Het land verkeert in de hoogste staat van paraatheid. Het rampendraaiboek ligt al weken klaar. Minister Ter Horst vraagt de burgemeesters extra op te letten of er geen ‘onrust in de samenleving en spanning tussen bevolkingsgroepen’ dreigen. Al wekenlang hijgen en hypen de media over wat er na 25 januari kan gebeuren. Zelfs de evacuatie van onze ambassades in islamitische landen is al geregeld in een calamiteitenplan. Nederlanders in het buitenland vrezen het ergste.
Als Wilders van plan is om de Koran in zijn film te verbranden of te verscheuren, waarschuwt de Groot-Moefti van Syrië, dan zet hij simpelweg aan tot oorlog en bloedvergieten, en ‘is het de verantwoordelijkheid van het Nederlandse volk om hem daarvan te weerhouden’ (de Volkskrant 16.1.08). De vergelijking van de Koran met Mein Kampf is ook volgens de liberale moslim Tariq Ramadan een extreme belediging: ‘als mensen zeer emotioneel reageren, kan er van alles gebeuren’ (Dag 16.1.08). De islamoloog Van Koningsveld vindt dat heilige boeken in democratische rechtsstaten bescherming genieten vanwege de godsdienstvrijheid; hun ‘onaantastbaarheid’ wordt binnen de grenzen van de wet en openbare orde gegarandeerd. Daarom moet zoiets als het publiek ontheiligen van de Koran strafbaar worden gesteld (NRC Handelsblad 11.1.08). De voormalige ambassadeur van Maleisië vreest dat de Deense cartoonrellen een ‘picknick’ zullen zijn vergeleken bij wat de Wildersfilm teweeg zal brengen: ‘Voor ons is de Koran heilig, het is het rechtstreekse woord van God. Door de eeuwen heen is nog geen komma veranderd in de tekst. Voor velen is de Profeet belangrijker dan hun vader of moeder. Alsjeblieft respecteer ons geloof’ (de Volkskrant 14.1.08).
Ik vind het geen aanbeveling voor een tekst als er eeuwenlang geen jota aan hoefde te worden veranderd. Nog bedenkelijker is het dat iemand een Profeet belangrijker zou vinden dan zijn eigen vader of moeder. Dit soort absolutistisch geloof moeten we niet respecteren maar bekritiseren. Een ware democratie kent geen heilige, ‘onaantastbare’ boeken. Of het moeten grote literaire werken zijn, producten van de menselijke fantasie: maar dat is niet de status die doorgaans wordt gereserveerd voor de Koran. Er kan dan ook geen sprake van zijn dan wij de vrijheid van meningsuiting beperken omdat islamieten denken dat ze zich wel eens gekwetst & beledigd kunnen gaan voelen. We moeten pal staan voor Wilders’ recht op vrije filmuiting, ook al vinden wij wat hij laat zien abject, walgelijk, dom, vervelend en smakeloos. Dat is de dubbele en dus moeilijke boodschap die we ook naar de alsmaar bozere buitenwereld moeten blijven uitzenden.
Maar niemand weet wat ik weet: Geert Wilders gaat die film helemaal niet maken. Tegenstanders beschuldigen hem wel eens van een humorloze vorm van fanatisme, maar dat is volkomen verkeerd ingeschat. Geert Wilders is op een superieure manier bezig het hele Nederlandse volk op het verkeerde been en het voltallige politieke establishment in zijn hemd te zetten. Niet voor niets heeft hij zich laten inspireren door de Grote Donor Show van BNN, een van dé tv-gebeurtenissen van het jaar 2007. Op 25 januari zal hij met een uitgestreken smoel bekend maken dat het allemaal een geweldige grap was, en dat hij natuurlijk nooit van plan is geweest om die anti-Koran-film te maken.
Wilders heeft immers al vroeg (eerder dan u en ik) ingezien dat die film alleen maar zou kunnen tegenvallen. Wat kon hij immers doen dat nog erger was dan hij al had gedaan? Zou hij gaan poepen op de Koran? Zou hij de gewraakte bladzijden gaan opeten? Zou hij er met een opgeplakt Hitlersnorretje uit gaan voorlezen en daarbij af en toe de arm strekken om ‘Heil Mohammed’ te roepen? Zou hij een snuff movie gaan vertonen van Bin Laden-achtigen die ongelovige ketters met een koperbeslagen exemplaar van de Koran doodslaan?
Bovendien heeft Wilders bedacht dat hij nu al alles (en meer) heeft binnengehaald door alleen maar met die film te dreigen. Wat heeft hij geweldig gescoord! De meeste islamieten in binnen- en buitenland zijn nu al gekwetst & beledigd, zonder één minuut film te hebben gezien. Het hele land is in rep en roer gebracht. De regering is bloednerveus. Onze burgemeesters bereiden zich voor op een burgeroorlog. Onze ambassadeurs in risicolanden zijn bezig hun deuren te barricaderen. Onze media praten over niks anders meer. Iedereen wacht op het barsten van de bom op 25 januari. En Geert Wilders? Die zit ergens in zijn safe house enorm hard in zijn vuistje te lachen.
‘Was dem einen recht ist, soll dem andren billig sein’. Het is nu eenmaal zo: deze door theologisch fanatisme doorwoekerde moerasdelte gonst en zwermt van godsdienst, maar volwassen religiositeit is er nog ver te zoeken: men weet in dit land, om het wat populair te mogen zeggen, van God geen zure peren. Ware dit wel het geval, dan zou men toch mijn vermeend vergrijp niet zwaarder doen wegen dan dat van de Amerikaanse ruimtevaarder, die, uit de kosmos op aarde teruggekeerd, beweert in de ruimte God te hebben ontmoet, en die op de vraag, hoe God er dan wel uitziet, antwoord: She’s black. (Uitgesproken door Reve, zie: de God van je tante, p88).
En wat betreft de uitspraken van Koningsveld, ik denk dat hij uitermate goed met verschillende maten weet te meten. Als islamoloog zou hij ook goed moeten weten dat de Islam maar enkele ‘openbaringen’ als zodanig erkend, en dat de islamitische openbaring de superieure vervolmaking daarvan is. Ik heb helaas dat artikeltje van Koningsveld niet terug kunnen vinden, maar ik vraag me af welke openbaringen hij voor ogen heeft.
Er zal heus een reële kans bestaan dat er rellen komen. Maar steeds verder op je tenen gaan lopen omdat een aantal tere zieltjes daarom zeuren en dreigen als verwende kinderen gaat me toch te ver. In het geval van rellen om de koran lijkt het zeer duidelijk sprake te zijn van over-identificatie met dat geschrift. Inderdaad is het onprettig als iemand tegen je heilige huisje en overtuigingen aantrapt, maar dat wil niet zeggen dat ie dan ook tegen jou aantrapt.
En wat betreft de Nederlandse politici: de een weet van God noch gebod, maar heeft ineens een besef dat religieuze gevoelens gepamperd dienen te worden, en weer een ander ziet dat eindelijk religie, zoals bedoeld, onaantastbaar. Met God wordt niet gespot, en met zijn aanhangers al helemaal niet.
En wat voor product Wilders gaat voortbrengen, geen idee. Het zal wellicht mijn smaak niet zijn, maar dat is nog iets anders dan vooraf zeggen: dat mag je echt niet doen hoor, stoute jongen.
Grappige hypothese. Het zou verrassend zijn als Wilders geen anti-moslim-film ging vertonen.
Hoedanook, de kern van je bericht (wat maken die moslims zoch toch onnodig druk) klopt natuurlijk niet. Je schrijft: “De meeste islamieten in binnen- en buitenland zijn nu al gekwetst & beledigd, zonder één minuut film te hebben gezien.”
Welnu, Wilders is pro-NAVO-slachting in Irak en Afghanistan, hij wil dat moslims de Koran in tweeen scheuren, hij wil Marokkaanse voetbalrellers in de knieen laten schieten, hij wil het leger inzetten in arme probleemwijken, hij wil de Koran verbieden, hij houdt van Israels Apartheidsbeleid tegen Palestijnen, hij prijst het Guantanamo Bay systeem en wil zo’n gevangenisregime ook in Nederland, hij wil moslims met familie en al het land uitzetten als er eentje de wet overtreedt, hij wil Artikel 1 van de Grondwet veranderen…
Tja, vind je het echt zó vreemd dat “de meeste islamieten [...] nu al gekwetst & beledigd” zijn? De schrik zit er natuurlijk goed in. (hahaha, “nu al”, hahaha!)
Mag ik het zeggen?
Vast wel.
Vrijheid van meningsuiting geldt ook voor mij
Ik ben Islam moe
Ik ben Wilders moe
Ik ben extreem denken moe
Ik ben geloofsmoe
IK ben Nederland moe
Ik ben voor en tegen een persoon moe
Ik ben haat en nijd moe
Ik ben mediahype moe
Waar ben ik eigenlijk niet moe van? Oh ja, van mezelf ook geregeld. Laat ik het zelf maar zeggen, voordat een ander het zegt…
Nederland begint last van grootheidswaanzin te krijgen geloof ik en daar ben ik allergisch voor.
@ Brian4 Rellen vooraf men weet waar het over gaat, daar zijn genoeg voorbeelden van te bedenken. Er waren wat relletjes rond het optreden van Madonna. De meeste van die rellers wisten niet waartegen ze relden, ze hadden ergens gehoord dat er wat onbehoorlijks was, en dat ze daarom moesten protesteren. De club die daar achter zat (nee, dat is niet de SGP in Nederland, die hebben niet genoeg zeggingskracht om dat op touw te zetten, ze zijn hooguit een aardige spreekbuis) is erg goed in het activeren van mensen en heeft Europese vertakkingen.
Veel van de rellen rond de cartoons zijn aangestoken door professionele rellers. Daar zijn interessante docu’s over. De meeste rellers hebben de cartoons niet eens zelf gezien. En nee, ik hoef niet alles te geloven wat er in die docu’s beweerd worden. Maar een feit is wel, dat het in bepaalde gevallen heel makkelijk is om groepen op te hitsen. Iets met klok en klepel enzo. Vertel een smeuïge roddel over je buurvrouw bijvoorbeeld… vast zijn er genoeg mensen die dat slikken. En veel van dit soort rel-lui zijn niet uit op de bescherming van hun religie. Ze willen macht en hun zin doordrukken.
De voorbeelden die je noemt, tja. Wat moet ik daar op zeggen. Het zijn domme uitspraken ( al moet ik zeggen – advocaat van de duivel, Wilders is niet dom en heeft een behoorlijke dossierkennis, meer dan veel andere politici die zich bv met integratie bezighouden), bot en op het grievende af (die van ‘in de knieën schieten’ bijvoorbeeld – ik heb m nooit gehoord- gaat wel alle perken te buiten) . Maar dat geeft geen reden om je maar eens lekker te gaan misdragen vanuit al dan niet vermeende gekwetstheid. Daar zijn zinniger uitingsvormen voor.
Laten we hopen dat Voltaire wilde sterven voor smaakvoller meningsuitingen, dan poepen op de Koran.
In een überpoging om vrijzinnig te zijn, neemt Pels het voor Wilders op. Hij meet met twee maten door Wilders te verdedigen, maar zet tegelijkertijd ‘islamieten denken dat ze zich wel eens gekwetst & beledigd kunnen gaan voelen’ als watjes weg. Terwijl het motief van Wilders toch lijkt te zijn om zo veel mogelijk moslims te beledigen. De meest grove vormen van godslastering worden getolereerd, maar wie het ver vindt gaan dat de Koran wordt vergeleken met Mein Kampf, toch aanleiding tot een genocide die zijn weerga buiten Europa alleen in Rusland kent, is wel erg snel aangebrand.
De opvatting van Pels past niet bij vrijzinnigheid. Daar is immers leidraad dat we met elkaar moeten kunnen discussiëren over alles, zolang het binnen de wet blijft. Dat geldt voor moslims in achterstandswijken en voor hoogblonde, over het paard getilde Limburgers. En daar voldoet Wilders nu niet meer aan.
Want de wetgever is gelukkig verstandiger dan Pels. En paar citaten uit het wetboek van strafrecht.
Artikel 137c
1. Hij die zich in het openbaar, mondeling of bij geschrift of afbeelding, opzettelijk beledigend uitlaat over een groep mensen wegens hun ras, hun godsdienst of levensovertuiging, hun hetero- of homoseksuele gerichtheid of hun lichamelijke, psychische of verstandelijke handicap, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste een jaar of geldboete van de derde categorie.
Artikel 137d
1. Hij die in het openbaar, mondeling of bij geschrift of afbeelding, aanzet tot haat tegen of discriminatie van mensen of gewelddadig optreden tegen persoon of goed van mensen wegens hun ras, hun godsdienst of levensovertuiging, hun geslacht, hun hetero- of homoseksuele gerichtheid of hun lichamelijke, psychische of verstandelijke handicap, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste een jaar of geldboete van de derde categorie.
Artikel 147a
1. Hij die een geschrift of afbeelding waarin uitlatingen voorkomen die, als smalende godslasteringen, voor godsdienstige gevoelens krenkend zijn, verspreidt, openlijk tentoonstelt of aanslaat of, om verspreid, openlijk tentoongesteld of aangeslagen te worden, in voorraad heeft, wordt, indien hij weet of ernstige reden heeft om te vermoeden dat in het geschrift of de afbeelding zodanige uitlatingen voorkomen, gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste twee maanden of geldboete van de tweede categorie.
@Irene: (Wat Pels zegt laat ik, in ieder geval voor nu.)
Er is nog geen film. Dit is praten vooraf.
De maker van een film is in principe niet verantwoordelijk voor wat personen in zo’n film zeggen of doen, net als de schrijver van een roman niet verantwoordelijk is voor wat zijn romanfiguren doen of zeggen. Art. 147a is m.i. een fossiel (’smalende godslasteringen’) en hoort daarom niet in het wetboek van een moderne staat thuis. Er bestaat ook enige jurisprudentie over. Denk maar aan het ‘ezeltjesproces’ tegen Gerard Reve en de zaak tegen W.F. Hermans n.a.v. zijn roman ‘Ik heb altijd gelijk’.
ik reageer ook op Pels, die kennelijk vindt dat dat moet kunnen. en niet op Wilders.
Als Dicks BNN-analogie wordt bewaarheid, heeft Wilders in ieder geval een aantal ernstige flaws in onze democratische juridische en politionele praktijken blootgelegd.
De laatste is die dat politiebureaus erg ruimhartig moeten opereren met aangiftes naar aanleiding van Wilders’ film, ook als die absoluut niet ontvankelijk zijn.
Dan kunnen namelijk moslims op die manier stoom afblazen en ‘wordt erger voorkomen’.
Deze attitude is beledigender voor moslims – wilde heethoofden die wij bekwaam moeten afkoelen- dan veel wat Wilders over hen heeft gezegd.
Deze attitude is beledigend voor de Nederlandse rechtsstaat in de uiterst onserieuze visie op het fenomeen aangifte.
@Irene: wat mij betreft kunnen geschrapt worden:
art 137c – godsdienst of levensovertuiging: dit is een persoonlijke keuze, itt de andere, en verdient geen speciale bescherming
art 137d: idem
art 147a: helemaal schrappen, waarom zouden godsdienstige gevoelens wettelijk beschermd moeten worden?
Ik schrik hier een beetje van, ik had meer van Dick Pels verwacht. Nu bekruipt me meer het gevoel van ‘with friends like these….’.
Van links verwacht ik een kritischer houding tav de hele pseudo-debat over vrijemeningsuiting en het zgn recht om een racistische film te maken.
Dit stuk lijkt een populaire poging om een zoveelste (linkse) tegengeluid te zijn, alleen is het kennelijk nog niet overgekomen dat Dick’s argumenten nu juist het dominante-”Joost Zwagermanlinks”-vertoog is. Dit heeft niets met links te maken, een linkse analyse gaat over deconstrueren van wat er onder het laagje retoriek zit, om uiteenzetten van verschillende machtsverhoudingen in dit inmiddels al platte islamofobische circus, het is niets heldhaftigs om met zo’n “stoer” stuk over zeikerige/jankerige moslims te komen en Wilders’ recht op vrijemeningsuiting te verdedigen; om te zwijgen van de zeer selectieve en dus valse beschrijving van wat ‘de moslims’ vinden wat m.i. slechts neerkomt op het legitimeren van de rechtse discourse over de Islam.
Ed van Thijn heeft ooit een testje gedaan om de tolerantie tav moslims van de Nederlandse moraalridders te toetsten; hij verving “moslim” voor “jood”; opeens gingen de haren overeind staan en was er een [terechte] reflex; het heeft NL nogal wat gekost om antisemitiscme als vorm van racisme te accepteren; helaas zal Islamofobie nog even op zich moeten wachten zo te lezen.
Miriyam
Samen tegen Racisme
Wat een tegenvaller.
Ik denk dat, mocht het zo ver komen, er beter gekeken kan worden of Wilders gepakt zou kunnen worden op basis van racisme of het aanzetten tot haat tegen groepen, dan op basis van smalende godslastering.
Buiten dat ik voorbeeld dat Irene noemt (b.v. poepen op de koran) buitengewoon onsmakelijk vind, vraag ik me serieus af waar we naartoe gaan als het bespotten van een heilig boek ook onder godslastering gaat vallen. Dan verhef je eigenlijk een boek tot god (?)
Beste Dick Pels,
Het is echt eng om te zien hoe nu zelfs linkse intelectuelen een cordon gaan vormen rondom de racist Wilders. Eerder hadden we al rechtse bladen en columnisten die de weg voortdurend vrijhouden voor Wilders. Nu sluit jij je aan bij de stoottroepen van Wilders. Dat is schokkend. Kennelijk kun je je als rijke blanke studeerdkamergeleerde niet inbeelden wat de constante hetze van Wilders betekent voor de Marokkaan of de Antiliaan in een iets minder kansrijke positie.
Ik hoop dan ook dat je tot inzicht komt en je tijd gaat besteden aan het bestrijden van vooroordelen, racisme en discriminatie. Doe mee en kies de kant van het recht. Racisme, discriminatie en belediging van bevolkingsgroepen zijn gelukkig nog altijd strafbaar in dit land. En dat is niet voor niets.
Rene
Ideologiën zijn molens die warme wind malen. Ertegen vechten is een mooi thema voor literaire fictie…. eeuwen later nog bruikbaar als symbool voor domheid.
Islamfobie zou louter racisme zijn lees ik, ik vind dit een minachting voor de mensen die met argumenten onderbouwen dat Islam een totalitaire ideologie is. En al het geroep dat er ook gematigde moslims zijn leidt alleen maar af, er zijn ook gematigde communisten, facisten enzovoorts maar daar hoor je dit argument nooit.
(kleine vertaalslag, volgens Ed van Thijn)
De Grote Torah Show
Het land verkeert in de hoogste staat van paraatheid. Het rampendraaiboek ligt al weken klaar. Colijns minister van Binnenlandse Zaken Hendrik van Boeijen vraagt de burgemeesters extra op te letten of er geen ‘onrust in de samenleving en spanning tussen bevolkingsgroepen’ dreigen. Al wekenlang hijgen en hypen de media over wat er na 25 januari 1932 kan gebeuren. Zelfs de evacuatie van onze ambassades in de VS, Groot-Brittanie en Polen is al geregeld in een calamiteitenplan. Nederlanders in het buitenland vrezen het ergste.
Als Anton Mussert van plan is om de Torah in zijn film te verbranden of te verscheuren, waarschuwt de Opperrabbijn in Polen, dan zet hij simpelweg aan tot oorlog en bloedvergieten, en ‘is het de verantwoordelijkheid van het Nederlandse volk om hem daarvan te weerhouden’ (de Volkskrant 16.1.1932). De vergelijking van de Torah met ´Protocollen van de Wijzen van Sion´ is ook volgens de liberale jood Dolf Cohen een extreme belediging: ‘als mensen zeer emotioneel reageren, kan er van alles gebeuren’ (Dag 16.1.1932). De jodendomdeskundige Bernstein vindt dat heilige boeken in democratische rechtsstaten bescherming genieten vanwege de godsdienstvrijheid; hun ‘onaantastbaarheid’ wordt binnen de grenzen van de wet en openbare orde gegarandeerd. Daarom moet zoiets als het publiek ontheiligen van de Torah strafbaar worden gesteld (NRC Handelsblad 11.1.1932). De voormalige Opperrabbijn in Polen vreest dat de commotie rond de Dreyfusaffaire een ‘picknick’ zullen zijn vergeleken bij wat de Mussertfilm teweeg zal brengen: ‘Voor ons is de Torah heilig, het is het rechtstreekse woord van God. Door de eeuwen heen is nog geen komma veranderd in de tekst. Voor velen is Jahweh belangrijker dan hun vader of moeder. Alsjeblieft respecteer ons geloof’ (de Volkskrant 14.1.1932).
Ik vind het geen aanbeveling voor een tekst als er eeuwenlang geen jota aan hoefde te worden veranderd. Nog bedenkelijker is het dat iemand een Schepper belangrijker zou vinden dan zijn eigen vader of moeder. Dit soort absolutistisch geloof moeten we niet respecteren maar bekritiseren. Een ware democratie kent geen heilige, ‘onaantastbare’ boeken. Of het moeten grote literaire werken zijn, producten van de menselijke fantasie: maar dat is niet de status die doorgaans wordt gereserveerd voor de Torah. Er kan dan ook geen sprake van zijn dat wij de vrijheid van meningsuiting beperken omdat joden denken dat ze zich wel eens gekwetst & beledigd kunnen gaan voelen. We moeten pal staan voor Musserts recht op vrije filmuiting, ook al vinden wij wat hij laat zien abject, walgelijk, dom, vervelend en smakeloos. Dat is de dubbele en dus moeilijke boodschap die we ook naar de alsmaar bozere buitenwereld moeten blijven uitzenden.
Dus de prioriteiten van een “links”-”progressieve” denktank in 1932, volgend Dick Pels:
- het Jodendom respecteren? Nee, niet respecteren maar bekritiseren!
- en pal achter Musserts vrijheid van antisemitische uitingen staan.
- houding: waar maken die Joden zich toch druk om?
PS. – met “volgens Ed van Thijn” bedoel ik: Van Thijn adviseerde iedereen eens het woord ‘moslim’ te vervangen door het woord ‘jood’, om hetzelfde verhaal ook eens van een andere kant te bekijken. Die vertaalslag heb ik hierboven es gemaakt.
Minstens zo schokkend als de film van Wilders misschien wordt, zijn de ‘reacties’ die nu al gegeven worden. Veel verder dan heiligverklaringen afgeven, de (vermeende) boodschapper demoniseren en impliciet dreigen met geweld komen in ieder geval de door Pels aangehaalde heren (de groot-moefti, Tariq Ramadan en islamoloog Koningsveld) niet. En sommigen hier lijken het met het drietal eens te zijn.
Een Kamerlid wil een film maken. Mag dat? Ja, dat lijkt mij geen enkel probleem.
Vertegenwoordigt de film per definitie de mening van de Nederlandse regering, volksvertegenwoordiging, bevolking, of zelfs maar die van de 6% die op Wilders stemde? Nee. De enige mening die de film met zekerhed vertegenwoordigt is die van de PVV (aangezien Geert Wilders het enige lid is).
Mogen er vooraf eisen gesteld worden aan de inhoud van de film? Nee, vooraf lijkt mij niet handig. Daarmee bevind je je als staat (want die zal de eisen waarschijnlijk moeten gaan stellen en handhaven) meteen in verdacht gezelschap – en terecht!
En achteraf? Zou er achteraf reden kunnen zijn voor strafvervolging van de maker en de verspreider(s) van de film? Volgens ons Wetboek van Strafrecht wel, hoewel bijvoorbeeld een beroep op ’smadelijke godslastering’ al heel lang niet meer tot strafvervolging leidt. Laten we daar blij om zijn. Zelf zou ik in een geval als dit, waar het gaat om een publiek debat over een maatschappelijk verschijnsel (en niet bijvoorbeeld om het zwartmaken van individuele personen), vrij veel ruimte willen laten. Oproepen tot geweld kan dan nog reden voor ingrijpen zijn (achteraf!), maar verder weet ik zo niets te verzinnen. Wellicht dat Geert Wilders me een reden gaat geven? Misschien ook niet.
De enige juiste reactie op kritiek is een antwoord. Ben je het niet eens met de columns van een columnist, de film van een Kamerlid of de spandoeken van een demonstrant? Ga in debat en geef aan waar de aanvaller fout zit. Waar blijven de ingezonden brieven van bezoekers van de tentoonstelling Seven Up, die aangeven het niet met Sooreh Hera eens te zijn? (O nee, die foto’s werden nooit tentoongesteld.) Laat het denkende deel der natie de uitdaging maar aannemen en het ongelijk van Wilders bewijzen. Ook als je Geert Wilders ermee niet overtuigt, geef je in ieder geval de (potentiële) Wilders-stemmers een reden om van mening te veranderen. Dreigen met geweld (of erger) is per definitie grensoverschrijdend, en hoogstwaarschijnlijk contra-productief
Had J.S. Mill dan toch gelijk?
De column lijkt me een variant op de overheersende Wilders-frustratie: “Hoe speelt die Wilders het toch klaar? We krijgen hem maar niet weg”.
Pels kiest voor de quasi-bewondering. Ik denk niet dat zijn compliment voor Wilders als mediastrateeg gemeend is.
Ron Meerhof’s getuigeverslag in de Volkskrant van vandaag overtuigt mij meer: “Maar op 28 november, de dag dat dat nieuws [van de Koran-film] door De Telegraaf naar buiten werd gebracht, zag Wilders er in een gesprek op zijn kamer helemaal niet uit alsof hij de regie zo vast in handen had. Hij baalde enorm. Justitie had dat nieuws gelekt, verzekerde hij, zéér tegen zijn zin. Hij was bezorgd over zijn veiligheid. Hij had het pas veel later bekend willen maken, op een moment dat hij toch al van plan was een paar weken naar het buitenland te gaan”.
Ik houd het erop dat ook Pels moeite heeft de mens Wilders te blijven zien.
@Irene:
Volgens mij is vrijzinnigheid iets anders dan dat we met elkaar over alles moeten kunnen debatteren zolang dat blijft binnen de grenzen van de wet. Dat noem ik eerder wetsgetrouwheid of burgerlijke gehoorzaamheid. Is de wet soms heilig en boven alle discussie verheven?
Mét Eric vind ik dat we flink kunnen snoeien in de betreffende wetsartikelen. Art 137c dat ‘opzettelijke belediging’ strafbaar stelt kan wat mij betreft meteen de prullebak in. Een moedige democratie die scherpe waardendebatten voert kan beledigingen over en weer nauwelijks vermijden. Je moet er wél een beetje tegen kunnen. Ook Art 147a over ’smalende godslastering’ is achterhaald, ook al vanwege de voorkeursbehandeling voor godsdienstige boven andere meningsuitingen. Hier geldt het wijze woord van Tacitus: laat de goden maar oordelen over belediging van de goden.
Art 137d dat straffen stelt op ‘aanzet tot haat tegen of discriminatie van mensen of gewelddadig optreden tegen persoon of goed van mensen’ is dubbelzinnig, omdat er geen duidelijk onderscheid wordt gemaakt tussen verbaal en fysiek geweld. Toegegeven, tussen beide loopt een glijdende schaal, maar de uiteinden van die schaal zijn duidelijk gemarkeerd. Als je haatzaaien en fysieke gewelddadigheid zonder meer aan elkaar gelijkstelt kom je in de buurt van totalitaire denkers als Mohammed Bouyeri, die de ‘intellectuele terreur’ van Ayaan Hirsi Ali opvatte en aanvoelde als onmiddellijke fysieke terreur die alleen maar kon worden beantwoord door moord en doodslag (op Theo van Gogh).
Ik zou het volgens verschillen reagenten ‘opnemen voor Wilders’, terwijl ik het alleen heb opgenomen voor Wilders’ vrijheid van meningsuiting. Miriyam juichte onze eerdere blog Geert Wilders: de pot verwijt de ketel nog toe omdat wij hem in het spoor van Marcel Möring van een ‘fascistoïde’ redeneerwijze betichtten. Net als de radicale islamisten willen zij en René de vrijheid van meningsuiting blijkbaar beperken zodra de inhoud van het debat hen wat minder bevalt. Wilders mag je een fascist of racist noemen, maar kritische geluiden over de islam zijn taboe (volgens de ijzeren logica islamkritiek=islamofobie=racisme), want die religie is de hoop der onderdrukten, machtelozen en onrechten (zie ook mijn blog De joden hebben het gedaan). Internationale Socialisten op schoot bij de Groot-Moefti van Syrië: wat een rotgezicht!
Brian4all maakt veel werk van Grote Torah Show. Maar we leven niet in een tijd waarin in ons buurland een coup dreigt van nationaalsocialisten die de uitroeiing van het jodendom hoog op de agenda hebben staan. Hadden we dat antisemitische filmpje van Mussert maar verboden, zo lijkt hij te suggeren, dan waren we niet zo medeplichtig geweest aan de Holocaust. Die redenering is me te gemakkelijk, met alle wijsheid achteraf. Moeilijker is de volgende gedachte: ook antisemitisme moet kunnen worden geuit, net als fascisme, racisme en radicaal islamisme, zolang men niet actief oproept tot gebruik van geweld, dus zolang men niet overgaat van woorden naar daden.
Wilders heeft het mis wanneer hij zegt dat er voor zelfreflectie en zelfkritiek geen ruimte is binnen ‘de’ islam. De islam is een veelkleurig tapijt, en in principe is die ruimte er. Alleen merken we er als buitenstaanders zo weinig van. Als Wilders nu had gezegd dat die ruimte te klein is en nodig moet worden vergroot, had ik hem gelijk gegeven. Hij zegt dit echter niet omdat Wilders zelf in het denken geen enkele ruimte laat voor zelfreflectie en zelfkritiek. En wanneer hij zegt dat ‘de’ islam wezenvreemd is aan onze cultuur en daaruit moet worden verwijderd, bezondigt hij zich aan een fascistoïde redenering. Dat is wat mij betreft geen scheldwoord, maar een nuchtere vaststelling die stoelt op vergelijkende studie van de ideeëngeschiedenis. En ik mag dat zeggen, net zoals Wilders mag blijven zeggen wat hij denkt.
Kleren van de keizer.
In de Telegraaf van 26 januari licht Wilders een tipje op van de sluier die over zijn anti-Koranfilm hangt, die de gemoederen al maandenlang verhit. Volstrekt ten onrechte, omdat de film op voorhand te kwalificeren is als gebakken lucht. De PVV-voorman is immers geen groot theoloog of kenner van de islam! In het licht van het maskeren daarvan, wat hij behendig doet door selectief te winkelen in de Koran, moet zijn film dan ook geplaatst worden. Daardoor is, in tegenstelling tot wat Wilders doet voorkomen, zijn film niet van wezenlijk belang, alle commotie (zowel binnen als buiten de moslimwereld) ten spijt. Het grote gevaar waarvoor hij ‘ons’ wil behoeden, hoe nobel dat streven ook is, bestaat eenvoudig niet.
Kortom, om Wilders de (media-)wind uit de zeilen te nemen, en daarmee de onrust die hij in de samenleving teweegbrengt weg te nemen, wordt het tijd dat hij openlijk ontmaskerd wordt. Daardoor zal het alom duidelijk worden dat hij in feite model staat voor de kleren van de keizer, naar het sprookje van H.C. Andersen. Als waakhond van de democratie, ligt hier voor de media een uitgelezen taak weggelegd. Op adequate wijze uitgevoerd zal deze zijn weerslag op het Haagse reilen en zeilen en daarmee op het vruchtbaar behartigen van het democratische ‘algemeen belang’, niet missen. Integendeel!
Wat ik persoonlijk het grappigste vind aan dat hele Koran bashen van Nederlandse poitici, is het verwijt aan de moslim dat hij/zij de scheiding van kerk en staat niet begrijpt. Doe eens voor dan!?
Politici moeten zich inderdaad niet uitspreken over de persoonlijke levenssfeer. Dus eerst even rustig nadenken Ayaan, Geert, Efsan, etc… dan een keer of tien diep uitademen, en vervolgens aan je werk.
Overigens is Geert Wilders een zelf-destructieve persoonlijkheid (waarom anders die waterstofperoxide) die geen andere route naar de uitgang meer kan verzinnen dan het martelaarschap. Komt mij bekend voor.
@Wouter ter Heide:
IEDERE gelovige, vrijzinnig, gematigd of orthodox, winkelt selectief in de heilige boeken. En als alleen theologen mogen interpreteren, omdat het anders mis zou gaan, dan kun je die boeken beter verbieden want dat is een bewijs dat ze gevaarlijk zijn.
Wilders kritiek draait om een deel van de Koran verzen, nogal logisch dat hij dan selectief winkelt.
En Wilders zou ontmaskerd moeten worden worden maar als wat dan precies? Dat zeg je er niet bij.
@Bernard Bang: ‘politici moeten zich niet uitspreken over de persoonlijke levenssfeer’. Wat wil je hiermee zeggen? Dat politici zich niet mogen uitspreken over de Koran of bijbel? Politici, en trouwens alle burgers, mogen zich uitspreken over wat ze maar willen! Scheiding van kerk en staat gaat over de kerk die niet de staat mag besturen, over neutraliteit van de staat, maar niet over politiek die zich niet met religie zou mogen bemoeien.
@ Eric
Precies, dat bedoel ik. Politici moeten zich niet uitspreken over de Koran of bijbel. Je kan toch ook dominee worden, of priester?
Sociale ongelijkheid lijkt mij ingewikkeld genoeg en daar kan je God bij missen als een joint in de Jellinek.
@Eric
Terecht merk je op dat Wilders kritiek draait om een deel van de Koran verzen. Dit selectief winkelen maakt hem juist onbetrouwbaar, dus ongeloofwaardig, omdat de Koran meer omvat. Hopelijk kun je je vinden in dit antwoord op je vraag ‘als wat’.
Verder zal die ontmaskering zijn inconsequentie blootleggen. Waarom namelijk de Koran wel verbieden, maar niet de Bijbel en/of het Communistisch Manifest? Over de waarde van deze (toch wereldwijd door velen aanbeden!) geschriften heb ik hem tenminste nog nooit iets zinnigs horen zeggen. Terwijl zij (gelijk de Koran) het ultieme politieke doel – de vrede – ook geen stap dichterbij hebben gebracht. Integendeel!
Die Gedanken sind frei, en mensen mogen geloven wat ze willen. Dus iemand heeft een hekel aan de koran, een ander ziet weinig in de bijbel, en een derde zweert weer bij de Bhagavad Gita… Mij best allemaal, maar daarom zijn gedragingen nog niet te rechtvaardigen onder verwijzing naar wat de daders dachten of wat zij geloofden. Of eigenlijk: dat zijn ze natuurlijk wel, maar precies daarom (doordenkertje) vinden we dat nou juist niet goed.
Voor het rechtvaardigen van gedrag hebben we het recht, niet een religie of levensovertuiging. Wat is het verschil? Kijk, het recht wordt bedacht door de regering en de Staten Generaal, en in de praktijk op uitvoerbaarheid getoetst door rechters die werken in het openbaar. Het recht kan daarom nooit universeel zijn.
Een religie daarentegen is afkomstig uit mystieke bron en wordt door degene die ‘m openbaart meestal voorgesteld als een eeuwige en alomtegenwoordige waarheid. Best een aardig idee, maar in de praktijk niet erg bruikbaar. Zeker niet als je een samenleving wilt hebben waarin mensen vrij kunnen zijn – ook in hun keuze om de een of andere religie aan te hangen, of geeneen.
Dus zolang ze het er maar in de kerk met elkaar over hebben mogen SGP’ers best geloven dat God hun verboden heeft om vrouwen aktief kiesrecht te verlenen. Ze geloven wel gekkere dingen, daar vind ik ook niks van. Maar zodra ze dit alwetend inzicht van de Heere Heere vertalen in de organisatie van hun politieke partij, dan handelen zij in strijd met het recht dat het maken van onderscheid op grond van het bezit of gemis van bepaalde geslachtsorganen nu eenmaal verbiedt.
Als je altijd met veel succes een beroep deed op het recht van vrije vereniging en de belangen van het confessioneel onderwijs gediend wist door het beginsel van godsdienstvrijheid en de scheiding van kerk en staat, dan is het best begrijpelijk dat je even lelijk op je neus kijkt als het vliegertje ineens niet meer blijkt op te gaan wanneer je politiek (d.w.z. wetgevend) actief wilt worden. Maar ja, zo had Montesquieu het wel bedacht: je kunt niet van alle walletjes tegelijk eten…
En dit geldt evenzeer voor de moskeebezoekers en hun voorganger als voor de blonde Mozart uit Venlo. Bid gerust om verlossing, vertel je zonden aan een dronken pederast, praat met bomen als je dat beter bevalt, laat voor mijn part zeven kleuren vlaggetjes wapperen op het drielandenpunt, maar als je politiek bedrijft laat je dit allemaal onbesproken, dan is er ander werk te doen.
Wat mij betreft even einde discussie over de scheiding van kerk en staat.
@Wouter ter Heide:
Ik begrijp je kritiek niet dat Wilders zich richt op de intolerante verzen. Dat zijn toch juist de verzen waar het hem om gaat?
Wilders is inderdaad eenzijdig met zijn kritiek op alleen de Islam (al kun je Koran en bijbel niet aan elkaar gelijkstellen, en neemt vrijwel niemand het communistisch manifest nog serieus) maar dat is zijn keuze. Hij meent op zijn manier te moeten denken vanuit het Judeo-Christelijke gedachtengoed. Of misschien heeft hij gewoon een hekel aan de Islam, maar dat is zijn goed recht? Maar hoe wordt hij daarmee ontmaskerd als ongeloofwaardig of onbetrouwbaar? Worden daarmee alle linkse mensen die zich eenzijdig richten tegen neo-conservatieven en andersom ook ongeloofwaardig of onbetrouwbaar?
@Eric
De intolerante verzen zijn inderdaad de verzen waarop Wilders zich richt, ofwel waarop zijn hekel aan de Islam is geënt. Uiteraard is dat zijn goed recht, ‘als persoon’. Hij maakt zich echter ongeloofwaardig en daarmee onbetrouwbaar door dat persoonlijke recht te veralgemeniseren. Voor hem is de Islam immers ‘Hét Kwaad’ dat ons allen(!) bedreigt. Het is deze grootspraak die hem ongeloofwaardig en daarmee onbetrouwbaar maakt, alsof hij de waarheid in pacht heeft wat ‘Hét Kwaad’ betreft. Deze pretentie zal hij gelukkig(!) nooit waar kunnen maken.
Waar Wilders overdrijft, verzaakt links
Beste Dick,
Volgens mij wordt het tijd je je lidmaatschap opzegt van Groenlinks en je aansluit bij Geert. Kom niet zo laf meer. Gewoon doen. Je niet verschuilen achter vrijheid van meningsuiting, maar gewoon toegeven dat je dezelfde angsten voor de islam hebt als Geertje. Je hangt nu nog de nette studeerkamer geleerde uit die alle vormen van racisme en discriminatie goedkeurt zolang er maar geen geweld bij wordt gebruikt. Misschien moet je alvast een radiostation alla Ruanda opzetten in Nederland? Radio is geen geweld, moet dus kunnen volgens jou. Nee, je masker is gevallen. Nu gewoon eerlijk zijn en overstappen naar de PVV. Dan heb je lef, dan beken je pas echt kleur.
In ieder geval weten we dan waar je staat.
Rene
ten laatste:
@ Rene (Danen)
Ben je weer bezig Rene? Altijd al een beetje moeite gehad met de inhoud he? Dit heeft niks met (Nederland bekend) kleur te maken Rene, dit gaat over recht en inhoud, over ideeen en over de uiting daarvan. Ome Pels is veel te aardig tegen je merk ik, hij had best aan je mogen zeggen dat je beter moet lezen, je meer verdiepen, je argumenten gaan zoeken en als je dat allemaal niet wil, je misschien gewoon niet in dit soort discussies mengen, want je verveeld de denkende mens met tendentieuze onzin.
@ Bernard Bang
Ik snap niet waarom je een einde zou willen aan discussie over scheiding kerk en staat of welke discussie dan ook. Kennelijk moet er weer over gediscussieerd worden. Het valt dan ook onder de categorie, dilemma. Maar ook, daar waar de Koran, de Bijbel, een ander godsdienstig geschrift of haar gelovigen, de politiek in willen glippen is het goed als politici daar uitspraken over doen. Dat helpt de politiek te beschermen en de scheiding scherp.
@brian4all
Waarom zou je in een tekst het woord Jood voor Moslim vervangen? Leg eens uit? Ik hoor wel eens dat veel Islamitische ouders hun kinderen verbieden om nageslacht te verwekken met niet islamitische partners, maar niemand wordt als Islamiet geboren, of is half islamitisch of kwart islamitisch als opeenvolgende generaties mengen met niet islamieten (alhoewel geloof dan wel verwaterd natuurlijk). Dat ligt bij mensen die Joods zijn toch echt wat anders raar genoeg.
Niet stemmen is dom en anti democratisch. Is dat je probleem?
@Miriyam
Er is inderdaad een pseudo-debat gaande over de vrijheid van meningsuiting. Het wordt de hele tijd weer geopend door ‘links’, conservatief rechts, christelijk, islamitisch, socialistisch, maoistisch, leninistisch whatever en de wederkerende ‘kritische’ openings vraag luid elke keer: ‘waar liggen de grenzen van de vrijheid van meningsuiting?’ (of varianten daar op). Aan jou en al die zogenaamd ‘kritische grote denkers’ van eerder genoemde signatuur, zou ik willen zeggen: lees het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) en de uitspraken van het bijbehorende hof (EHRM) er nog eens op na en laat je niet misleiden door de Nederlandse grondwet.
@ August Hans
Juist, grote ranzige al decennia sudderende flaws. Die als hele dikke trage melkkoeien op de weg liggen te herkouwen en te loeien en de hele ‘flikkerse bende’ onder schijten, onverstaanbaar maken met hun geloei en geblaat en iedereen en alles volledig afhouden van waar het om draait.
@Irene Voskamp
selectief uit de grondwet citeren heeft weinig zin en zeker deze selectie is nog al bespottelijk. Want onze grondwet kent geen rangorde van grondrechten en al de artikelen die je opnoemt zijn uitermate zwak en inferieur ten opzichte van vrijheden (zoals meningsuiting)
ten Eerste
@ Pels
Prima stukje op zich.
Waar blijft toch die film?
Ieder zijn gelijk.
Zo langzamerhand wordt het duidelijk dat Wilders met zijn anti-Koranfilm de media in gijzeling houdt. Om daaraan te ontsnappen zal het onze smaakmakers duidelijk moeten worden dat Wilders zijn tijd in wezen verdoet met een spelletje schaak dat geen winnaar of verliezer kent. Nu al kan dan ook gesproken worden van een patstelling tussen een Nederlandse partijpoliticus met een aanhang van een paar honderdduizend en een wereldgodsdienst met een aanhang van honderden miljoenen. Om deze uitzichtloze situatie te boven te komen zal geen publiek debat over de anti-Koranfilm op stapel gezet moeten worden, maar een publiek debat over de vraag of geloof en politiek (breed opgevat) wel te scheiden zijn. Is hier geen sprake van gekunsteldheid, waarmee wordt verdoezeld dat geloof en politiek in wezen tot elkaar veroordeeld zijn? Het uitbannen van onrecht en daarmee het gericht zijn op vrede, wat elk(!) geloof kenmerkt, sluit immers naadloos aan bij het ultieme politieke doel: “De effectuering van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens”!
In de verwerkelijking van het VN- of vredesideaal ligt zodoende het gelijk van zowel Wilders en de zijnen als dat van de aanhangers van de islam (lees elke religie en ideologie) besloten. In het belang van het algemeen wordt het tijd dat dit publiekelijk duidelijk gemaakt wordt. Wat dat betreft ligt hier voor de media, in het bijzonder de publieke omroep, een uitgelezen taak weggelegd. Hopelijk weet zij die op te pikken en doeltreffend vorm te geven voordat Wilders’ anti-Koranfilm het licht ziet.
En waarom hebben de Islamitische landen dan niet de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens ondertekend? Omdat het strijdig is met de Islam!
Islam is inderdaad gericht op vrede, maar wel op een totalitaire manier: pas als iedereen moslim is, zal er vrede op aarde zijn. Dezelfde redenatie die alle totalitaire ideologieen gebruiken zoals communsime en fascisme. Ik vind het onbegrijpelijk dat je hier aan voorbij gaat.
@ Wouter. Geloof en politiek zijn niet te scheiden en ik denk dat het niet haalbaar is en niet wenselijk om dat te willen na streven. De plaats, of het gewicht, die er aan toegekend wordt, die kan je wel bediscussiëren. Naar mijn mening is dat een tussen de vele opvattingen, dus ook politieke opvattingen of idealen. Niet meer en niet minder. Ik zie nl. niet in waarom mensen vanuit een religieuze overtuiging niet aan politiek zouden mogen of kunnen doen.
De link met de universele verklaring van de rechten van de mens ontgaat me wel even. De religies die ik ken zijn wel uit op vrede of welbevinden, maar over de voorwaarden tot die vrede is dan nog niets gezegd.
En of geloofssystemen totalitair zijn of niet, daar kan je ook nog wel over twisten. Wat ik wel denk is dat ze goed in een totalitair regime passen.
Maar de aanhangers van een bepaald geloof vallen niet gelijk samen met een systeem, dus die hoef je ook niet direct af te serveren als gedachteloze volgzame luitjes.
Wat is dat trouwens toch met die ‘ontmaskeringsdrang’? De een wil een religie ontmaskeren als ‘totalitair’, een ander als ‘bevrijdend’ of ‘liefhebbend’ en weer een ander wil ‘m gezellig in een kleurig tapijtje aantreffen?
Nog een opmerking: artikel 147a gaat niet over godslastering en wel met het idee: goden kunnen zichzelf beschermen. Dit artikel wil ‘alleen’ gelovigen beschermen tegen belediging door middel van godslastering (en ja daarmee beschermt het de gelovige boven de niet-gelovige of anders-gelovige).
@Eric.
Zoals bekend aanvaardde op 10 december 1948 de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens als ‘het gemeenschappelijk door alle volkeren en alle naties te bereiken ideaal, opdat ieder individu en elk orgaan van de gemeenschap, met deze Verklaring voortdurend voor ogen, er naar zal streven, door onderwijs en opvoeding de eerbied voor deze rechten en vrijheden te bevorderen, en door vooruitstrevende maatregelen, op nationaal en internationaal terrein, deze rechten algemeen en daadwerkelijk te doen erkennen en toepassen, zowel onder de volkeren van Staten, die Lid zijn van de Verenigde Naties, als onder de volkeren van gebieden, die onder hun jurisdictie staan’. Mocht je gelijk hebben dat dit strijdig is met de Islam, dan ligt het in de rede om aan te nemen dat islamitische landen – als VN-lidstaat – deze Verklaring niet onderschrijven. Volgens mij is dat niet zo. Sterker, volgens mij zouden zij direct geroyeerd worden als VN-lid. En dat geldt ook indien ze – ter verwerkelijking van het VN- of vredesideaal – er in de Verenigde Naties op zouden staan (indachtig jouw interpretatie van de islam als totalitair) dat de mensheid islamitisch wordt. Kortom, ik ben het volledig met je oneens.
@Lea.
Als ik je reactie goed begrijp, reageer je niet alleen op mij maar ook op Eric. Wat mijn antwoord betreft graag het volgende. Geloof is voor mij veel meer dan godsdienst of ideologie. Net zo goed als politiek voor mij veel meer is dan partijpolitiek. Breed opgevat zijn geloof en politiek voor mij niet te scheiden, omdat ze tot elkaar veroordeeld zijn. Dag in dag uit. Idealen die je koestert, en die kunnen (afhankelijk van je persoonlijke! voorkeur) van godsdienstige of ideologische snit zijn, wil je namelijk in praktijk brengen. Het unieke nu van onze tijd is, dat wij voor het eerst in de geschiedenis ‘als mensheid’ een ideaal koesteren, als reactie op de verschrikkingen van WO-II. Het mondiale ideaal dat bekend staat als de verwerkelijking van de mensenrechten. Deze vormt geen enkel gevaar voor welke levens- en/of wereldbeschouwing dan ook, dus ook niet voor enig mens, omdat zij alom wordt onderschreven. De verwerkelijking daarvan impliceert dan ook dat ‘ieder mens’ in staat wordt gesteld zich optimaal te ontwikkelen, met behoud van eigen geloof. Vandaar mijn link naar de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens.
@Wouter: als antwoord op de Universele verklaring van de rechten van de mens, hebben Islamitische landen een eigen verklaring opgesteld, o.a. omdat ze alleen rechten erkennen die gebaseerd zijn op de sharia. Lees hier meer:
http://en.wikipedia.org/wiki/Cairo_Declaration_on_Human_Rights_in_Islam
@Lea: waarom ontmaskeren? Kijk en huiver bijvoorbeeld bij dit fragment:
http://geblogselte.blogspot.com/2008/02/religie-het-blijft-aandoenlijk.html
@ Bart de Groot op dinsdag 5 februari 2008 bij 15:05
Helemaal mee eens Bart, hoe scherper hoe beter. Ik bedoelde iets anders, maar da’s niet zo belangrijk. Natuurlijk moeten politici protesteren als ideologieën de vergaderzaal worden binnengetroond. Dus laat ze dan ook daartegen protesteren, en verder aan die ideologieën geen woorden vuilmaken. Clitorissen van vrouwen afsnijden kan ik ook zo wel veroordelen, daar heb ik geen kritiek op de heilige boeken voor nodig. En dat hindoeïsme, dat is ook geen leuk gezelschapsspelletje hoor, en we hebben er toch zo’n 200.000 van rondlopen in Nederland… volgende projectje, Wilders?