ChristenUnie brengt gezondheid in gevaar

Rein Zunderdorp

Bij de totstandkoming van dit kabinet heb ik er al voor gewaarschuwd. De medische vooruitgang kan door vetogedrag van de ChristenUnie stagneren. Op 16 december 2006 schreef ik het volgende over dat risico: ‘Het gaat daarbij natuurlijk vooral om de (medisch)ethische politieke kwesties. In het bijzonder daar waar de individuele vrijheidsrechten van burgers botsen met Christelijke dogma’s. En wie zo naïef is te denken dat het allemaal wel zo’n vaart niet zal lopen en dat de CU zich braaf zal beperken tot sociale thema’s, heeft het verkiezingsprogramma blijkbaar niet gelezen. Vanochtend laat Rouvoet er in de Volkskrant geen twijfel over bestaan: “De medisch-ethische kwesties staan absoluut heel hoog op onze wensenlijst. Die hebben prioriteit.” In dezelfde krant maken medische wetenschappers zich zorgen om de nieuwe wending in de kabinetsformatie. De politieke kleur van het nieuwe kabinet is volgens hen van grote relevantie voor de wetenschap, zeker voor de voortplantingsgeneeskunde en het stamcelonderzoek. Daar moet niet de status quo (als compromis) gehandhaafd worden, maar daar moeten juist verbodsbepalingen worden opgeheven, zoals de Commissie Evaluatie Embryowet heeft geadviseerd. De verruiming is vooral van belang voor de verbetering van IVF behandelingen.’  Het is navrant dat onder meer Jet Bussemaker zelf in een interview in die tijd het risico van regeren met de CU volledig onderschatte.

Dat het geen academische kwestie is gebleven blijkt uit de huidige controverse in het kabinet over de embryoselectie bij IVF bevruchtingen bij ouders die een erfelijk gendefect hebben dat tot borstkanker, ook bij hun kinderen, kan leiden. Het is sinds kort mogelijk de door het kabinet vaak bepleite ‘preventie in het jeugdbeleid vanaf min-9 maanden’ daadwerkelijk vorm te geven door van een aantal zeer prille embryo’s alleen die welke geen erfelijk gendefect vertonen te gebruiken voor plaatsing in de baarmoeder. Nu dit mogelijk is biedt dat de kans aan paren ondanks het erfelijk gendefect toch gezonde kinderen te krijgen. Naar mij mening hebben burgers er recht op dat een overheid hen een dergelijke mogelijkheid om de gezondheid van hun kinderen te beschermen niet ontzegt. En dat is precies wat de ChristenUnie nu bepleit en door het ophouden van besluitvorming ook feitelijk doet. Men wordt daarmee rechtstreeks verantwoordelijk voor de gezondheidschade en het leed van toekomstige burgers, uit naastenliefde? Let wel, het gaat niet om het verplichten van mensen met dit genetisch probleem tot een dergelijke IVF behandeling, maar om het het recht van vrije burgers op de meest optimale medische behandeling als zij daar zelf voor kiezen.

Het feit dat, volgens een vandaag gehouden enquête, een ruime meerderheid van de bevolking en zelfs een meerderheid van de CDA kiezers, voor de mogelijkheid van legale toepassing van de methode is, maakt de zaak nog absurder. Het is dan ook geen botsing tussen gelovigen en niet-gelovigen, maar tussen minderheid van orthodoxe christenen en de rest van de bevolking. Een kleine politieke minderheid probeert zijn ethische opvattingen aan de meerderheid op te leggen door gebruik te maken van de politieke verhoudingen. Nu komt het wel vaker voor partijen een onderwerp onbespreekbaar verklaren, maar hier gaat het niet om de uitruil van politieke prioriteiten, maar om het frustreren van, letterlijk vitale, burgerrechten.

Formeel gaat het nu nog over een politieke procedurefout. Het lijkt mij echter ondenkbaar dat na het verlengde beraad in het kabinet en de politiek in bredere zin het verbod op de optimale medische behandeling wordt gehandhaafd. Het kan niet zo zijn dat de overheid zelf de volksgezondheid ernstige schade toebrengt.

Rein Zunderdorp is voorzitter van het Humanistisch Verbond.