Hoewel Wilders nog-net-niet-film me onderhand echt de neus uitkomt, las ik vandaag toch maar de opieniebijdrage van Gabriel van den Brink in het NRC, getiteld: Capituleer niet voor de radicale Islam. Van den Brink vindt dat de maat vol is, nu zelfs GroenLinks en de VVD zich bij de oproep van het kabinet hebben aangesloten aan Wilders om vooral voorzichtig te zijn. ‘Wat bezielt de elite’, vraagt Van den Brink zich af, ‘om één van de voornaamste beginselen van de democratie zo gemakkelijk weg te geven?‘
Toen Van den Brink dit schreef, was hem waarschijnlijk nog niet bekend, dat de CDA-top zelfs heeft geprobeerd om de film te laten verbieden – dat wil zeggen, ze heeft de mogelijkheid laten onderzoeken. Onder druk van de PvdA is Balkenendes verklaring echter nadrukkelijk anders geformuleerd. Er wordt afstand genomen van Wilders’ lijn, dat is duidelijk. Hoewel het recht op vrije meningsuiting nadrukkelijk wordt verdedigd, merkt Balkenende ook op: ‘Vrijheid ontslaat niemand van verantwoordelijkheid‘. Dat de film negatieve consequenties zal hebben voor de positie van Nederland, Nederlandse (zaken-) belangen en Nederlanders in islamitische landen, is duidelijk. Dat de ophef kan leiden tot gewonden en wellicht doden, is ook duidelijk.
Van de Brink vindt dat er al wordt gecapituleerd ‘door te geloven dat de verantwoordelijkheid voor eventuele aanslagen bij Nederlandse burgers of politici ligt‘. Dat vind ik nu niet spreken uit Balkenendes verklaring. Natuurlijk ligt de verantwoordelijkheid bij diegenen die zich al dan niet laten provoceren en al dan niet geweld gebruiken. Anderzijds: er is ook zoiets als uitlokking. Naar een goed Nederlands spreekwoord: wie kaatst, kan de bal verwachten.
Het tricky punt is alleen: het is deze keer niet zozeer Geert Wilders zelf, die de consequenties draagt van zijn privé-oorlogje tegen fundamentalisme. Het zijn anderen: Nederlandse diplomaten, zakenlieden, Nederlandse doelwitten in het buitenland – mensen die er niets mee te maken hebben, maar toch moeten vrezen vor hun veiligheid. Wilders zelf wordt al lang beveiligd en daarin verandert niets. Maar het zijn anderen, die de consequenties dragen van zijn oorlog.
Van den Brink laat dit aspect geheel buiten beschouwing. Hij begint al met een fout in zijn betoog en de rest van zijn artikel bestaat voornamelijk uit doodoeners. Ja, natuurlijk mag iedereen kritiek hebben op de Islam, natuurlijk moet men inhoudelijk debatteren met Wilders, natuurlijk zijn er bendes initiatieven voor dialoog met de Islam. En natuurlijk is de integratie van moslims geholpen met gematigde moslims die afstand nemen van fundamentalisme. Maar laten we wel wezen; dat hebben ze al tientallen keren gedaan en het lijkt nooit genoeg.
Geeft dit alles Wilders het recht om anderen mee te slepen in een conflict dat hij zèlf willend en wetens op de spits drijft? Geeft hem dit het recht om anderen de gevolgen te laten dragen van zíjn privé-oorlogje, terwijl anderen liever een kritische scherpe dialoog zouden hebben met Moslims? Geeft hem dit het recht die dialoog onmogelijk te maken door beledigingen heen en weer te slingeren, terwijl anderen liever scherp zouden willen debatteren, man een paard zouden willen noemen over mensenrechten, vrijheid van meningsuiting, individualisme om maar wat te noemen? En me dunkt dat dat laatste ook nog eens effectiever is.
Deze keer hebben Wilders’ acties vooral gevolgen voor anderen, niet zozeer voor henzelf. Daarom zijn ze terecht de inzet van debat en daarom mag zeer zeker gevraagd worden of hij wil overwegen wat die gevolgen zijn – voor anderen.
En voor wat betreft Van den Brink: de vrijheid van meningsuiting is inderdaad een wezenlijk onderdeel van de Europese cultuur. Maar goed nadenken hóe je die vrijheid gebruikt, ook. De kunst van het debat ligt er in helder en scherp te zijn, niet in beledigingen. Van den Brink verwart dat gemakshalve met capituleren. Ik niet.
Update: Wilders blijkt zelf al jaren het debat met de moslimgemeenschap stelselmatig uit de weg te gaan. Dat maakt zijn positie als criticus toch iets minder sterk.
@Brechtje: Je mag vragen aan Wilders wat je wilt. Vragen staat vrij. Hij zal daardoor niet afzien van zijn film (verwacht ik, een trend extrapolerend).
Een specifiek recht van Wilders heeft er niks mee te maken. Hij maakt een dialoog met moslims ook niet onmogelijk. De Tegenfilm vond ik niet heel sterk, maar er zaten wel passages in waar ik om moest grinniken. Zie: http://www.fitnathemovie.nl/
of http://www.mtnl.nl/
… en wat betreft die kritische scherpe dialoog met moslims? Zwijgend samen een kopje thee drinken is bijv. ook goed. Ik haal ook zonder grote omhaal van woorden couscous, Turkse pizza’s en dergelijke.
En lust tot debat? Geloof ik niet zo in bij regenten. Sorry. Volgens mij heeft Van den Brink een beetje gelijk, maar dat is niet erg.
Ja maar ik wil dat wel! maar het wordt een stuk moeilijker om te debatteren als iemand anders de situatie zo op de spits heeft gedreven dat dat veel moeilijker of niet meer gaat.
Die vraag mag je stellen – dat is niet ‘capituleren voor islam’, zoals Van den brink een beetje te gemakzuchtig stelt.
tsja, die film gaat straks rechtstreeks mijn werk beïvloeden. mag ik wilders een eikel vinden? mag ik vinden dat hij uit naam van zijn vrijheid van meningsuiting, die van anderen en de mijne beperkt? Tsja, want dat is ook weer zo.
Zo onderhand kan ik me nauwelijks meer aan de indruk onttrekken dat het kabinet een reclamecampagne voor Wilders’ film begonnen is…
laat wilders zich lekker met zn eigen bemoeien, we hebben nix aan zoiemand die iedereen tegen elkaar ophitst, wat mij betreft mag hij zelf het land uitgezet worden met zn eigengemaakte wetten, laat tie zich gaan bezuipen………
straks kunnen wij niet meer veilig naar het buitenland reizen omdat wilders de boel voor ons verziekt, en of dat leuk is?????
Wilders onttrekt zich aan elke vorm van kritiek op grond van ZIJN HEILIGE vrijheid van meningsuiting. Ik vind de man een potentaat zonder zelfkritiek. Een beetje politicus heeft bovendien helemaal geen filmpje nodig om een punt te maken, maar gaat op normale wijze in debat in plaats van tijd en geld in dit soort zaken te steken. Ook Submission heb ik destijds niet naar gekeken en de tegenfilm van nu ook niet. Het voegt namelijk niets toe aan wat de makers in woord allang hebben verkondigd, een intense afkeer van moslims c.q. Wilders.
Ik hoop van harte dat we na de uitzending van de film (want dat gaat heus wel door en hij gaat z’n goddelijke gang dan maar als hofnar van politiek Den Haag) niet in een situatie belanden van uitzichtloze vetes en beschuldigingen over en weer als één en ander zware gevolgen zou hebben. Want wat er ook gebeurt, Wilders zal blijven zeggen ‘Zie je wel’ en de tegenstanders ook omdat ze hem nog zo gewaarschuwd hadden. Per saldo schiet niemand er dus wat mee op en verharden de standpunten alleen maar, mocht de boel escaleren.
@Brechtje: Natuurlijk mag je Wilders een eikel vinden. Waar zit het probleem dan? Je kunt hier en op je eigen weblog toch schrijven wat je wilt?
Zijn veel mensen van Waterlog zo boos op hem dat men niet meer het hoofd koel houdt?
Wat je schreef in je update wist ik al. Kennelijk bereikt hij zonder een debat al voldoende van wat hij wilde bereiken.
@Christian: Soms wel, ja. Maar ook anderen doen dat.
@Rafie: Als mensen zich laten ophitsen door Wilders, dan is dat primair hun eigen verantwoordelijkheid.
@Karin: Wilders motieven om de islam te bekritiseren zijn niet religieus. Je hebt de film van Wilders niet gezien en bijgevolg lijkt het me voorbarig om te zeggen dat daaruit een intense afkeer van moslims blijkt. De Tegenfilm presenteert kritiek op Wilders maar een _intense_ afkeer van Wilders? Valt reuze mee, lijkt me.
@ Nirvana: in wat ik schreef: wilders trekt willens en wetens anderen mee in zijn privé-oorlogje, die niet met de zaak te maken hebben maar wel de gevolgen mogen dragen. Intussen wijst hij alle verantwoordleijkheid af, want het zijn toch immers die fanatieke moslims die de schuld dragen? Zo simpel ligt het echter ook weer niet. Hij stuurt willens en wetens aan op een gewellddadig conflict.
Weet je wat het treurige is? Er moeten vaak eerst doden vallen voordat iets serieus genomen wordt. De cartoonrellen heeft in Denemarken met name linkse mensen de ogen geopend. Men is zich gaan verdiepen in de Islam, prominente sociaal-democraten hebben een boek geschreven over de gevaren van Islamisme en wat te doen. Allemaal nog steeds ondenkbaar in Nederland. Hier maakt links zich druk over ‘anti Islamitisch rechts’, zie de andere posting op dit blog. Dus ik concludeer: laat die film met al zijn gevolgen maar komen, helaas is het nodig.
De lust tot…….debat, ik kan dat woord niet meer horen. Debat is een woordgevecht met regels. Het gaat daarbij om het gelijk “krijgen” ook al heb je het niet, ook al sta je helemaal niet achter de stelling.
In Nederland heeft “de lust tot debat” ervoor gezorgd dat belangrijke politieke beslissingen afhankelijk zijn van het geschreeuw van brulapen met een profielneurose. Alsof het voetbal is waar iedereen het beter weet dan van Basten, weet in Nederland iedereen alles beter. Ook de arts moet regelmatig te horen krijgen dat hij er niks vanaf weet, omdat in de panorama stond dat……
Zo ook in de politiek. We zetten Maria op economische zaken en Donner op sociale zaken, immers, iedereen kan de panorama lezen. En als nationale klapper op de vuurpijl: Wilders als godsdienst geleerde. De niet verder dan HAVO gekomen Wilders zal ons wel eens even vertellen hoe de wereld in elkaar zit. Het waarheidsgehalte zit niet in de film, neen, het waarheidsgehalte wordt uitgedrukt in aantallen mensen en geluidsvolume, net als op de tribunes! Fijn voor die mensen die afhankelijk zijn van een goed bestuur zoals de bijstandsmoeder die zich afvraagt hoe ze een nieuwe schooltas voor haar kind moet kopen om naar die school van dubieuze kwaliteit te gaan of die mensen die hun dementerende vader of moeder vastgebonden aantreffen omdat er niet genoeg personeel is. Nee joh, da’s niet cool, gewoon lekker brullen: DIKKE LUL DRIE BIER! en dan kan die Wilders e ook nog wel bij, hebben we tenminste wat om over te lullen. Decadent zooitje!
Vraagje
Wordt bij Ajax/Feijenoord nog steeds gas geluid gemaakt?
groeten
Francois
@Brechtje: Je gaat er kennelijk vanuit dat hij op zichzelf staat. Dat is niet het geval. De recente politieke geschiedenis heeft iemand als Wilders waarschijnlijk en mogelijk gemaakt. Staatssecretaris Aboutaleb zei recent o.a. dat moslims door agressief te reageren op provocaties hebben bijgedragen aan de populariteit van hem. (http://www.elsevier.nl/nieuws/politiek/artikel/asp/artnr/191069/rss/true/index.html) Dat is echter niet het hele verhaal.
De bedoelde vorm van fanatisme heeft alleen maar een aanleiding nodig, lijkt me. Bovendien kun je de vraag stellen of die fanatieke ‘moslims’, wel moslims zijn. Handelen ze in de geest van Koran en Islam? Islam staat namelijk voor vrede.
Hij staat nooit helemaal op zichzelf, maar heeft wel een heel belangrijke positie in deze kwestie, ook door zijn manier van (niet) debatteren.
Natuurlijk kun je je afvragen of ze wel ‘echte’ miolslims zijn, maar voorlopig vinden zij dat zij de echtste echte moslims zijn die er zijn. De tactiek moet er wat mij betreft uit bestaan om de zwijgende, wat tolerantere meerderheid te benadrukken, en die afstand te laten nemen van het fundamentalisme. Uiteindelijk zal het fundamentalisme haar aantrekkingskracht verliezen doordat mensen moe worden van de conflicten, en van de uitzichtloosheid waarmee die gepaard gaan. Maar dat kunnen we best een handje helpen. Door de zaak op de spits te drijven, helpen we de zaak alvast níet.
@Brechtje: De islam heeft ook een geschiedenis…
Jammer voor die zogenaamde fundamentalisten, maar in welke mate iemand een goede moslim(a) is of niet wordt binnen de islam vooral aan Allah overgelaten. Gewelddadige fundamentalisten, die in naam van de islam geweld toepassen, schaden de (goede) naam van de islam.
“Uiteindelijk zal het fundamentalisme haar aantrekkingskracht verliezen doordat mensen moe worden van de conflicten, en van de uitzichtloosheid waarmee die gepaard gaan.” Dat weet ik niet, maar ik hoop het wel.
Een aanvulling: ik denk dat de overheid er goed aan doet om mensen vooral aan te spreken als burgers.
Interessant vond ik het stuk van Ruud Peters “De koran in het Nederlandse islamdebat” op
http://www.tegenwicht.org/weblog_2008/105_2007_3_zz_peters.htm (Helaas staat dit artikel uit ZemZem maar deels op de site)
Nederland Kakelland.
1. Fitna is bedoeld als een permanente lelijke spiegel voor Moslims.
2. Moslims kennen geen debatcultuur over de Islam. Die leven hun eigen leven.
Een beetje op zijn Limburgs. Dat heeft Wilders goed doordacht.
Logisch dus dat hij alleen hardliners aanvaardt als gesprekspartners. Quod non de redelijke moslims.