De christenen en hun diepe keel

Op het moment dat bekend werd dat de publieke omroep op 23 februari a.s. de porno-klassieker Deep Throat gaat uitzenden, kon je het commentaar al verwachten. Onmiddellijk schoten de christelijke partijen in hun rituele stuip. Vice-premier Rouvoet van de Christenunie deed een ‘moreel appèl op de maatschappelijke verantwoordelijkheid’ van de publieke omroep om de uitzending tegen te houden. Bas van der Vlies (SGP) riep minister Plasterk op om de omroepen ‘om te praten’. Arie Slob (CU) vindt Deep Throat ‘een historisch symbool van seksuele uitbuiting en pervers winstbejag.’ Hoewel porno destijds werd gepresenteerd als bevrijdend, heeft het genre volgens Slob alleen maar gezorgd voor meer onderwerping.

Wat wordt er nu precies getoond, die bewuste avond? De VPRO zal samen met BNN naast de pornofilm zelf zowel de kritische documentaire Inside Deep Throat (over de film Deep Throat als cultureel fenomeen, met al zijn voors en tegens) uitzenden, als een speciale uitzending van Spuiten en Slikken over porno. In beide begeleidende uitzendingen zullen allerlei aspecten van pornografie en specifiek deze pornofilm ongetwijfeld aan bod komen, ook de onderdrukking waar Slob naar verwijst. Dus de uitzending is in dat opzicht informatief en stimuleert maatschappelijke discussie over het onderwerp. Die discussie is naar mijn mening juist heel belangrijk en zeker een taak van de publieke omroep. Wat interessanter is in deze is vooral de wijze waarop de christelijke kritiek op seculiere wijze wordt geuit.

Natuurlijk weten we allemaal dat christenen sinds kerkvader Augustinus ingepeperd hebben gekregen dat seks op zich vies en slecht is, dat je het alleen maar in de context van het huwelijk mag praktiseren en dan nog het liefst gericht op de voortplanting. Zeker het uitbeelden van bloot en erotische handelingen zijn dan al verkeerd, omdat deze beelden ‘zondige’ verlangens in mensen zou opwekken. Dat hoor je echter niet terug in de kritiek die zij uiten. SGP-voorman Bas van der Vlies heeft het erover dat de film in andere landen verboden is omdat de hoofdrolspeelster Linda Lovelace tot ‘acteren’ gedwongen was. Datzelfde feit noemt Arie Slob en hij voegt er nog een andere kritiek aan toe: ‘Porno werd destijds gepresenteerd als seksuele bevrijding, maar het bracht een nieuwe onderwerping waarvan talloos veel vrouwen en mannen het slachtoffer zijn geworden.’ Alsof het hen gaat om de uitbuiting van actrices (en acteurs?) door de porno-industrie. Een partij als de SGP die vrouwen politiek monddood wil maken, evenals de Christenunie die vrouwen wel in de politiek ziet, maar de man het ‘hoofd’ van het gezin laat blijven, hebben als het over seks gaat paradoxalerwijze ineens de mond vol over uitbuiting van vrouwen.

Want wat voor programma’s zien we wel bij de publieke omroep? Wat opvalt aan onze publieke omroep als je die vergelijkt met bijvoorbeeld de BBC dan is het wel de overmaat aan religieus geïnspireerde programma’s op televisie en radio. Kruispunt (RKK), Schepper & Co (NCRV), Soeterbeeck (RKK), Het Elfde Uur (EO) zijn momenteel op televisie te zien en hebben allemaal een meer of minder religieuze thematiek en dan heb ik het nog niet eens gehad over alle kleine splinteromroepjes die op basis van artikel 39f van de Mediawet hun religieuze propaganda via de publieke omroep mogen uitzenden. Staat het aantal religieuze omroepen: KRO, NCRV, EO, RKK, IKON, NIO, NMO, OHM, BOS, ZvK überhaupt wel in relatie tot de vraag naar dit soort programma’s? En is het de taak van een door de overheid gefinancierde omroep om zo ontzettend veel religie uit te zenden? Afgaand op de producties van de omroepen zou je bijna gaan denken dat het ‘normaal’ is om gelovig te zijn, een idee waar ik als atheïst ernstig tegen protesteer. Het is mijns inziens net zo normaal om te geloven in een God in de hemel als dat Linda Lovelace een clitoris in haar keel heeft. De christelijke partijen doen er alles voor om dat omroepbestel met zijn buitenproportionele nadruk op religie in die vorm te behouden. Om in de terminologie te blijven: wij atheïsten moeten dat allemaal maar slikken. Maar zodra het om seksualiteit gaat breekt de pleuris uit en zoeken de christenen met zalvende woorden naar elk excuus om de gewraakte beelden van de buis te krijgen.

Toch hoort erotiek juist wél op de buis bij de publieke omroep. Deep throat is een klassieker en moet als fenomeen zeker getoond worden, voorzien van een kritisch commentaar. Maar het zou prachtig zijn als VPRO en BNN eens met wat meer smaakvolle erotiek zouden komen. Niet alleen omstreden pornofilms waar mensen tegen hun wil aan hebben meegewerkt, maar ook eerlijke producties waar actrices en acteurs gewoon met vrije wil aan hebben meegedaan. En dan liefst smaakvolle erotiek, als tegengewicht tegen de vrouwonvriendelijke goedkope rotzooi waar we op de commerciële zenders mee worden doodgegooid. Want het is juist belangrijk om naast het eenvormige platte porno-aanbod met alternatieven te komen. Gezien het feit dat de markt weinig aanstalten die kant op maakt zou juist de publieke omroep met dit soort producties moeten durven komen. Zouden omroepen als VPRO en BNN daarmee niet eens mooi hun vrijzinnige karakter kunnen tonen? Ben benieuwd hoe dan de kritiek van de christelijke partijen gaat luiden, als ze zich nergens meer achter kunnen verschuilen dan achter hun eigen reactionaire overtuigingen.