SP-Tweede Kamerlid Ronald van Raak en ik kennen elkaar. In de afgelopen jaren leken we soms zelfs een reizend circus: Jut en Jul debatteren over socialisme en liberalisme en alles wat daar tussenin zit. Zo herinner ik me een bijeenkomst van debatcafé Zout! in Oss, in het hol van de leeuw, waar op een zonnige zondagmiddag zo’n 300 mensen kwamen luisteren naar Huub Oosterhuis’ uitleg van het Bijbelse socialisme, en dus ook naar ons. Ronald zegt bij die gelegenheden dan altijd dat het sociaal-liberalisme niet bestaat, omdat het liberalisme nooit sociaal kan zijn. Dat is dus het omgekeerde van wat Bolkestein, Rutte etc. beweren, namelijk dat het liberalisme van zichzelf al sociaal is en dat bijvoegsel dus helemaal niet nodig heeft. Ik maak daarentegen graag onderscheid tussen sociale liberalen zoals ikzelf en asociale liberalen zoals Rutte, Bolkestein, Verdonk en Wilders.
Niet lang geleden was ik weer eens bij een lezing van Ronald van Raak in de Amsterdamse studentensociëteit CREA. Het onderwerp was: vrijheid als politiek ideaal. Na afloop klaagde ik dat er zo weinig naar buiten kwam van interne meningsverschillen en heftige debatten binnen de SP, die er volgens Ronald wel degelijk waren. Hij beweerde dat het vooral aan de pers lag, die vrije toegang tot de congressen had, maar daarover nauwelijks rapporteerde. Toen ik hem vroeg of ik dan een keer als waarnemer een SP-congres zou kunnen bijwonen, zei hij: geen enkel probleem.
Na de zomer stuurde ik hem een mailtje met de vraag of ik welkom zou zijn op het SP-congres van eind november. Na vier weken stuurde ik nog maar eens een herinnering. Hierop kwam het antwoord dat hij helaas zijn toegangskaarten al had uitgedeeld, en dat de beste weg was om maar lid te worden van de SP. Die suggestie was voorzien van het emoticon 
want hij weet ook wel dat voor mij geldt: over my dead body.
Onversaagd mailde ik vervolgens Arjan Vliegenthart, net als Ronald voormalig wetenschappelijk bureauman van de SP en tegenwoordig jeugdig senator voor die partij. Ik had hem ontmoet in een radio-discussie, en hij deed ook mee aan een Waterland-debat in De Balie over individualisme en gemeenschapszin, waar hij opviel door zijn standpunt dat dat een zinloze discussie was. Geen antwoord.
Ondertussen had ik, eveneens bij de radio, kennisgemaakt met een ander Tweede Kamerlid van de SP, Jasper van Dijk. De discussie ging over de nationalistische trekjes van de SP, waarvan hij het bestaan heftig ontkende. Op mijn email-vraag of ik als waarnemer het aanstaande SP-congres zou kunnen bijwonen, antwoordde hij 1. dat hij niet ging over de uitnodigingen voor het congres en 2. dat de beste strategie was om maar lid te worden van de SP. Die laatste mededeling was voorzien van hetzelfde ironiserende emoticon
Ik zit nu met de handen in het haar. Zeker nu ik heb gehoord dat een voornaam discussiepunt op het congres zal zijn: de interne democratie. Het lijkt me spannend om daar bij te zijn. Van Raak en andere SP’ers zeggen altijd dat hun partij democratischer is dan alle andere partijen bij elkaar. Om mijn eigen glazen niet in te gooien zal ik het hier dan ook maar niet hebben over de affaire-Yildirim of over de 6 Statenleden en de 26 gemeenteraadsleden die inmiddels zijn vertrokken en/of hun zetels hebben meegenomen vanwege (zo zeggen zij) het gebrek aan democratie in de partij. Zelfs partijsecretaris Hans van Heijningen vindt dat ‘dat er te veel zijn’. Ik beperk me liever tot de volgende oproep aan Jan Marijnissen himself. Lieve Jan. Mag ik je via deze onsympathieke weg vriendelijk vragen om het novembercongres te mogen bezoeken, zonder lid te hoeven worden van je partij?
Misschien mag je met mijn lidmaatschapsnummer (ze hebben m’n opzegging nog niet verwerkt)?
Dick, waarom stuur je niet gewoon een mailtje aan Hans van Heijningen met het verzoek om het congres bij te wonen?
hvheijningen@sp.nl
Jeroen, dank voor de tip. Onderstaand mailtje zojuist verstuurd:
Beste Hans van Heijningen,
Zou ik nu bij jou als partijsecretaris kunnen aankloppen? Want SP’er worden, daar ben ik nog niet helemaal aan toe.
ik heb via kennissen als Ronald van Raak, Arjan Vliegenthart en Jasper van Dijk enkele pogingen gedaan om een uitnodiging te krijgen als belangstellende ‘waarnemer’ voor het aanstaande SP-congres, maar ik kreeg steeds op vriendelijke toon nul op het rekest. Ik zou volgens hen maar het beste lid kunnen worden van de SP
Vriendelijke groet,
Dick Pels
Het is gelukt! Per omgaande kreeg ik dit mailtje:
Beste Dick Pels,
Wees welkom. Lid worden kan altijd nog na het congres
Vrgr, Hans van Heijningen
Tegelijkertijd mailde Arjan Vliegenthart me om te vertellen dat hij mijn mailtjes nooit had ontvangen, en dat ik van harte uitgenodigd was om op zaterdag 24 november met hem mee te gaan naar het partijcongres in Rotterdam. ‘Je kunt dan met eigen ogen vaststellen’, schrijft hij, ‘hoe er binnen de SP gediscussieerd wordt over alle mogelijke onderwerpen. En wie weet dat je het wel zo gezellig vindt, dat je dan alsnog lid wordt’
Nu ben ik ineens tweemaal uitgenodigd voor het SP-congres! De emoticons over een mogelijk lidmaatschap vliegen me om de oren. Ik krijg het er warm van. Heb ik spoken gezien? Ik overweeg nu ernstig om mijn sociaal-liberalisme af te zweren en mij te bekeren tot het ware socialisme. Graag doe ik na 24 november verslag van mijn belevenissen.
Als SPer vind ik vooral het veelvuldige gebruik van emoticons door de partijtop zorgelijk. Dat zal zeker een punt moeten worden op het congres.
Dezelfde Hans van Heijningen sprak vlak voor de zomervakantie (je was toen helaas uit de running Dick) op een bijeenkomst over de Verloren Slag (een analyse van de laatste verkiezingsnederlaag van de PvdA), over dat partijgenoten die zich kritisch uiten (hij doelde op Margreet de Boer die tijdens de laatste fase van de PvdA campagne kritische dingen over Bos had geroepen), ‘liever kwijt dan rijk te zijn.’ Een paar weken later kregen we de rel rondom de hoofdredactice van het SP partijblad etc etc. Maar misschien gaat de campagme ‘laat 1000 bloemen bloeien’ los, te beginnen met uitnodiging voor een ‘model’ luis in de pels!
Ik ben erg benieuwd naar je verslag, Dick.
Max
Ik heb de SP altijd als een gastvrije en democratische partij gekend, maar dit relaas brengt mij toch aan het twijfelen. Hoe het precies gaat met ‘genodigden’ of ‘waarnemers’ op het congres, dat weet ik niet, dat zou ik moeten nazoeken. Maar de aanbeveling om lid te worden verbaast mij toch wel. Dat zou wat zijn, als Eerste- en Tweede Kamerleden zouden kunnen bepalen door wie zij beoordeeld willen worden op het congres. Gelukkig zijn het nog steeds de afdelingen die onderling afspreken (of desnoods stemmen) welke leden er naar het congres afgevaardigd worden.