten gaan bij de cultureel antropoloog Claude Lévi Strauss, die afgelopen weekend in Parijs overleed op honderdjarige leeftijd. Hij benadrukte het grote belang van wederzijdse beïnvloeding van culturen. ‘De enige echte beproeving die een mensengroep kan treffen en het enige onheil dat haar kan verhinderen zich ten volle te ontwikkelen, is een geïsoleerd bestaan’, aldus de antropoloog. Daarmee geeft hij haarscherp de beproeving aan die ons te wachten staat als de PVV de grootste partij wordt.
Het moeizame democratiseringsproces, met als uiteindelijk doel de leefbare multiculturele samenleving waarin voor een ieder (los van levens- en/of wereldbeschouwing) plaats is, zal daardoor namelijk op rigoureuze wijze worden afgeremd. Het kwalijke is dat de frustratie die dat ongehoorde vertragingsproces met zich mee zal brengen een explosief samenlevingsmengsel zal doen ontstaan, waarvan niet te hopen is dat het tot ontbranding zal komen. De apocalyptische gevolgen daarvan zullen namelijk niet meer te houden zijn, alle goede bedoelingen ten spijt.
Vijf jaar na Van Gogh
Vijf jaar na de moord op Theo van Gogh hoort men stil te staan bij zijn tragische lot. De pianospeler die fataal werd geraakt.
Beschouwingen zijn er bij de vleet. Leveren ze nog iets op? Daar hopen we altijd op, maar eerder voel je een bipolaire stoornis ontstaan met veel déjà vu’s. Triestigheid en optimisme wisselen elkaar daarin af.
Droevig waren de voorspelbare commentaren van Ayaan Hirsi Ali, Sylvain Ephimenco en Ehsan Jami. De islam is monolithisch en onveranderbaar. Hoewel natuurlijk niet iedere moslim een potentiële terrorist is, zorgt de islamitische ideologie voor een continue stroom fanaten die een mensenleven gebruiken als mest op de velden van de toekomst.
Kan het nog doeviger? Natuurlijk. Daarvoor heb je wetenschappelijk onderzoek nodig. Er gaat een gerucht over een rapport dat met het moslimdebat van doen heeft. Wetenschappelijk, dus met zo objectief mogelijke methoden zou zijn vastgesteld dat Wilders extreem-rechts, een racist een bedreiging voor de staatsveiligheid is.
Extreem rechts? Sinds wanneer stimuleert Wilders het gebruik van knokploegen en fysiek geweld? Wil hij de sterke man zijn die alle andere politieke stromingen uitschakelt?
Een racist? Hij is tegen de islam. Maar de islam is natuurlijk geen ras. Van geloof kan je veranderen; dat houdt een principieel verschil in met de opvattingen van een racist. Als hij bepaalde ideeën als onwenselijk wegzet – in zijn optiek: de islam – dan levert dat strijd op. Daarmee zet hij in principe niet bevolkingsgroepen tegen elkaar op, maar overtuigingen. Een toevallige bijkomstigheid is slechts dat een bepaalde bevolkingsgroep grotendeels de ene overtuiging aanhangt en een andere bevolkingsgroep een andere. Oké, het geeft de impressie van uitspelen van bevolkingsgroepen tegen elkaar, maar is dat daarmee wetenschappelijk bepaald?
Een gevaar voor de rechtsstaat? Dat misschien wel. Als je boeken wil verbieden zoals de koran, ben je een gevaar voor de rechtsstaat. Maar … niet ter vergoelijking, maar ter nuancering valt op te merken dat hij niet de enige is. Er zijn nog andere partijen in Nederland die niet voor een opheffing van een drukverbod van een boek zijn dat bijvoorbeeld in België gewoon verkrijgbaar is.
Optimistisch is daarentegen weer een recent onderzoek van Gallup door Dalia Mogahed en John Esposito. Niet deskundologen kregen de vragen, maar 50.000 moslims in veertig landen. Moslims wijken in hun voorkeuren niet af van de inwoners van westerse landen. Zij beschouwen democratie en vrijheid als belangrijke verworvenheden en koesteren grote bewondering voor westerse expertise en technologie.
Achter de brekende Muur
Twintig jaar geleden werd de Muur gesloopt. Aan de ene kant stonden beleidsmakers die beseften dat ze volkeren hun recht op democratie en vrijheid niet langer konden onthouden.
Maar wat vond men aan de andere kant, achter de Muur?
Margaret Thatcher benaderde hem rechtstreeks om te vragen de Duitse hereniging tegen te houden. ‘Laat ze (de Oost-Duitsers) maar rustig achter die Muur blijven’, aldus Michail Gorbatsjov in een recent interview .
De biografie van Helmut Kohl bevestigt het beeld. Hij schrijft dat hij haar vertelde dat zelfs Margaret Thatcher niet een volk kon beletten over zijn eigen lot te beslissen. Zij kookte daarop van woede.
François Mitterand vreesde de val van de Muur volgens een artikel in de Nouvel Observateur. Hij voelde, vatte samen, incarneerde de Franse angst voor een te groot Duitsland tegenover een Europese constructie wier point of no return nog niet is gepasseerd.
Ruud Lubbers deed ook nog een duitje in de zak. De Duitse eenwording was geen zaak van snelle beslissingen. Duitsers die veertig jaar in onvrijheid en relatieve armoede hadden geleefd, konden best nog wel even wachten. In dat kader beschreef Wilfried Martens in zijn memoires een ruzie tussen Lubbers en Kohl.
Voor de wat meer bijbelvaste lezers: het voelt alsof het verhaal van de barmhartige Samaritaan in een andere context opnieuw wordt verteld.
Angst domineert Wilders-debat.
Het debat over Geert Wilders en zijn PVV zal steeds meer verharden, zolang niet duidelijk is dat de kern van het probleem angst is. Voor het kraken van die kern, die als links noch als rechts te karakteriseren is, zullen wij onze pijlen niet op Wilders moeten richten, maar er oog voor moeten krijgen dat angst schuil gaat achter het doen en laten van elke(!) partij, dus ook die van Wilders’ criticasters. Het bedrijven van partijpolitiek is nu eenmaal godsonmogelijk zonder het kweken van vijandbeelden en de daarbij horende angstgevoelens.
Om angst de wereld uit te helpen (te beginnen in Nederland) zal dan ook allereerst ons partijpolitiek bestel op de helling gezet moeten worden. De tijd is daar meer dan rijp voor, aangezien de parlementaire democratie al verregaand is geëvolueerd tot een mediacratie, als gevolg van de steeds groter wordende invloed van de media op het dagelijkse politieke gebeuren. Om de onafhankelijke (want niet partij gebonden!) mediacratie handen en voeten te geven is slechts een gedeelde levensopvatting vereist die voor geen enkele geloofs- of ideologische overtuiging een bedreiging vormt en zodoende geen angst genereert en slachtoffers maakt. De Gaia-hypothese, waarin onze planeet wordt beschouwd als één levend gigaorganisme voor de instandhouding waarvan wij – ‘als mensheid’ – gezamenlijk verantwoordelijk zijn, voldoet daaraan.
Toch voorzitter van de Europese Raad
“Ik wil eigenlijk niet, Sjaak, geef me advies. Het was al nooit mijn ambitie om premier van dit verscheurde land te worden. En nu dan Europa, dat nog erger verscheurd is.”
“Dat is lastig Herman. Hoe harder je roept dat je niet wilt, des te geschiktere kandidaat word je.”
“Met zo’n politiek adviseur schiet ik niets op. Eentje die alleen maar zegt dat het lastig wordt.”
“Ik heb wel een idee, maar er is geen garantie dat het werkt.”
“Als je nog meer van dat soort platitudes te berde brengt… Ik ontsla je zo van je adviseurschap. Garanties, natuurlijk bestaan er geen garanties. Je krijgt nog één kans. Geef je advies.”
“Je moet iets vertellen wat logisch is, wat in de lijn ligt van de natuurlijke ontwikkeling van de EU. Dat zal niet gesmaakt worden. Daarmee geef je een duidelijk signaal af dat je niet geschikt bent voor de job.”
“Hmm, klinkt niet slecht.”
“Het moet ook weer niet teveel opvallen. Je moet geen blunder begaan. Dat kost je je politieke carrière. Het moet er iets tussenin zitten. Iets waarvan men denkt: ‘Zo moet het eigenlijk’. Maar waarvan men tegelijkertijd vindt: ‘Eigenlijk kan je dat niet maken’.”
“Kom op, Sjaak, je bent geen politicus, je hoeft het niet met duizenden woorden te zegen als je het ook in één zin afkan.”
“Oké, nog een laatste opmerking, eigenlijk vraag vooraf. Daarna kom ik ter zake. Wat wil men absoluut niet?”
“Federalisme.”
“Juist, maar dat punt heeft Guy Verhofstadt al vaak naar voren gebracht. Dat heeft te weinig impact meer. Wat nog meer niet?”
“Belastingen.”
“Prima. Dat is het. Je stelt Europese directe belastingen voor. Maar dat doe je niet zomaar in het openbaar. Het moet heel onopvallend gebeuren. Je had binnenkort een diner bij de Bilderberg groep, is het niet?
“Ja, dat klopt”
“Daar vertel je over groene taksen. Groen is sowieso al vies. Denk aan smiley mr. Green. Verder vertel je dat de tijd is gekomen voor Europa om de mogelijkheid van eigen belastingen te onderzoeken.”
“Goed, niet gek. Maar ‘no cure, no full pay’ hè.”
“Nou ja … akkoord.”
Ik heb geen cent ontvangen van Van Rompuy en ben ontslagen. Wie wil er nog een politiek advies van me?